ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Çin merkezli Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence şirketinin geliştirdiği ürün ve hizmetlerin federal sivil kurumların bilişim sistemlerinden kaldırılmasını emretti. Karar, yalnızca DeepSeek'in doğrudan geliştirdiği ürünleri değil, şirketin teknolojisini kullanan üçüncü taraf yazılımları ve bağlı kuruluşlara ait ürünleri de kapsıyor. Böylece daha önce bazı federal kuruluşlar ve eyaletlerle sınırlı kalan kısıtlamalar, federal sivil kurumların tamamını kapsayan tek bir çerçeveye dönüştürüldü.
Kararın Yasal Dayanağı ve Resmî Süreci
ABD yönetimi bu adımı, 2018 tarihli Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası kapsamında attı. İç Güvenlik Bakanlığı, Federal Tedarik Güvenliği Konseyinin tavsiyelerini ve ilgili kanıtları değerlendirdikten sonra söz konusu ürünlerin kamu sistemlerinden çıkarılmasına karar verildiğini açıkladı. Karara ilişkin resmî duyuru 19 Ekim 2026'da ABD Federal Register sisteminde kamuoyunun incelemesine açıldı; duyurunun 20 Ekim tarihli Federal Register'da yayımlanması öngörülüyor. Karar kapsamında federal sivil kurumların DeepSeek ürünleri veya şirketin teknolojisi kullanılarak geliştirilen belirli hizmetler için yeni alım yapması da yasaklandı.
Yasak Yalnızca DeepSeek'le Sınırlı Değil
Kararın en dikkat çekici boyutu, kapsamının DeepSeek markasıyla sunulan ürünlerin çok ötesine geçmesi. Şirketin bağlı kuruluşlarına ait teknolojiler ve DeepSeek modelleri kullanılarak geliştirilmiş üçüncü taraf ürün ile hizmetler de düzenlemenin içine giriyor. Bu durum, kendi yazılımlarını geliştirirken DeepSeek'in yapay zekâ modellerinden yararlanan teknoloji tedarikçileri için de doğrudan bir anlam taşıyor; bir ürünün DeepSeek adını taşımaması, içinde DeepSeek teknolojisi varsa onu federal kamu sistemlerinde kullanılabilir kılmıyor.
Özellikle şirketin benimsediği açık model yaklaşımı, DeepSeek teknolojisinin farklı yazılımlara entegre edilmesini kolaylaştırmıştı. ABD yönetiminin kararı, bu entegrasyonları kamu alımları ve bilgi güvenliği açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir unsur hâline getiriyor. Bununla birlikte kamuya açıklanan duyuruda hangi üçüncü taraf şirketlerin ürünlerinin doğrudan etkilendiğini gösteren kapsamlı bir liste yer almıyor.
Güvenlik Kaygıları: Veri Aktarımı ve İstihbarat Riski
ABD İç Güvenlik Bakanlığının DeepSeek'e yönelik güvenlik kaygıları arasında, kamu çalışanlarının ve tedarikçilerin kullandığı sistemlerdeki hassas bilgilerin Çin'e aktarılma ihtimali öne çıkıyor. Amerikalı yetkililer, yapay zekâ modelleri aracılığıyla elde edilen bilgilerin kişi ve kurumlar hakkında istihbarat oluşturmak amacıyla kullanılabileceğinden endişe ediyor. Modellerin veya bunları kullanan yazılımların güvenlik açıkları ve kötü amaçlı bileşenler barındırma olasılığı da gündeme getirilen riskler arasında yer alıyor.
Ancak bu noktada önemli bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: Kamuya açıklanan resmî duyuruda, DeepSeek'in belirli bir federal kurumdan veri çaldığını ya da somut bir siber saldırıya karıştığını ortaya koyan ayrıntılı bulgular paylaşılmadı. Söz konusu riskler ABD yönetiminin değerlendirmelerini yansıtıyor. Yönetimin yaklaşımı, bir güvenlik olayının gerçekleşmesini beklemek yerine riskli gördüğü teknolojileri kamu altyapısından uzak tutmak üzerine kuruluyor.
Bireysel Kullanıcılara ve Özel Sektöre Genel Yasak Yok
Yeni düzenleme, DeepSeek'in ABD genelinde tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor. Karar yalnızca federal sivil kurumların bilişim sistemlerini ve teknoloji satın alma süreçlerini kapsıyor; özel şirketlerin ve bireysel kullanıcıların DeepSeek'e erişimini ülke genelinde durduran bir hüküm içermiyor.
