Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) tarafından Ankara Ofisi'nde düzenlenen "Değişen Küresel Ulaştırma Jeopolitiği ve Kalkınma Yolu Projesi Konferansı"na katılarak kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Uraloğlu, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimler ve Rusya-Ukrayna Savaşı gibi gelişmelerin küresel lojistikte kırılganlıklar yarattığını, bu ortamda ülkelerin daha güvenli, kısa, öngörülebilir ve sürdürülebilir güzergahlar arayışına girdiğini vurguladı. Türkiye'nin bu denklemin tam merkezinde konumlandığını belirten Bakan, projenin 10 yıllık süreçte Türk ekonomisine yaklaşık 55 milyar dolarlık katkı sağlamasının öngörüldüğünü açıkladı.
"Türkiye'siz koridor olmaz"
Türkiye'nin coğrafi ve jeostratejik konumunun küresel ulaştırma denkleminde belirleyici bir rol oynadığını anlatan Uraloğlu, "Orta Koridor'un kalbinde yer alan, Türk Boğazları'nı yöneten ve Kalkınma Yolu'nu inşa eden bir Türkiye olarak masada da sahada da şunu net biçimde kanıtlıyoruz: Türkiye'siz koridor olmaz" dedi. Bakan, dünyanın artık Trans-Hazar üzerinden işleyen Orta Koridor'u, Basra'dan Avrupa'ya uzanacak Kalkınma Yolu'nu, Orta Koridor'un yeni bağlantısı TRIPP Koridoru'nu ve Modern Hicaz Demiryolu Hattı'nı gündemine aldığını ifade etti. Doğu-batı ve kuzey-güney hatlarının Türkiye'de buluşarak Avrupa'ya taşındığını belirten Uraloğlu, Kalkınma Yolu'nu mevcut ticaret ağlarına "can suyu veren tamamlayıcı bir güç" olarak konumlandırdıklarını söyledi.
Türkiye'nin jeostratejik ağırlığı ve rakamlarla Orta Koridor
Türkiye'nin 4 saatlik uçuş mesafesinde yaklaşık 1,6 milyar insanın yaşadığını ve yaklaşık 50 trilyon dolarlık gayri safi milli hasılaya sahip 67 ülkenin merkezinde yer aldığını aktaran Uraloğlu, Orta Koridor bağlantısına ilişkin somut hedefleri de paylaştı. Buna göre Türkiye'de Orta Koridor'a bağlantı sağlayan hatların uzunluğu, mevcut, devam eden ve planlanan hatlarla birlikte toplam 2 bin 156 kilometreye ulaşmaktadır. Yapılacak yatırımların toplamının 47,1 milyar doları bulması öngörülürken, 10 yıllık projeksiyonda üretim kapasitesinin 114 milyar dolara, yıllık ortalama istihdam etkisinin ise 144 bin kişiye ulaşması hedefleniyor.
Kalkınma Yolu: Basra'dan Avrupa'ya yeni bir lojistik omurga
Temeli atılan Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demiryolu'nun Orta Koridor'a stratejik bir güzergah kazandıracağına dikkat çeken Uraloğlu, Kalkınma Yolu'nun doğu-batı eksenini kuzey-güney yönünde tamamlayacak ana omurga olduğunu vurguladı. Basra Körfezi'ni Irak'taki Fav Limanı'ndan başlayarak Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak yeni bir lojistik omurga oluşturulduğunu açıklayan Bakan, projenin tamamlanmasıyla birlikte güzergah sürelerinin önemli ölçüde kısalacağını belirtti. Fav Limanı üzerinden Avrupa'ya uzanan güzergah sayesinde 45 gün süren Ümit Burnu güzergahına kıyasla 20 gün, 35 gün süren Güney Koridoru'na kıyasla ise 10 gün tasarruf edilerek sürenin yaklaşık 25 güne düşeceği ifade edildi. Uraloğlu, "Bu projeyi bitirmiş olsaydık, dünya Hürmüz Boğazı'nı daha az konuşacaktı" diyerek projenin stratejik önemine vurgu yaptı.
