Çin ekonomisi, ihracatın sağladığı güçlü ivmeyle 2026'nın üçüncü çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüdü ve hükümetin yıllık hedef bandına adım attı. Çin Ulusal İstatistik Bürosu'nun açıkladığı verilere göre gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), temmuz-eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5 artış kaydetti. Bloomberg'in derlediği anket verilerinde ekonomistlerin medyan beklentisi yüzde 4,4 düzeyinde bulunuyordu; açıklanan rakam bu tahminin hafif üzerinde kaldı.
İkinci çeyrekte büyüme yüzde 4,3'e gerileyerek 2022'den bu yana en düşük seviyeye inmişti. Üçüncü çeyrekteki toparlanmayla birlikte yılın ilk dokuz aylık büyüme ortalaması yüzde 4,6'ya yükseldi ve hükümetin yüzde 4,5 ile 5 arasında belirlediği yıllık hedef aralığının içine girdi.
Sanayi Üretimi ve Perakende Satışlarda Hız Kazanma
Eylül ayına ait sektörel veriler de genel tabloyla uyumlu bir iyileşmeye işaret etti. Sanayi üretimi eylülde yıllık bazda yüzde 5,5 artarak ağustostaki yüzde 5,2 oranını geride bıraktı; gerçekleşme, piyasa beklentileriyle örtüştü. Perakende satışlardaki yıllık artış ise ağustostaki yüzde 0,4'ten eylülde yüzde 1,1'e yükseldi. Otomobil satışları dışarıda bırakıldığında perakende satışlar yüzde 3,9 büyüyerek Ekim 2025'ten bu yana en hızlı artışı kaydetti.
İşgücü piyasasında da sınırlı bir iyileşme gözlemlendi. Kentsel işsizlik oranı ağustostaki yüzde 5,3 seviyesinden eylülde yüzde 5,2'ye geriledi.
Gayrimenkul Sektöründe Sorunlar Derinleşiyor
Makroekonomik tablodaki görece olumlu görünüme karşın gayrimenkul sektörü baskı altında kalmaya devam etti. 2026'nın ilk dokuz ayında gayrimenkul yatırımları yıllık yüzde 20,6 oranında azaldı; ocak-ağustos dönemindeki düşüş yüzde 19,9 ile sınırlı kalmıştı. Yani daralma eylül itibarıyla daha da hızlandı.
Sabit sermaye yatırımları ilk dokuz aylık dönemde yüzde 7,2 düşerken altyapı yatırımları da yüzde 4,2 geriledi. Konut satışlarındaki düşüşün de ivme kazandığı gözlemlendi. Sektördeki bu yapısal sorunların ekonomi üzerindeki baskısını sürdürdüğü görülüyor.
İhracat Patlaması ve Yükselen Ticaret Fazlası
Büyümeyi besleyen en güçlü etken ihracat oldu. Eylül ayında Çin'in ihracatı yıllık bazda üçte birden fazla artış kaydetti. Bölgesel kırılıma bakıldığında Avrupa'ya yapılan sevkiyatlar yüzde 25, ABD'ye yapılan sevkiyatlar ise yüzde 40 yükseldi. Yılın ilk dokuz ayında Çin'in ticaret fazlası 938 milyar dolara ulaştı; bu rakam, bir önceki yıl kaydedilen yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık rekorun aşılabileceğine işaret ediyor.
Yapay zeka altyapısına yönelik küresel yatırımların hız kazanması, Çin'in çip ve teknoloji ekipmanı ihracatını destekleyen önemli bir etken olarak öne çıktı.
Finansal Piyasalarda Yansımalar
Verilerin açıklanmasının ardından Çin'in 10 yıllık devlet tahvili faizi 1 baz puan yükselerek yüzde 1,65 düzeyine çıktı. Offshore piyasada yuan, dolar karşısında yüzde 0,1 değer kazanarak 6,6829 seviyesine ulaştı. Çin para biriminin yılbaşından bu yana dolar karşısında yüzde 4'ün üzerinde değer kazandığı görüldü.
Ek Teşvik Beklentileri Zayıfladı
Beklenenden güçlü gelen büyüme verileri, ek ekonomik teşvik ve parasal gevşeme ihtimalini azalttı. Bank of America Çin Başekonomisti Helen Qiao, sanayi üretimindeki güçlenmenin ardından hükümetin ekonomik desteğini büyük ölçüde mevcut seviyede tutabileceğini belirtti.
ANZ Kıdemli Çin Stratejisti Xing Zhaopeng ise kamu harcamalarının yatırımları ve tüketimi desteklediğini, ancak mali görünümdeki belirsizlik nedeniyle toparlanmanın kırılgan kaldığını ifade etti. Xing, 2027 yılı için aşağı yönlü risklerin sürdüğünü de vurguladı. Guotai Junan Başekonomisti Zhou Hao da beklentileri aşan büyüme, güçlenen perakende satışlar ve iş gücü piyasasındaki iyileşmenin son çeyrek için daha olumlu bir tablo ortaya koyduğunu söyledi.
Sıkça Sorulan Sorular
Çin ekonomisi üçüncü çeyrekte ne kadar büyüdü?
Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre GSYH, 2026'nın temmuz-eylül döneminde yıllık bazda yüzde 4,5 oranında büyüdü. Bu rakam, Bloomberg anketindeki medyan beklenti olan yüzde 4,4'ün üzerinde gerçekleşti.
Hükümetin yıllık büyüme hedefi nedir ve bu hedefe ulaşıldı mı?
Çin hükümetinin 2026 yılı için belirlediği büyüme hedefi yüzde 4,5 ile 5 arasındadır. İlk dokuz aylık büyüme yüzde 4,6'ya ulaşarak bu hedef aralığına girdi; ancak yıl henüz tamamlanmadığından yıl sonu performansı kesinleşmedi.
Gayrimenkul sektöründeki daralma ne boyuta ulaştı?
2026'nın ilk dokuz ayında gayrimenkul yatırımları yıllık yüzde 20,6 azaldı. Ocak-ağustos dönemindeki düşüş yüzde 19,9 olduğundan eylül itibarıyla daralmanın hız kazandığı görüldü. Sabit sermaye yatırımları yüzde 7,2, altyapı yatırımları ise yüzde 4,2 geriledi.
Çin'in ihracatı eylülde nasıl bir performans sergiledi?
Eylülde Çin'in ihracatı yıllık bazda üçte birden fazla artış kaydetti. Avrupa'ya sevkiyatlar yüzde 25, ABD'ye sevkiyatlar ise yüzde 40 yükseldi. Yılın ilk dokuz ayında ticaret fazlası 938 milyar dolara ulaştı.
Güçlü büyüme verileri ek teşvik beklentilerini nasıl etkiledi?
Bank of America Çin Başekonomisti Helen Qiao, sanayi üretimindeki güçlenme göz önünde bulundurulduğunda hükümetin ekonomik desteği büyük ölçüde mevcut seviyede tutabileceğini belirtti. ANZ Kıdemli Çin Stratejisti Xing Zhaopeng ise mali görünümdeki belirsizlik nedeniyle toparlanmanın kırılgan kalmaya devam ettiğini vurguladı.
