Apple, Salı günü Avrupa Birliği'ndeki uygulama geliştiricileri için ücret yapısını köklü biçimde değiştirdiğini duyurdu. Şirket, App Store dışında dağıtılan uygulamalardaki kurulum başına alınan Temel Teknoloji Ücreti'ni (Core Technology Fee) kaldırarak yerine dijital mal satışlarından yüzde 5 oranında düz bir komisyon modelini getiriyor. Bu adım, Apple ile Avrupa Komisyonu arasındaki uzun soluklu anlaşmazlığı çözme girişiminin en yeni halkasını oluşturuyor.
Yıllarca süren düzenleyici gerilimin arka planı
Apple'ın bu kararı, AB'nin Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında yaşanan gerilimlerin bir sonucu. Şirket, geçen yıl Avrupa Komisyonu'nun DMA'ya uyumsuzluk gerekçesiyle 500 milyon Euro para cezası kesmesinin ve ek yaptırım tehdidinde bulunmasının ardından AB'deki App Store ücretlerini yeniden düzenlemişti. Ancak o dönemde sunulan yeni yapı; başlangıç edinim ücreti, mağaza hizmet ücretleri ve geliştiricilerin ihtiyaçlarına göre farklılaşan hizmet kademeleri gibi bileşenler içerdiğinden eleştirmenlerin "kötü niyetli uyum" olarak nitelendirdiği karmaşık bir görünüm sergiliyordu. Apple, şimdi bu yapıyı daha sade ve anlaşılır bir modelle değiştirmeye çalışıyor.
Yeni komisyon yapısının ayrıntıları
Yeni düzenlemenin merkezinde, App Store dışında dağıtılan uygulamalardaki işlemler için geçerli olacak yüzde 5'lik düz komisyon oranı yer alıyor. Bu oran, ister alternatif uygulama pazaryerleri üzerinden ister web aracılığıyla dağıtılan uygulamalar için eşit biçimde uygulanacak.
Apple'ın kendi uygulama içi satın alma sistemi üzerinden gerçekleşen işlemlerde ise komisyon oranı geleneksel yüzde 30'dan yüzde 26'ya düşürüldü. Bununla birlikte Apple, çoğu geliştiricinin özel programlar aracılığıyla yüzde 15'lik indirimli orana hâlâ erişebileceğini belirtiyor. App Store Küçük İşletme Programı, Mini Uygulamalar Ortak Programı ve Video Ortak Programı bu indirimden yararlanılabilecek programlar arasında sayılıyor. Otomatik yenilenen aboneliklerde de ilk yılın ardından yüzde 15 oranı geçerli olmaya devam edecek.
Alternatif ödeme işleme sistemlerini kullanan geliştiriciler ise yüzde 20 komisyon ödeyecek; ancak özel programlara dahil olanlar için bu oran yüzde 10'a kadar düşebilecek. Apple ayrıca geliştiricilerin tercih ettikleri ödeme seçeneğine — Apple'ın kendi sistemi, harici ödemeler ya da her ikisinin kombinasyonu — 12 ay boyunca bağlı kalacağını da duyurdu.
18 yaş altı kullanıcılar ve çocuk uygulamaları için özel kurallar
Yeni düzenleme bazı önemli kısıtlamalar da getiriyor. 18 yaşın altındaki kullanıcılar, App Store dışında satın alma yapmadan önce ebeveyn onayı almak zorunda kalacak. Öte yandan Apple, uygulamaların içinde harici bağlantı kullanmasına izin verilen geliştiriciler için de bir istisna tanımlıyor: Güvenlik gerekçesiyle Çocuklar (Kids) kategorisindeki uygulamalarda bu tür bağlantılara yer verilmeyecek.
Alternatif uygulama mağazası açmak artık daha kolay
Yeni kuralların öne çıkan bir diğer boyutu, alternatif uygulama mağazası işletme koşullarının gevşetilmesi. Eski düzenleme kapsamında geliştiricilerin alternatif bir mağaza kurabilmesi için ya ciddi finansal güce sahip olduklarını belgelemesi ya da Apple'ın Geliştirici Programı'nda en az iki yıldır yer alması ve bir önceki takvim yılında AB'de bir milyonun üzerinde ilk yıllık kuruluma ulaşmış bir uygulamasının bulunması gerekiyordu.
Apple, artık geliştiricilerin bu kriterleri karşılamak zorunda olmadığını açıkladı; ancak bu yolu tercih etmek isteyenler için söz konusu seçenek geçerliliğini koruyor. Yeni düzenleme, finansal güçlülüğü kanıtlamak için halka açık şirket statüsü, finansal denetim raporları ve nitelikli girişim sermayesi (VC) finansmanı gibi ek yolları da kabul ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Apple'ın AB'de uyguladığı yeni komisyon modeli ne getiriyor?
Apple, App Store dışında dağıtılan uygulamalar için kurulum başına alınan Temel Teknoloji Ücreti'ni kaldırarak yerine dijital mal satışlarında yüzde 5'lik düz bir komisyon modeli getiriyor. Bu model hem alternatif pazaryerleri hem de web üzerinden dağıtılan uygulamalar için geçerli.
Apple'ın kendi uygulama içi satın alma komisyonu ne kadar oldu?
Apple'ın uygulama içi satın alma komisyonu yüzde 30'dan yüzde 26'ya düşürüldü. Ancak App Store Küçük İşletme Programı, Mini Uygulamalar Ortak Programı ve Video Ortak Programı gibi özel programlara dahil olan geliştiriciler ile otomatik yenilenen abonelik uygulamaları ilk yılın ardından yüzde 15'lik indirimli orana erişmeye devam edebilecek.
Apple bu değişiklikleri neden yapıyor?
Apple, AB'nin Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamındaki düzenleyici gerilimleri çözmek amacıyla bu adımı atıyor. Avrupa Komisyonu, geçen yıl Apple'a DMA'ya uyumsuzluk nedeniyle 500 milyon Euro para cezası kesmişti ve ek yaptırım tehdidinde bulunmuştu.
Alternatif uygulama mağazası açmak için hangi yeni yollar tanındı?
Eski düzenlemede zorunlu tutulan iki yıllık Geliştirici Programı üyeliği ve bir milyon kurulum koşulunun yanı sıra artık halka açık şirket statüsü, finansal denetim raporları ve nitelikli girişim sermayesi finansmanı da finansal güçlülüğü kanıtlamak için kabul gören yöntemler arasına alındı.
18 yaş altı kullanıcılar için App Store dışı satın almalarda ne gibi bir kural getirildi?
Yeni düzenlemeye göre 18 yaşın altındaki kullanıcıların App Store dışında satın alma yapabilmesi için ebeveyn onayı alması zorunlu hale getirildi.
