Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okul geneli ortak yazılı sınavların planlanmasından değerlendirmesine kadar tüm süreci tek çatı altında yönetecek yeni bir sistem için uygulama kılavuzu yayımladı. Eğitim Bilişim Ağı'nın (EBA) yeni altyapısı üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulacak olan Ortak Yazılı Sınav Sistemi, sınav planlaması, soru hazırlama, değerlendirme ve öğrenci-sınıf-şube bazında analiz gibi işlemleri bütüncül bir ölçme ve değerlendirme sürecinde bir araya getirmeyi hedefliyor.
Sistemin Temel Amaçları
Bakanlığın açıklamasına göre sistem üç temel amaca hizmet edecek: Öğretmenlerin sınav hazırlama süreçlerinin desteklenmesi, farklı güçlük düzeylerinde hazırlanmış beceri temelli açık uçlu sorulara erişimin sağlanması ve okul geneli ortak yazılı sınavların öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilmesi. Bu yapıyla sınavların yalnızca not verme aracı olmaktan çıkıp öğrencinin neyi öğrenip neyi öğrenemediğini gösteren bir geri bildirim mekanizmasına dönüştürülmesi öngörülüyor.
Hangi Sınıf ve Derslerde Uygulanacak?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren uygulamaya girecek. Resmi ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıflarında Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri kapsama alınıyor. Liselerde ise 9, 10 ve 11. sınıflarda Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce dersleri sistem dahilinde yürütülecek. Önemli bir istisna olarak 7. ve 11. sınıf İngilizce dersleri uygulama kapsamı dışında tutulacak.
Soru Havuzu ve Sınav Hazırlama Süreci
Soru havuzunun geliştirilmesi kapsamında birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılması planlanıyor. Her sınav döneminde ise yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi hedefleniyor. Sınavlar, konu soru dağılım tablolarında yer alan ve alan zümre öğretmenleri tarafından belirlenen senaryolara göre şekillenecek.
Bu senaryolar çerçevesinde iki öğrenme çıktısına yönelik iki açık uçlu soru ile bunların puanlama anahtarı doğrudan öğretmenler tarafından hazırlanacak; geri kalan sorular ise sistemdeki soru havuzundan seçilecek. Soruların kolay, orta ve zor şeklinde belirlenen güçlük düzeyleri ile puan değerleri de öğretmenlerin takdirine bırakılıyor. Soru havuzundaki sorular sınavdan 4 gün önce öğretmenlerin erişimine açılacak.
Öğrencilerin Akademik Gelişimi Nasıl İzlenecek?
Sınavların tamamlanmasının ardından öğretmenler, öğrencilerin her sorudan aldıkları puanları e-Okul sistemine işleyecek. Bu veriler sayesinde öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler yapılarak öğrenme çıktılarına ilişkin geri bildirim üretilecek. Öğretmenler, hangi öğrencinin hangi konuda güçlü olduğunu ve kimin ek desteğe ihtiyaç duyduğunu doğrudan görebilecek.
Öğrenciler de sistemden yalnızca toplam sınav puanlarını değil, öğrenme çıktıları temelinde güçlü oldukları ve geliştirmeleri gereken alanları ayrıntılı biçimde görebilecek. Bunun yanı sıra aynı ders kapsamında farklı dönemlerde girilen sınavların sonuçları karşılaştırılarak öğrencinin akademik gelişiminin zaman içindeki değişimi de takip edilebilecek.
Takvim: Eğitimler Ekim'de, Uygulama 26 Ekim'de Başlıyor
Sisteme geçiş sürecinde öğretmenlere yönelik bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim tarihleri arasında tamamlanacak. Öğretmenler, 26 Ekim'e kadar sistem üzerinden deneme uygulamaları yapabilecek. Bu tarihten itibaren okul geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin tüm iş ve işlemler sistem üzerinden yürütülecek. 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavları ise yayımlanan uygulama takvimine uygun biçimde gerçekleştirilecek.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak Yazılı Sınav Sistemi hangi platform üzerinden kullanılacak?
Sistem, yeni Eğitim Bilişim Ağı (EBA) altyapısı üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulacak.
Sistem hangi sınıf kademelerini kapsıyor, hangileri kapsam dışında?
Ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıfları ile liselerin 9, 10 ve 11. sınıfları kapsama dahil. Ancak 7. ve 11. sınıf İngilizce dersleri uygulama kapsamı dışında tutuluyor.
Soru havuzuna kaç soru aktarılacak ve bu sorular ne zaman erişime açılacak?
Birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılması hedefleniyor; her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni soru daha geliştirilecek. Soru havuzundaki sorular sınavdan 4 gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacak.
Öğretmenler sistemi kullanmadan önce eğitim alacak mı?
Evet. Sisteme ilişkin bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim tarihleri arasında tamamlanacak; öğretmenler 26 Ekim'e kadar deneme uygulamaları yapabilecek.
Öğrenciler sınav sonuçlarına ilişkin ne tür bilgilere erişebilecek?
Öğrenciler yalnızca toplam puanlarını değil, öğrenme çıktıları temelinde güçlü oldukları ve gelişime ihtiyaç duydukları alanları da görebilecek. Ayrıca farklı dönemlerde girdikleri sınavların karşılaştırılmasıyla akademik gelişimlerinin zaman içindeki değişimi izlenebilecek.
