Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların sorumluluğunu Rusya'ya yükleyerek Moskova'nın bu eylemlerle gıdayı kasıtlı biçimde bir silaha dönüştürdüğünü ileri sürdü. Kallas, bu değerlendirmelerini Strazburg'da toplanan Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nda, Karadeniz'deki saldırılara ilişkin düzenlenen özel bir oturumda dile getirdi.
Son 10 Günde 6 Saldırı: 'Tehlikeli ve Kabul Edilemez Tırmanış'
Kallas, Rusya'ya ait olduğundan şüphelenilen insansız hava araçlarının (İHA) kullanıldığı Karadeniz saldırılarının son 10 gün içinde 6'ya ulaştığını belirtti. Bu saldırıları "tehlikeli ve kabul edilemez bir tırmanış" olarak nitelendiren Kallas, Moskova'nın temmuz ortasından bu yana Ukrayna'nın ihraç ettiği ürünlere yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığını savundu. Söz konusu tablonun yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olmaktan öte, küresel ölçekte ciddi sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Kallas, Karadeniz'in Ukrayna'da üretilen tahılın uluslararası pazarlara ulaşması için "en önemli rota" olduğunu hatırlattı.
Küresel Gıda Güvenliğine Verilen Zarar
Kallas'ın konuşmasındaki en çarpıcı ifade, Rusya'nın tutumunu doğrudan bir strateji olarak tanımlamasıydı: "Rusya, gıdayı kasıtlı olarak bir silah haline getiriyor ve başta Afrika, Asya ve Orta Doğu olmak üzere küresel gıda güvenliğine zarar veriyor." Bu sözlerle Kallas, Karadeniz'deki saldırıların yalnızca Ukrayna'yı değil, tahıl ithalatına bağımlı pek çok ülkeyi de doğrudan etkilediğine dikkat çekti. Ukrayna, söz konusu bölgeler için kritik bir tahıl tedarikçisi konumunda bulunuyor.
Kara Rotaları da Hedefte: Moldova, Romanya ve Polonya Sınır Geçişleri
Kallas, deniz yolunun yanı sıra alternatif güzergahların da tehdit altında olduğuna ilişkin önemli bir tespitte bulundu. AB ve Ukrayna'nın karadan oluşturduğu yollar aracılığıyla gerçekleştirilen tahıl ihracatının temmuzdan bu yana 2 milyon ton arttığını aktaran Kallas, Rusya'nın artık Moldova, Romanya ve Polonya sınır geçişlerini de hedef almaya başladığını söyledi. Bu gelişmenin, deniz yoluna alternatif olarak geliştirilen kara rotalarını da riske attığını vurgulayan Kallas, durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi ve Acil Durum Protokolü
Kallas, artan tehditlere karşı somut adımlar da sıraladı. Karadeniz ve Tuna Nehri boyunca güvenliğin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Kallas, Romanya ve Bulgaristan'ın AB desteğiyle ortaklaşa kuracağı Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi'nin bölgedeki durumsal farkındalığı artıracağını vurguladı. Öte yandan AB'nin daha hızlı kolektif karar alma mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu da dile getiren Kallas, bu çerçevede önerilen acil durum protokolünü gündeme taşıdı. "Önerilen acil durum protokolünün amacı da budur. Büyük çaplı hibrit krizlerde ivedi siyasi istişareler ve daha iyi bir koordinasyon sağlamak. Buna elbette NATO ile koordinasyon da dahildir." diye konuştu.
Türkiye ve Hindistan ile Seyrüsefer Serbestisi Görüşmeleri
Kallas, Karadeniz'de seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek amacıyla Türkiye, Hindistan ve diğer uluslararası ortaklarla müzakerelerin sürdüğünü açıkladı. Böyle bir düzenlemenin "hem insan yaşamı hem de hayati önem taşıyan tedarikleri" koruyacağını kaydeden Kallas, Ukrayna'nın Karadeniz'de seyrüsefer serbestisi için öneride bulunduğunu, ancak Rusya'nın bu öneriyi reddettiğini ifade etti. Kallas, son olarak Moskova'ya yönelik baskının ve Kiev'e verilen desteğin sürdürülmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaja Kallas kimdir ve bu açıklamayı nerede yaptı?
Kaja Kallas, Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi'dir. Söz konusu açıklamaları, Strazburg'da toplanan Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nda Karadeniz'deki saldırılara ilişkin düzenlenen özel bir oturumda yaptı.
Karadeniz'de son 10 günde kaç saldırı gerçekleşti?
Kallas'ın açıklamasına göre, Rusya'ya ait olduğundan şüphelenilen insansız hava araçlarıyla Karadeniz'de son 10 günde 6 saldırı meydana geldi.
Kallas'a göre bu saldırılar küresel gıda güvenliğini nasıl etkiliyor?
Kallas, Karadeniz'in Ukrayna tahılının uluslararası pazarlara ulaşması için en önemli rota olduğunu belirterek Rusya'nın bu saldırılarla gıdayı kasıtlı biçimde silah haline getirdiğini ve başta Afrika, Asya ile Orta Doğu olmak üzere küresel gıda güvenliğine zarar verdiğini öne sürdü.
Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi nedir ve kimler tarafından kurulacak?
Kallas'ın açıklamasına göre Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi, Romanya ve Bulgaristan tarafından AB desteğiyle ortaklaşa kurulacak; bu merkezin bölgedeki durumsal farkındalığı artırması hedefleniyor.
Ukrayna'nın seyrüsefer serbestisi önerisine Rusya nasıl yanıt verdi?
Kallas, Ukrayna'nın Karadeniz'de seyrüsefer serbestisi için öneride bulunduğunu, ancak Rusya'nın bu öneriyi reddettiğini ifade etti.