Türkiye'ye 55 milyar dolar ve yılda 70 bin istihdam
Kalkınma Yolu Projesi'nin Türkiye ile Irak arasında bir tür "ticari kader ortaklığı" oluşturarak ikili ekonomik ilişkileri de derinleştireceğini belirten Uraloğlu, yalnızca Türkiye açısından projenin 10 yıllık periyotta ekonomiye yaklaşık 55 milyar dolarlık katkı sağlamasını öngördüklerini açıkladı. Üretim ve lojistik merkezlerinin konumlandırılmasıyla her yıl ortalama 70 bin vatandaşa istihdam imkânı oluşturulmasının hedeflendiğini aktaran Bakan, Suudi Arabistan ile kısa süre önce imzalanan Hicaz Demiryolu İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın da bu vizyonu güçlendirdiğini söyledi. Tarihi Hicaz Demiryolu'nun modern bir yaklaşımla canlandırılarak Körfez'den Türkiye'ye ve oradan Avrupa'ya uzanan yeni bağlantılar kurulduğunu vurgulayan Uraloğlu, Kapıkule-İstanbul-Eskişehir-İslahiye güzergahındaki 1.681 kilometrelik hatla birlikte Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan kesimlerini de içeren toplam 2 bin 511 kilometrelik bir bağlantıdan söz edildiğini aktardı.
Orta Doğu'yu yeniden bütünleştirecek stratejik girişim
Bakan Uraloğlu, konuşmasının son bölümünde Kalkınma Yolu Projesi'nin bölgesel dönüşüm potansiyeline ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Projenin Orta Doğu'nun parçalanmış jeoekonomik yapısını yeniden bütünleştirme, Irak'ı bölgesel ticaretin kavşak noktalarından birine dönüştürme ve Türkiye'nin küresel bağlantısallık ağlarındaki konumunu güçlendirme potansiyeline sahip olduğunu belirten Uraloğlu, bölgesel sahiplenmenin güçlendirilmesi, güvenlik risklerinin yönetilmesi, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve mevcut bağlantısallık girişimleriyle tamamlayıcılığın sağlanması gerektiğini vurguladı. Tüm bu koşulların sağlanması durumunda Kalkınma Yolu'nun bir ulaştırma koridorunun ötesine geçerek bölgesel düzenin yeniden şekillenmesinde rol oynayan kalıcı bir stratejik girişime dönüşebileceğini ifade etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalkınma Yolu Projesi Türkiye ekonomisine ne kadar katkı sağlayacak?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamalarına göre Kalkınma Yolu Projesi'nin 10 yıllık periyotta Türkiye ekonomisine yaklaşık 55 milyar dolarlık katkı sağlaması öngörülmektedir.
Proje kaç kişiye istihdam imkânı sunacak?
Uraloğlu, üretim ve lojistik merkezlerinin konumlandırılmasıyla projenin her yıl ortalama 70 bin vatandaşa istihdam imkânı oluşturmasının hedeflendiğini belirtti. Orta Koridor bağlantılarını da kapsayan 10 yıllık projeksiyonda ise yıllık ortalama istihdam etkisinin 144 bin kişiyi bulması hedefleniyor.
Kalkınma Yolu güzergahı nakliye sürelerini ne kadar kısaltacak?
Fav Limanı'ndan Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan güzergah, 45 gün süren Ümit Burnu güzergahına göre 20 gün, 35 gün süren Güney Koridoru'na göre ise 10 gün tasarruf sağlayarak süreyi yaklaşık 25 güne indirecek.
Türkiye'nin Orta Koridor'daki hat uzunluğu ne kadar?
Uraloğlu'nun aktardığı verilere göre Türkiye'de Orta Koridor'a bağlantı sağlayan hatların uzunluğu, mevcut, devam eden ve planlanan hatlarla birlikte toplam 2 bin 156 kilometreye ulaşmaktadır. Bu hatlar için yapılacak yatırımların toplamının 47,1 milyar doları bulması öngörülüyor.
Hicaz Demiryolu İşbirliği Mutabakat Zaptı ne anlam taşıyor?
Bakan Uraloğlu, Suudi Arabistan ile kısa süre önce imzalanan Hicaz Demiryolu İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın Kalkınma Yolu vizyonunu güçlendirdiğini belirtti. Bu anlaşma çerçevesinde tarihi Hicaz Demiryolu'nun modern bir yaklaşımla canlandırılarak Körfez'den Türkiye'ye ve oradan Avrupa'ya uzanan yeni bağlantılar kurulması hedefleniyor.
