Karayolları Genel Müdürlüğü'nün işlettiği 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ile otoyol ve çevre otoyollarının parçalara ayrılarak özelleştirilmesi gündeme geldi. Edinilen bilgilere göre söz konusu varlıklar, 3'lü ya da 4'lü paketler halinde bir araya getirilerek özel sektöre devredilecek. Özelleştirme sürecinde trafiği yüksek ve düşük otoyolların aynı pakette yer alması öngörülüyor. Ankara'da bu doğrultuda çalışmalar sürerken, yerli ve yabancı yatırımcıların ilgisinin de devam ettiği belirtiliyor.
Cumhurbaşkanı Kararıyla Başlayan Süreç: 2031'e Kadar Tamamlanacak
Özelleştirme süreci, bir Cumhurbaşkanı kararına dayanıyor. Bu karar çerçevesinde Karayolları Genel Müdürlüğü'nün işlettiği köprü ve otoyolların özelleştirme işleminin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor. Köprüler, otoyollar ile çevre ve bağlantı yolları 30 yıllık bir süre için özelleştirilecek.
Özelleştirme yöntemi konusunda ise birden fazla seçenek masada bulunuyor. Söz konusu varlıklar; bir bütün ya da parçalar halinde ayrı ayrı işletme hakkı devri, kiralama, mülkiyetin gayriayni haklarının tesisi, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun diğer yöntemlerden biri ya da birkaçı birlikte uygulanarak özelleştirilebilecek. Önemli bir ayrıntı olarak mülkiyet devri yapılmayacağı vurgulanıyor.
Paketleme Modeli: Yüksek ve Düşük Trafikli Yollar Bir Arada
Özelleştirme modelinin en dikkat çekici boyutunu paketleme yapısı oluşturuyor. Cumhurbaşkanı kararında da yer alan seçenekler arasında bulunan parçalara ayırma yöntemi kapsamında köprü ve otoyolların 3'lü ya da 4'lü gruplar halinde bir araya getirilmesi bekleniyor.
Özelleştirme sürecini yakından takip eden kaynaklar, ANKA Haber Ajansı'nın sorusu üzerine konuya ilişkin önemli bir ayrıntıyı paylaştı. Kaynaklar, "Diyelim bir pakette trafiği yüksek iki otoyol yer aldı. Bu pakete, trafiği düşük otoyollar da dahil edilecek. Böylece, köprü ve otoyolların tümünün işletmesi belli bir bedel karşılığında özel sektöre devredilebilecek" dedi. Bu yaklaşımın, trafiği düşük ve dolayısıyla gelir potansiyeli sınırlı olan güzergahları da özelleştirme kapsamına dahil etmeyi mümkün kılacağı anlaşılıyor.
Aynı kaynaklar, özelleştirmede izlenecek yöntem konusunda nihai kararın henüz verilmediğini de ayrıca belirtti.
Fransız Yatırımcılar Öne Çıkıyor
Köprü ve otoyol özelleştirmesine yönelik yatırımcı ilgisinin hem yerli hem de yabancı tarafta sürdüğü ifade ediliyor. Yabancı yatırımcılar arasında ise Fransız şirketlerin özellikle öne çıktığı dikkat çekiyor.
Kaynaklar bu konuda şu bilgiyi aktardı: "Yabancı yatırımcılar arasında köprü ve otoyollar için Fransızlar öne çıkıyor. Fransa'dan bazı şirketlerin yetkilileri, Ankara'da yaptıkları görüşmelerde bu ilgilerini ifade ettiler." Fransız şirketlerin Ankara'da doğrudan temaslara geçmiş olması, yatırımcı ilgisinin somut bir boyut kazandığına işaret ediyor.
YİD Modeliyle Çalışan Şirketler de İlgili
Yalnızca yabancı yatırımcılar değil, Türkiye'de halihazırda faaliyet gösteren şirketler de bu süreci yakından takip ediyor. Kaynaklar, Türkiye'de yap-işlet-devret (YİD) modeliyle köprü ve otoyol yapan ve işleten şirketlerin de söz konusu özelleştirmeyle yakından ilgilendiklerini belirtti. Bu şirketlerin sektördeki deneyimleri, özelleştirme sürecinde önemli bir avantaj olarak değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi köprü ve otoyollar özelleştirme kapsamında yer alıyor?
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün kontrolündeki 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile otoyollar ve çevre otoyolları özelleştirme kapsamında değerlendiriliyor.
Özelleştirme ne zamana kadar tamamlanacak?
Cumhurbaşkanı kararı gereğince özelleştirme işleminin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor.
Köprü ve otoyolların mülkiyeti de devredilecek mi?
Hayır. Kaynaklara göre mülkiyet devri yapılmayacak; söz konusu varlıklar işletme hakkı devri, kiralama, gelir ortaklığı modeli gibi yöntemlerden biri ya da birkaçı birlikte uygulanarak özelleştirilecek ve 30 yıllık bir süre için özel sektöre devredilecek.
Paketleme modeli neden trafiği yüksek ve düşük yolları bir arada içeriyor?
Özelleştirme sürecini takip eden kaynaklar, bu yöntemin köprü ve otoyolların tümünün işletmesini belli bir bedel karşılığında özel sektöre devredebilmek amacıyla uygulanacağını belirtti. Trafiği yüksek güzergahlar, düşük trafikli olanlarla aynı pakette sunularak bütünün özelleştirilmesi hedefleniyor.
Yabancı yatırımcılar arasında hangi ülkenin şirketleri öne çıkıyor?
Kaynaklara göre yabancı yatırımcılar arasında Fransız şirketler öne çıkıyor. Fransa'dan bazı şirketlerin yetkilileri, Ankara'da gerçekleştirdikleri görüşmelerde bu ilgilerini doğrudan ifade etti.
