Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında Türk tarım sektörünün içinde bulunduğu borç sarmalına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. BDDK verilerine atıfta bulunan Özdağ, tarım sektörünün bankalara olan borcunun Temmuz 2025'te yaklaşık 1 trilyon 81 milyar lira iken Temmuz 2026'da 1 trilyon 492 milyar liraya çıktığını, yani tek bir yılda yaklaşık 411 milyar liralık artış yaşandığını belirtti. Bu tablonun artık ertelenmesi mümkün olmayan bir sorun haline geldiğini ifade eden Özdağ, çiftçiye yeni kredi açılmasının başarı olarak sunulmasını sert bir dille eleştirdi.
"Üretici önceki borcunu kapatmak için borçlanıyorsa bu çözüm değildir"
Özdağ, konuşmasının merkezine üreticinin içine düştüğü kısır döngüyü koydu. Yeni kredi imkânlarının gerçek anlamda bir çözüm olmadığını, aksine mevcut yükü daha da ağırlaştırdığını savunan Özdağ şunları söyledi: "Siz çiftçiye yeni kredi açılmasını başarı diye anlatıyorsunuz. Oysa üretici önceki borcunu kapatmak için yeniden borçlandırılıyorsa, bunun adına çözüm denmez."
Özdağ'a göre sorun yalnızca toplam borcun büyümesiyle sınırlı değil. Kamuoyuna yansıyan haziran dönemi verilerine göre takipteki tarım kredileri de bir yılda 7,7 milyar liradan 25,5 milyar liraya yükseldi. Bu rakam, ödenemeyen borçların da hızla ağırlaştığını ve sektörün yapısal bir çıkmaza girdiğini gözler önüne seriyor.
Çiftçi tarlasını ekmek için mülkünü ipotek veriyor
Özdağ, tarım sektörünün içinde bulunduğu durumu yalnızca rakamlarla değil, somut bir tabloyla da anlattı. "Çiftçi, tarlasını ekmek için malını mülkünü bankalara ipotek verir hale getirilmiştir" diyen Özdağ, artan maliyetler karşısında üreticilerin üretemez konuma düşürüldüğünü vurguladı. Bu kredi yükü altında üretimin sağlıklı biçimde devam etmesinin mümkün olmadığını da sözlerine ekledi.
Özdağ, iktidar partisini uyguladığı politikalar nedeniyle doğrudan hedef aldı. "İktidar partisi, uyguladığı akıl ve vicdan dışı politikalarla çiftçilerimizi bu hallere düşürürken, tüketicileri de üç beş gözü doymaz aracıların insafına terk edip, fahiş fiyatlarla gıda alamaz hale getirmiştir" ifadelerini kullanan Özdağ, sorunun hem üretici hem de tüketici cephesinde eş zamanlı derinleştiğini ileri sürdü.
Tarladan markete fiyat uçurumu: Limon 7 liradan 51 liraya
Özdağ, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını somut ürünler üzerinden aktardı. Verdiği örneklere göre üreticide 7 lira olan limon markette 51 liraya, tarlada 11 lira olan havuç 48 liraya, üreticide 21 lira olan elma ise markette 73 liraya satılıyor. Bu farkların nasıl oluştuğunun kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirten Özdağ, söz konusu rakamların üretici ile tüketici arasındaki zincirde ciddi bir şeffaflık sorununa işaret ettiğini ortaya koydu.
Çiftçiyi koruyan mekanizmalar kurulmalı
Basın toplantısının sonunda Özdağ, somut bir çağrıda bulundu. Üreticiden tüketiciye uzanan zincirdeki fiyat artışının nedenlerinin açıklanması gerektiğini söyleyen Özdağ, çiftçiyi koruyan ve tüketicinin ödediği paranın nereye gittiğini takip eden mekanizmaların bir an önce kurulmasını talep etti. Bu talep, tarım sektöründeki borç yükü ile gıda fiyatlarındaki aşırı artışın birbirinden bağımsız değil, aynı yapısal sorunun iki farklı yüzü olduğunu ima ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarım sektörünün bankalara borcu ne kadar arttı?
BDDK verilerine göre tarım sektörünün bankalara borcu Temmuz 2025'te yaklaşık 1 trilyon 81 milyar lira iken Temmuz 2026'da 1 trilyon 492 milyar liraya yükseldi. Bu, bir yılda yaklaşık 411 milyar liralık artışa karşılık geliyor.
Takipteki tarım kredilerindeki artış ne kadar?
Kamuoyuna yansıyan haziran dönemi karşılaştırmasına göre takipteki tarım kredileri bir yılda 7,7 milyar liradan 25,5 milyar liraya yükseldi.
Selçuk Özdağ hangi ürünlerde tarladan markete fiyat farkı örneği verdi?
Özdağ, üreticide 7 lira olan limonun markette 51 liraya, tarlada 11 lira olan havucun 48 liraya, üreticide 21 lira olan elmanın ise markette 73 liraya satıldığını belirtti.
Özdağ yeni kredi açılmasını neden çözüm olarak görmüyor?
Özdağ'a göre üretici önceki borcunu kapatmak için yeniden borçlandırılıyorsa bu bir çözüm değil, kısır bir döngüdür. Yeni kredi imkânının başarı olarak sunulmasını bu gerekçeyle eleştirdi.
Özdağ tarım sektörü için ne talep etti?
Özdağ, üreticiden tüketiciye uzanan zincirdeki fiyat artışının nedenlerinin kamuoyuna açıklanmasını ve çiftçiyi koruyan, tüketicinin ödediği paranın nereye gittiğini takip eden mekanizmaların kurulmasını talep etti.
