Amazon'un kullanıcılar hakkında ne kadar ayrıntılı veri topladığı, bir Threads gönderisiyle yeniden gündeme geldi. @fangirlinmegan kullanıcı adıyla paylaşım yapan bir Amazon müşterisi, hesabının ayarlarında gizli duran bir sayfayı keşfetti: Amazon'un satın alma geçmişine dayanarak oluşturduğu kişisel çıkarımlar listesi. Listede sıradan tespitlerin yanı sıra son derece kişisel bir not da yer alıyordu: "Düz kalçası var."
"Satın alımlarıma dayanarak Amazon'un benim hakkımda çıkarımlar yaptığı bir sayfaya rastladım ve kelimenin tam anlamıyla söyleyecek bir şey bulamıyorum" diye yazan kullanıcı, "Yanlış da değil ama bu kadar açık söylemek zorunda mıydın?" diyerek şaşkınlığını dile getirdi. Gönderi bir günden kısa sürede bir milyonun üzerinde görüntülemeye ulaştı; pek çok kullanıcı kendi Amazon profillerinde ne yazıyor diye merak edip harekete geçti.
Amazon Hangi Verileri Topluyor?
Amazon'un kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimi sunmak amacıyla satın alma geçmişini analiz ettiği uzun süredir bilinen bir gerçek. Kedi kumunu sık sık satın alan birinin kedi sahibi olduğu, sivilce karşıtı ürünlere yönelen birinin cilt sorunları yaşadığı çıkarımı yapılabilir. Ancak bu verilerin sistematik biçimde listelendiği bir sayfanın var olduğunu çoğu kullanıcı bilmiyor.
Söz konusu sayfada Amazon; "Kadın bölümlerinden alışveriş yapıyor" veya "Muhtemelen bir Shark robot süpürgesi var" gibi görece masum tahminlerin yanı sıra çok daha kişisel yorumlar da sunabiliyor. Kullanıcının "düz kalçası var" tespitini kendi hesabında bulması ve bunu kamuoyuyla paylaşması, platformun ne denli ayrıntılı profilleme yaptığını gözler önüne serdi.
Bu Sayfaya Nasıl Ulaşılır?
Masaüstü bilgisayarda bu sayfaya ulaşmak için önce Amazon ana sayfasının sağ üst köşesindeki "Merhaba, [adınız]" bölümünün üzerine gelinmesi gerekiyor. Açılan menüde "Hesabınız" başlığının altındaki "Hesap" seçeneğine tıklanıyor. Ardından "Sipariş ve alışveriş tercihleri" bölümünde yer alan "Alışveriş tercihleriniz" seçeneği açılıyor. Bu sayfada kullanıcılar kendi ayak numaraları, ilgi alanları ve beslenme tercihleri gibi bilgileri de ekleyebiliyor. Sayfanın en altına inildiğinde "Bilgilerinizi yönetin" başlıklı mavi bir bağlantı beliriyor; bu bağlantıya tıklandığında Amazon'un kullanıcı hakkında yaptığı tüm çıkarımlar görünür hale geliyor.
Mobil uygulamada ise alt menü çubuğundaki hamburger simgesine dokunmak gerekiyor. Oradan sırasıyla Hesap, Alışveriş tercihleri ve Hakkınızda bölümlerine gidilerek aynı sayfaya erişilebiliyor.
Haberi Kıranın Kendi Profili Ne Söylüyordu?
Haberi kaleme alan gazeteci, kendi Amazon profilini kontrol ettiğinde platformun kendisi hakkında "fotoğrafçılık yapıyor", "koleksiyon kart oyunları oynuyor" ve "Apple ekosistemine yatırım yapmış" gibi çıkarımlar yaptığını gördü. Bunların tamamının doğru olduğunu belirten gazeteci, Amazon'un ayrıca kendisinin "çeşitli kurgu dışı kitaplar okuduğunu" da not ettiğini aktardı. Gazetecinin meslektaşları ise kendi profillerinde vinil plak ve seramik ilgisi, ev dekorasyonunda "doğal malzeme" tercihi ve "rahatlığı ön planda tutan" giyim eğilimi gibi tespitlerle karşılaştı.
Hiçbirinin profilinde "düz kalçası var" gibi bir ifadeye rastlanmadı. Threads'teki kullanıcı ise bu sonucun büyük olasılıkla "kalça şekillendirici tayt" satın almış olmasından kaynaklandığını belirtti.
Gözetim mi, Kişiselleştirme mi?
Teknoloji şirketlerinin kullanıcılar hakkında ne kadar fazla veri topladığı tartışması yeni değil; ancak bu verinin bu denli somut ve kişisel bir biçimde listelenmiş olduğunu görmek pek çok kişiyi rahatsız ediyor. Amazon'un satın alma geçmişinden beden yapısına ilişkin tahminler yürütmesi, platformların kullanıcı davranışlarını ne kadar yakından izlediğini bir kez daha hatırlatıyor. Gönderi, sosyal medyada milyonlarca kişinin kendi profillerini merak edip kontrol etmesine yol açtı ve veri gizliliği konusundaki kaygıları yeniden alevlendirdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Amazon kullanıcılar hakkında hangi tür çıkarımlar yapıyor?
Amazon, satın alma geçmişini analiz ederek kullanıcılar hakkında çeşitli tahminlerde bulunuyor. Bunlar arasında "Kadın bölümlerinden alışveriş yapıyor", "Muhtemelen bir Shark robot süpürgesi var", "Fotoğrafçılık yapıyor" veya "Düz kalçası var" gibi hem genel hem de son derece kişisel nitelikte çıkarımlar yer alabiliyor.
Bu kişisel profil sayfasına masaüstünden nasıl ulaşılır?
Masaüstünde Amazon ana sayfasının sağ üst köşesindeki "Merhaba, [adınız]" bölümünün üzerine gelinip "Hesap" seçeneğine tıklanıyor. Ardından "Sipariş ve alışveriş tercihleri" altındaki "Alışveriş tercihleriniz" sayfasına giriliyor ve en altta yer alan "Bilgilerinizi yönetin" bağlantısına tıklanıyor.
Mobil uygulamadan bu sayfaya nasıl gidilir?
Mobil uygulamada alt menü çubuğundaki hamburger simgesine dokunularak Hesap, ardından Alışveriş tercihleri ve son olarak Hakkınızda bölümüne gidilmesi gerekiyor.
"Düz kalçası var" çıkarımı nasıl ortaya çıktı?
Threads'teki kullanıcı @fangirlinmegan, bu sonucun büyük olasılıkla "kalça şekillendirici tayt" satın almış olmasından kaynaklandığını belirtti. Amazon'un bu tür ürün tercihlerinden beden yapısına ilişkin tahminler yürüttüğü anlaşılıyor.
Kullanıcılar bu sayfada kendi bilgilerini ekleyebilir mi?
Evet. "Alışveriş tercihleriniz" sayfasında kullanıcılar ayak numarası, ilgi alanları ve beslenme tercihleri gibi kişisel bilgilerini kendileri de ekleyebiliyor.
