Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre eylül ayı ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15,4 artarak 26 milyar dolara ulaştı ve aylık bazda rekor kırdı. Ocak-eylül döneminin kümülatif ihracatı ise yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara yükselirken son 12 aylık ihracat da 283,7 milyar dolarla rekor seviyeye taşındı. Her iki göstergede de tarihi zirve yakalandı.
18 sektör büyüdü, 8 sektör geriledi
Yılın ilk dokuz ayında 26 ihracat sektörünün 18'i dış satımını artırmayı başardı. Geriye kalan 8 sektörde ise ocak-eylül döneminde yıllık bazda düşüş yaşandı. Sektörler arasındaki bu ayrışma, ihracatın dengeli bir büyüme sergilemediğini ve kazananlar ile kaybedenler arasındaki farkın belirginleştiğini ortaya koyuyor.
Yaş meyve ve sebze yüzde 42 artışla liderliği aldı
Ocak-eylül döneminde en yüksek ihracat artışı yüzde 42 ile yaş meyve ve sebze sektöründe gerçekleşti; bu sektörün toplam dış satımı 3,2 milyar dolara ulaştı. İkinci sıraya yüzde 35 artış ve 2 milyar dolar ile gemi, yat ve hizmetleri sektörü yerleşti. Madencilik ürünleri yüzde 20 artışla 5,4 milyar dolar, fındık ve mamulleri yüzde 19 artışla 1,9 milyar dolar, savunma ve havacılık sanayisi ise yüzde 16 artışla 6,9 milyar dolar ihracat hacmine ulaştı.
Tütün, elektrik-elektronik ve demir ile demir dışı metaller sektörlerinin her birinde yüzde 14'lük büyüme kaydedildi. Tütün ihracatı 930 milyon dolar, elektrik ve elektronik 14,7 milyar dolar, demir ve demir dışı metaller ise 11,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Mücevher sektörü yüzde 11 artışla 6,9 milyar dolara ulaşırken su ürünleri ve hayvansal mamuller yüzde 8 büyüyerek 3,1 milyar dolar ihracat yaptı. Kimyevi maddeler ve mamulleri yüzde 6 artışla 25,8 milyar dolar, otomotiv endüstrisi ise yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolar dış satım gerçekleştirdi.
Çelik 12,7 milyar dolar, makine ve aksamları 8,2 milyar dolar, tekstil ve ham maddeleri ise 7,2 milyar dolar ihracatla yüzde 2'şer büyüdü. Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri 3,4 milyar dolar ve yüzde 1 artışla, iklimlendirme sanayisi de 5,5 milyar dolar ve yüzde 1 artışla büyüme kaydetti. Halı sektörünün dış satımı ise 2 milyar 16,6 milyon dolardan 2 milyar 17,2 milyon dolara yükseldi.
En derin düşüş zeytin ve zeytinyağında: Yüzde 28 gerileme
Ocak-eylül döneminde ihracatı en fazla gerileyen sektör yüzde 28'lik düşüşle zeytin ve zeytinyağı oldu; bu sektörün ihracatı 273,7 milyon dolara indi. Düşüşteki en önemli etkenin geçen yıl rekoltenin düşük gerçekleşmesi olduğu bildirildi.
Zeytin ve zeytinyağını yüzde 8 düşüşle kuru meyve ve mamulleri, yüzde 4 ile meyve sebze mamulleri, yüzde 3 ile hazır giyim ve konfeksiyon, yüzde 2 ile hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri izledi. Deri ve deri mamulleri 1,1 milyar dolar ihracatla yüzde 1 gerilerken mobilya, kağıt ve orman ürünleri 5,8 milyar dolar ile yüzde 1 düştü. Süs bitkileri ve mamullerinin ihracatı ise 121 milyon dolar seviyesinde kalarak yüzde 1 geriledi.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği'nden değerlendirme
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı ihracatındaki düşüşün temel nedeninin geçen yıl üretimin düşük olması olduğunu açıkladı. Uygun, bu hasat sezonunda Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin beklendiğine dikkat çekti. Ancak Uygun, ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi getirdiğini belirterek bu uygulamanın rekabet gücü düşük olan ihracatçının söz konusu pazara mal satmasını zorlaştırdığını vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Eylül 2024 ihracatı ne kadar oldu ve bir önceki yıla göre nasıl değişti?
TİM verilerine göre eylül ayı ihracatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,4 artarak 26 milyar dolara ulaştı ve rekor kırdı.
Ocak-eylül döneminde kaç sektörün ihracatı arttı, kaçı geriledi?
Yılın ilk dokuz ayında 26 sektörden 18'inin ihracatı artarken 8 sektörde yıllık bazda düşüş yaşandı.
En yüksek ihracat artışı hangi sektörde gerçekleşti?
En yüksek ihracat artışı yüzde 42 ile yaş meyve ve sebze sektöründe gerçekleşti; bu sektörün toplam ihracatı 3,2 milyar dolara ulaştı.
Zeytin ve zeytinyağı ihracatı neden düştü?
Zeytin ve zeytinyağı ihracatı yüzde 28 azalarak 273,7 milyon dolara geriledi. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, düşüşün temel nedeninin geçen yıl üretimin düşük olması olduğunu açıkladı. Ayrıca ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi getirmesinin rekabet gücü düşük ihracatçılar için bu pazara erişimi zorlaştırdığı da belirtildi.
Son 12 aylık ihracat ne kadar oldu?
Son 12 aylık ihracat 283,7 milyar dolara yükseldi ve bu alanda da rekor kırıldı.
