ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), eylül ayına ait tüketici enflasyonu verilerini açıkladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), eylülde aylık bazda yüzde 0.6, yıllık bazda ise yüzde 3.7 artış kaydetti. Bu rakam, son 5 ayın en hızlı yıllık yükselişine işaret ediyor. Reuters'ın derlediği ekonomist anketinde aylık enflasyonun yüzde 0.6, yıllık enflasyonun ise yüzde 3.6 seviyesinde kalması öngörülüyordu. Aylık artış tam olarak beklentilerle örtüşürken yıllık oran tahminleri 0.1 puan geride bıraktı.
Yıllık Enflasyon Ağustostan Bu Yana Hız Kazandı
Bir önceki ay olan ağustosta yıllık enflasyon yüzde 3.4 olarak ölçülmüştü. Eylüldeki yüzde 3.7'lik oran, bu dönem içindeki en belirgin ivmelenmeyi yansıtıyor. Aylık bazda ise artış beklentilere paralel seyretti; ancak yıllık tablodaki bu 0.1 puanlık sapma, piyasaların dikkatini çeken asıl gelişme oldu. Verilerin açıklanmasının ardından yatırımcılar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası adımlarına ilişkin beklentilerini hızla yeniden fiyatlamaya başladı.
Enerji ve Benzin Fiyatları Enflasyonun Temel Sürücüsü Oldu
Eylül enflasyonundaki yükselişin arkasında büyük ölçüde enerji fiyatları, özellikle de benzin fiyatlarındaki sert artış yatıyor. Enerji endeksi eylülde aylık bazda yüzde 5.2 ile ağustostaki yüzde 2.1'in belirgin biçimde üzerine çıktı. Benzin fiyatları ise aylık bazda yüzde 9.1 oranında yükselerek genel TÜFE'deki aylık artışın yarısından fazlasını tek başına oluşturdu.
Mevsim etkilerinden arındırılmamış hesaplamaya göre benzin fiyatları eylülde yüzde 6.5 arttı. Yıllık perspektiften bakıldığında tablo daha da çarpıcı: Enerji endeksi yıllık bazda yüzde 20.4 yükselirken benzin fiyatları yüzde 34.2 oranında arttı. Bu rakamlar, enerji kaleminin genel fiyat düzeyi üzerindeki baskısının ne denli güçlü olduğunu ortaya koyuyor.
Vadeli Faiz Piyasalarında Fed Beklentileri Değişti
Reuters'ın haberine göre enflasyon verilerinin kamuoyuyla paylaşılmasının hemen ardından yatırımcılar, Fed'in bu ayki toplantısında faiz artırabileceği ihtimalini daha yüksek bir olasılıkla fiyatlamaya başladı. Veriler açıklanmadan önce vadeli faiz piyasaları, Fed'in ekim ayında faiz artırmasına yaklaşık yüzde 22 olasılık biçiyordu. Yıllık enflasyonun beklentileri aşmasının ardından bu oran yüzde 40'a fırladı; yani neredeyse iki katına çıktı.
Fed'in 27-28 Ekim Toplantısı Kritik Bir Karar Noktasına Dönüşüyor
Fed'in 27-28 Ekim tarihleri arasında gerçekleştireceği toplantıda alınacak faiz kararı, daha önce öngörülenden çok daha çekişmeli bir hal alabilir. Enflasyondaki hızlanma ve özellikle enerji fiyatlarındaki belirgin yükseliş, Fed'in fiyat istikrarını sağlama hedefi açısından baskı unsuru olmaya devam ediyor. Bununla birlikte, faiz kararının yalnızca enflasyon verisine değil, diğer ekonomik göstergeler ve para politikası görünümünün bütününe göre şekillenmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD'de eylül ayı yıllık enflasyonu kaç olarak açıklandı?
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun açıkladığı verilere göre eylül ayında yıllık TÜFE yüzde 3.7 olarak gerçekleşti. Bu oran, Reuters'ın ekonomist anketindeki yüzde 3.6 tahminini 0.1 puan aştı ve son 5 ayın en hızlı yıllık artışına karşılık geldi.
Eylül enflasyonunda en fazla hangi kalem etkili oldu?
Aylık enflasyondaki yükselişte enerji fiyatları, özellikle benzin fiyatları belirleyici rol oynadı. Benzin fiyatları aylık bazda yüzde 9.1 artarak genel TÜFE'deki aylık yükselişin yarısından fazlasını oluşturdu. Enerji endeksi ise aylık bazda yüzde 5.2 yükseldi.
Enflasyon verilerinin ardından Fed'in faiz artırma olasılığı nasıl değişti?
Veriler açıklanmadan önce vadeli faiz piyasalarında Fed'in ekim ayında faiz artırmasına yaklaşık yüzde 22 olasılık veriliyordu. Yıllık enflasyonun beklentileri aşmasının ardından bu olasılık yüzde 40'a yükseldi.
Fed'in bir sonraki toplantısı ne zaman gerçekleşecek?
Fed'in faiz kararını ele alacağı toplantı 27-28 Ekim tarihleri arasında yapılacak. Eylül enflasyon verisinin beklentilerin üzerinde gelmesiyle birlikte bu toplantıdaki faiz kararı daha önce öngörülenden daha çekişmeli bir karar haline gelebilir.
Yıllık bazda benzin ve enerji fiyatları ne kadar arttı?
Yıllık bazda enerji endeksi yüzde 20.4, benzin fiyatları ise yüzde 34.2 oranında yükseldi. Mevsim etkilerinden arındırılmamış hesaplamaya göre benzin fiyatları eylülde aylık bazda yüzde 6.5 arttı.
