Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlara göre tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarını yansıtan endeks, ağustosta bir önceki aya kıyasla yüzde 3,41 yükseldi. Geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırıldığında ise artış yüzde 30,28 olarak hesaplandı.
Yılın başından ağustos sonuna kadar birikimli artış yüzde 21,15 olurken 12 aylık ortalamalara göre hesaplanan artış yüzde 33,05 düzeyinde kaldı. Bu tablo, çiftçilerin tarlada karşılaştığı maliyet baskısının hem aylık hem de yıllık ölçekte sürdüğünü ortaya koyuyor.
Ana gruplarda aylık ve yıllık değişim
Tarım-GFE iki temel ana gruba ayrılıyor: tarımda kullanılan mal ve hizmetler ile tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler. Ağustos ayında bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 3,77 artarken tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 1,17 yükseldi.
Yıllık karşılaştırmada fark daha belirgin biçimde ortaya çıktı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi geçen yılın ağustosuna göre yüzde 31,63 artış kaydetti. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki yıllık artış ise yüzde 22,16 olarak gerçekleşti.
Yıllık artışın zirvesinde enerji ve yağlayıcılar
Alt gruplar bazında yıllık artışın en yüksek olduğu kalem, yüzde 43,14 ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Yakıt, elektrik ve benzeri enerji girdilerinin bu denli yüksek artış kaydetmesi, tarımsal üretimin her aşamasını doğrudan etkileyen bir maliyet unsuru olarak öne çıkıyor.
Enerji ve yağlayıcıların ardından yıllık artış sıralamasında ikinci sırayı yüzde 31,19 ile tohum ve dikim materyali aldı. Bu iki alt grup, yıllık artışta diğer kalemlerin belirgin biçimde önünde yer aldı.
Öte yandan yıllık artışın görece sınırlı kaldığı alt gruplar da dikkat çekiyor. Malzemeler alt grubu yüzde 21,16 ile yıllık artışın en düşük yaşandığı kalem olurken tarımsal ilaçlar yüzde 22,59 artışla bu grubun hemen ardından geldi.
Aylık değişimde de enerji öne çıktı
Ağustos ayında bir önceki aya göre yapılan alt grup karşılaştırmasında, 11 alt gruptan 8'inde daha düşük, 3'ünde ise daha yüksek değişim gözlemlendi. Aylık bazda en sert artış yine enerji ve yağlayıcılar grubunda yaşandı; bu alt grup bir ayda yüzde 9,58 yükseldi.
Aylık artışın en sınırlı kaldığı alt grup ise yüzde 0,59 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Söz konusu veriler, enerji maliyetlerinin hem kısa vadeli hem de uzun vadeli tarımsal girdi fiyatları üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) nedir?
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin fiyat değişimlerini ölçen bir istatistiksel göstergedir. TÜİK tarafından düzenli olarak yayımlanmakta olup çiftçilerin üretim maliyetlerindeki seyri takip etmeye yarar.
Ağustos ayında Tarım-GFE yıllık bazda ne kadar arttı?
TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, ağustos ayında geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 30,28 oranında arttı.
Yıllık artışta en yüksek paya sahip alt grup hangisi oldu?
Ağustos ayında yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 43,14 ile enerji ve yağlayıcılar alt grubunda gerçekleşti. Bu grubu yüzde 31,19 artışla tohum ve dikim materyali izledi.
Aylık bazda en fazla artan tarımsal girdi kalemi nedir?
Ağustos ayında bir önceki aya göre aylık bazda en yüksek artış yüzde 9,58 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda kaydedildi.
Yılbaşından ağustos sonuna kadar birikimli artış ne oldu?
TÜİK verilerine göre Tarım-GFE'deki birikimli artış yılbaşından ağustos ayı sonuna kadar yüzde 21,15 olarak gerçekleşti. 12 aylık ortalamalara göre hesaplanan artış ise yüzde 33,05 düzeyinde kaldı.