DeepSeek'e yönelik kısıtlamalar ABD'de ilk kez gündeme gelmiyor. Donanma ve Ticaret Bakanlığı gibi bazı federal kuruluşların yanı sıra New York, Tennessee ve Virginia gibi eyaletlerde de Çinli yapay zekâ şirketinin kullanımına ilişkin sınırlamalar daha önce uygulamaya konulmuştu. Yeni kararla bu dağınık tablo, federal sivil kurumların tamamını kapsayan daha geniş ve ortak bir uygulama çerçevesine dönüştürüldü. Bununla birlikte kamuya açıklanan duyuruda ürünlerin sistemlerden kaldırılması için tüm kurumlara uygulanacak kesin bir son tarih belirtilmedi. Önümüzdeki süreçte ABD Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) ile ilgili federal kurumların uygulama ayrıntılarına ilişkin açıklamaları belirleyici olacak.
ABD-Çin Teknoloji Rekabetinde Kamu Alımları Cephesi
DeepSeek, düşük maliyetli ve geliştiriciler tarafından uyarlanabilen yapay zekâ modelleriyle ABD merkezli teknoloji şirketlerinin önüne önemli bir rakip olarak çıkmıştı. Şirketin yükselişi, büyük yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi için gereken yatırım miktarını ve Amerikan şirketlerinin yüksek altyapı harcamalarını tartışmaya açmıştı. ABD'nin son kararı ise bu rekabetin yalnızca modellerin performansı ya da geliştirme maliyetleriyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor; kamu kurumlarının hangi ülkelerin teknolojilerini kullanabileceği ve yazılım tedarik zincirindeki güvenlik koşulları da şirketlerin erişebileceği pazarları doğrudan etkileyebiliyor.
DeepSeek'in federal kamu alımlarının dışında bırakılması, şirketin ABD kamu sektöründeki doğrudan satış olanaklarını kısıtlarken teknolojisini kullanan diğer yazılım geliştiricileri açısından da yeni uyum yükümlülükleri doğurabilir. Kararın şirketin toplam gelirleri veya küresel kullanıcı sayısı üzerinde ne ölçüde etkili olacağına dair ise kamuya açıklanmış doğrulanmış bir tahmin bulunmuyor.
Türkiye açısından da gelişmenin göz ardı edilemeyecek bir boyutu var. ABD'deki kamu kurumlarına yazılım veya dijital hizmet sunan Türk teknoloji şirketleri, ürünlerinde kullandıkları yapay zekâ modellerinin bu tür tedarik kısıtlamalarına tabi olup olmadığını değerlendirmek durumunda kalabilir. Öte yandan ABD'nin kararı, Türkiye'deki DeepSeek kullanıcılarına ya da Türkiye'deki kamu kurumlarına doğrudan bir yasak getirmiyor. Uygulamanın sınırları ve diğer ülkelerde benzer adımların atılıp atılmayacağı, küresel yapay zekâ pazarında yakından izlenecek gelişmeler arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD'nin DeepSeek kararı hangi kurumları kapsıyor?
Karar, federal sivil kurumların bilişim sistemlerini ve bu kurumların teknoloji satın alma süreçlerini kapsıyor. Özel şirketleri veya bireysel kullanıcıları ülke genelinde bağlayan bir hüküm içermiyor.
Yasak neden yalnızca DeepSeek ürünleriyle sınırlı değil?
Düzenleme, DeepSeek'in bağlı kuruluşlarına ait teknolojileri ve DeepSeek modelleri kullanılarak geliştirilmiş üçüncü taraf ürün ile hizmetleri de kapsıyor. Bir yazılımın DeepSeek markasını taşımaması, içinde DeepSeek teknolojisi varsa federal sistemlerde kullanılmasına izin verileceği anlamına gelmiyor.
Kararın yasal dayanağı nedir?
ABD yönetimi bu adımı 2018 tarihli Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası kapsamında attı. İç Güvenlik Bakanlığı, Federal Tedarik Güvenliği Konseyinin tavsiyelerini ve ilgili kanıtları değerlendirerek bu karara vardığını açıkladı.
DeepSeek'in somut bir veri ihlali gerçekleştirdiği kanıtlandı mı?
Kamuya açıklanan resmî duyuruda, DeepSeek'in belirli bir federal kurumdan veri çaldığını ya da somut bir siber saldırıya karıştığını ortaya koyan ayrıntılı bulgular paylaşılmadı. Kararın gerekçesi, kanıtlanmış bir ihlalden değil, ABD yönetiminin olası risklere ilişkin değerlendirmelerinden oluşuyor.
Federal kurumların DeepSeek ürünlerini sistemlerinden kaldırması için bir son tarih belirlendi mi?
Kamuya açıklanan duyuruda, ürünlerin sistemlerden kaldırılması için tüm kurumlara uygulanacak kesin bir son tarih belirtilmedi. Uygulama sürecine ilişkin ayrıntıların CISA ve ilgili federal kurumların açıklamalarıyla netleşmesi bekleniyor.
