Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT - Habertürk ortak yayınına katılarak fon soruşturmasına ilişkin kapsamlı açıklamalar yaptı. Şimşek, tasfiye sürecinin öngörülen hız ve çerçevede ilerlediğini belirterek 10 milyon TL ve üzeri reel kazanç elde eden kişilerin gönüllü iade yapmaması durumunda Adalet Bakanlığı'nın ilgili süreçleri işleteceği uyarısında bulundu.
Tasfiye süreci iki ayrı koldan yürütülüyor
Bakan Şimşek, tasfiye sürecinin olağan ve olağanüstü olmak üzere iki ayrı kategoride yürütüldüğünü açıkladı. Olağan tasfiyenin, mali yapıları nispeten yönetilebilir durumda olan portföy şirketlerine uygulandığını belirten Şimşek, toplam 131 fonun 66'sının bu kapsamda değerlendirildiğini ifade etti. 7 portföy şirketinden 3'ünün tasfiyesinin tamamen tamamlandığını aktaran Şimşek, "Tasfiye sürecinde ara ödeme öngörüldü. Çünkü nihai tasfiye zaman alacak. Dünyada da böyle oldu" dedi.
Şimşek, TBMM'de ara ödemelere yönelik bir tasfiye kanununun görüşüldüğünü belirterek düzenlemenin yasalaşmasının ardından fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemelerin hızlıca yapılacağını söyledi. Kanun teklifinin kabul edilmesi halinde küçük yatırımcılar ile para piyasası fonlarına öncelik verileceğini açıklayan Şimşek, bu kapsamda 390 bin hesabın daha tasfiye edilmesinin hedeflendiğini vurguladı.
45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödendi
Şimşek, tasfiye sürecinde bugüne kadar 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını açıkladı. Hisse senedi fonlarındaki yatırımcıların 17 Eylül tarihine göre yatırımlarının yaklaşık yüzde 58'ini alabildiğini belirten Bakan, para piyasası fonlarındaki yatırımcıların ise yüzde 1,43 nema elde ettiğini kaydetti.
Şimşek, söz konusu işlemlerin tamamlanmasıyla tasfiye sürecinin önemli bir bölümünün geride kalacağını ifade etti. Geriye yalnızca iki fonda karmaşık bir sürecin kaldığını da sözlerine ekleyen Bakan, "Fonlarda yeteri kadar kaynak olmazsa ki bazılarında olmayabilir, bahsettiğim kaynaklar var. Fonlardan hukuka aykırı şekilde nemalanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların alınması çok önemli. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak" dedi.
Hedef Portföy olağan tasfiyeye alınıyor, Atlas Portföy görüşmelerde
Hedef Portföy'ün de olağan tasfiyeye tabi tutulacağını açıklayan Şimşek, şirketin 31 fonu bulunduğunu ve bunlardan 4'ünün para piyasası fonu olduğunu belirtti. Bu gelişmeyle birlikte 7 portföy şirketinden 4'ünün olağan tasfiyesinin muhtemelen hafta sonuna kadar tamamlanacağını ifade etti.
Atlas Portföy meselesine de değinen Şimşek, şirket sahiplerinin tasfiyeci kurumla görüşmeler yürüttüğünü aktardı. Sahiplerin kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koyduğunu belirten Bakan, ancak bu aşamada yorum yapmasının doğru olmayacağını söyledi.
Gönüllü iade yapılmazsa Adalet Bakanlığı devreye girecek
Tasfiye çalışmalarında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) birlikte hareket ettiğini vurgulayan Şimşek, piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağlayan kişilerin tespit edildiğini söyledi. Bakan, "İade hesaplarına bir miktar ödeme var. Belli eşikler belirledik, ilk önce 10 milyon TL ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek" ifadelerini kullandı.
Sermaye piyasaları reformu için kalıcı düzenleme gündemde
Şimşek, geçici tasfiye tasarısı Meclis'e gönderilirken Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili kurumların kalıcı reform tasarısı üzerinde de çalıştığını, bunun bir taslağa dönüştürüldüğünü ancak önceliğin tasfiyeye verildiğini aktardı. "Tasfiyeyi önceliklendirelim, kalıcı yapısal düzenlemeleri ise biraz daha sakin bir kafayla yapalım dedik; çünkü bizim için sermaye piyasaları da çok değerli" diyen Şimşek, Türkiye ekonomisinin bu yıl kur etkisiyle birlikte yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaştığını hatırlattı.
Bu büyüklükteki bir ekonominin finansman ihtiyacının bankacılık sektörü tarafından tek başına karşılanamayacağını vurgulayan Bakan, orta-uzun vadeli perspektiften bakıldığında finansman ihtiyacının en az yüzde 30-40'ının sermaye piyasaları üzerinden karşılanması gerektiğini belirtti. Şimşek, "Piyasa bozucu faaliyetler, koordineli hareketler, içerden bilgi ile yapılan alışverişler; bunların tümüne ilişkin yaptırımları çok ciddi artıracak, bu yaptırımlar öncesinde gözetimi ve denetimi güçlendirecek bir yaklaşım içerisine gireceğiz" diyerek sözlerini tamamladı.
Sıkça Sorulan Sorular
10 milyon TL eşiği ne anlama geliyor?
Bakan Şimşek'in açıklamasına göre, piyasa bozucu faaliyetlerden 10 milyon TL ve üzeri reel kazanç elde ettiği tespit edilen kişilere öncelikli olarak başvurulacak. Bu kişilerin gönüllü iade yapmaması halinde Adalet Bakanlığı ilgili hukuki süreçleri başlatacak.
Tasfiye sürecinde bugüne kadar kaç hesaba ödeme yapıldı?
Bakan Şimşek, tasfiye sürecinde 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını açıkladı. Hisse senedi fonu yatırımcıları 17 Eylül tarihine göre yatırımlarının yaklaşık yüzde 58'ini alabilirken, para piyasası fonu yatırımcıları yüzde 1,43 nema elde etti.
TBMM'deki tasfiye kanunu teklifi ne getiriyor?
Kanun teklifinin kabul edilmesi halinde küçük yatırımcılar ile para piyasası fonlarına öncelik tanınacak ve fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemelerin hızlıca yapılması planlanıyor. Bu kapsamda 390 bin hesabın daha tasfiye edilmesi hedefleniyor.
Hedef Portföy ve Atlas Portföy'ün durumu nedir?
Şimşek, Hedef Portföy'ün 31 fonu ile birlikte olağan tasfiyeye alınacağını ve 7 portföy şirketinden 4'ünün olağan tasfiyesinin muhtemelen hafta sonuna kadar tamamlanacağını belirtti. Atlas Portföy'ün sahiplerinin ise tasfiyeci kurumla görüşmeler yürüttüğünü ve kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koyduklarını aktardı; ancak bu aşamada daha fazla yorum yapmaktan kaçındı.
Kalıcı sermaye piyasası reformu ne zaman hayata geçecek?
Bakan Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın kalıcı reform tasarısı üzerinde çalıştığını ve bunun bir taslağa dönüştürüldüğünü ancak önceliğin tasfiyeye verildiğini açıkladı. Kalıcı yapısal düzenlemelerin tasfiye süreci tamamlandıktan sonra daha sakin bir ortamda ele alınacağını ifade etti; kesin bir takvim paylaşılmadı.
