Küresel emtia piyasalarında demir cevheri fiyatları düşüş baskısı altında kalmaya devam ediyor. Bir yanda Avustralya ve Brezilya'nın ihracat hacmini hızla artırması arzı genişletirken, öte yanda Dünya Çelik Birliği'nin küresel çelik tüketimi tahminini aşağı yönlü revize etmesi talebin zayıflayacağı sinyalini veriyor. Bu iki etken bir araya gelince piyasada satış baskısı güçleniyor ve fiyatlar son dört yılın en düşük seviyelerine yaklaşıyor.
20 Ekim itibarıyla Çin'de demir cevherinin ton fiyatı yüzde 0,22 düşerek 681 yuana geriledi. Günlük bazda 1,50 yuanlık kayıp yaşanan emtia, son bir ayda yüzde 4,76, yıllık bazda ise yüzde 11,84 değer kaybetti. Vadeli işlem piyasasında fiyatların 680 yuan seviyesinin altına sarkması, demir cevherini tarihsel açıdan kritik bir eşiğe taşıdı. Yılın son çeyreği için öngörülen ortalama fiyat ise ton başına 664,49 yuan civarında bulunuyor.
Küresel Sevkiyatlar Hızla Arttı
Uluslararası piyasalardan gelen veriler, arz cephesindeki genişlemenin somut boyutlarını gözler önüne seriyor. 18 Ekim'de sona eren haftada küresel demir cevheri sevkiyatları, bir önceki haftaya kıyasla 3,89 milyon ton artarak 34,77 milyon tona yükseldi. Bu artışın arkasında iki büyük ihracatçı ülke olan Avustralya ve Brezilya'nın performansı belirleyici rol oynadı.
İki ülkenin birleşik haftalık ihracatı 4,79 milyon tonluk sıçramayla 29,82 milyon tona ulaştı. İhracattaki bu hızlanma, doğrudan Çin limanlarına yansıdı. Ülkenin 47 büyük limanına giren demir cevheri miktarı haftalık bazda 2,73 milyon ton artarak 28,35 milyon tona çıktı. Çin piyasasına akan ham madde hacminin bu denli büyümesi, fiyatların toparlanmasının önündeki en önemli engellerden biri olarak öne çıkıyor.
Dünya Çelik Birliği Tahminini Tersine Çevirdi
Fiyatlar üzerindeki baskının yalnızca arz tarafından kaynaklanmadığı, talep görünümünün de belirgin biçimde bozulduğu görülüyor. Dünya Çelik Birliği, 2026 yılı küresel çelik tüketimi tahminini kayda değer ölçüde aşağı çekti. Kuruluş nisan ayında yayımladığı değerlendirmede küresel çelik talebinin yüzde 0,3 büyüyeceğini öngörüyordu. Ancak son tahmininde bu beklenti tamamen tersine döndü ve tüketimin yüzde 0,1 azalacağı öngörüsüne yer verildi. Büyüme beklentisinin daralma beklentisine dönüşmesi, piyasada ciddi bir sinyal etkisi yarattı.
Bu tablonun oluşmasında dünyanın en büyük çelik tüketicisi olan Çin'deki gayrimenkul ve inşaat sektörlerinin zayıf seyri belirleyici oluyor. İnşaat faaliyetlerindeki yavaşlama, çeliğe ve dolayısıyla hammaddesi olan demir cevherine yönelik talebi doğrudan kısıtlıyor. Çinli çelik üreticilerinin iç piyasadaki bu daralmanın bir bölümünü ihracat pazarlarına yönelerek telafi etmeye çalıştığı görülse de bu hamle, iç talepteki eksiği kapatmaya yetmiyor.
Dolar Bazında da Yıllık Kayıplar Sürüyor
Demir cevherinin dolar cinsinden fiyatı da kayıplarını derinleştiriyor. Ton başına fiyat yüzde 13,79'luk düşüşle 90,95 dolara geriledi. Bu oran, yıllık bazda oldukça sert bir değer erozyonuna işaret ediyor ve piyasadaki genel baskının yalnızca yuan cinsinden fiyatlamayla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.
Diğer Sanayi Metallerinde Tablo Karışık
Demir cevherindeki gerileme yaşanırken diğer sanayi metallerinde fiyat hareketleri birbirinden ayrışıyor. Lityumun fiyatı yüzde 0,58 düşüşle 102.350 yuana inerken, sıcak haddelenmiş çeliğin fiyatı yüzde 0,15 gerileyerek 1.363 seviyesine geldi. Öte yandan platin yüzde 0,50 değer kazanarak ons başına 1.656,50 dolara yükseldi. Titanyum ise 43,50 seviyesinde yatay seyrini korudu. Bu tablo, emtia piyasalarında tek tip bir hareket olmadığını, her metalin kendi dinamikleriyle hareket ettiğini bir kez daha gösteriyor.
Tarihsel Perspektif ve Önümüzdeki Dönem
2013-2026 dönemine ait tarihsel veriler, demir cevherinin yuan bazındaki ton fiyatının en yüksek noktasını 1.920,50 yuan, en düşük noktasını ise 284 yuan olarak kaydettiğini gösteriyor. Güncel referans fiyat 680,50 yuan olarak belirlenirken, önceki referans değer 682,50 yuan düzeyindeydi. Bu rakamlar, mevcut fiyatın tarihsel alt sınıra doğru yaklaştığını, ancak henüz rekor düşük seviyelere ulaşmadığını ortaya koyuyor.
Önümüzdeki dönemde piyasanın yönünü belirleyecek üç temel etken öne çıkıyor: Çin'in çelik tüketimindeki gelişmeler, Avustralya ve Brezilya'nın ihracat hacmi ve küresel çelik üretimindeki arz-talep dengesi. Küresel arzın genişlemeyi sürdürmesi ve çelik tüketimi beklentilerinin zayıf kalması, demir cevheri piyasasında aşağı yönlü riskleri canlı tutuyor. Çin'de inşaat sektörünün toparlanamaması durumunda fiyatlar üzerindeki baskının devam etmesi ihtimal dahilinde görünüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Demir cevheri fiyatı 20 Ekim itibarıyla ne kadar oldu?
20 Ekim itibarıyla Çin'de demir cevherinin ton fiyatı yüzde 0,22 düşerek 681 yuana geriledi. Günlük bazda yaşanan kayıp 1,50 yuan olarak gerçekleşti.
Dünya Çelik Birliği 2026 için hangi tüketim tahminini açıkladı?
Dünya Çelik Birliği, 2026 yılı küresel çelik tüketimi tahminini nisan ayındaki yüzde 0,3 büyüme beklentisinden yüzde 0,1 daralma öngörüsüne revize etti. Büyüme beklentisi böylece daralma beklentisine dönüştü.
18 Ekim haftasında küresel demir cevheri sevkiyatları ne kadar arttı?
18 Ekim'de sona eren haftada küresel demir cevheri sevkiyatları önceki haftaya göre 3,89 milyon ton artarak 34,77 milyon tona yükseldi. Avustralya ve Brezilya'nın birleşik ihracatı ise 4,79 milyon ton artışla 29,82 milyon tona ulaştı.
Demir cevherinin dolar bazındaki yıllık kaybı ne düzeyde?
Demir cevherinin dolar bazındaki ton fiyatı yüzde 13,79 düşerek 90,95 dolara geriledi. Bu oran, yıllık bazda yaşanan değer kaybının boyutunu yansıtıyor.
Demir cevherinin tarihsel en yüksek ve en düşük fiyatları nedir?
2013-2026 dönemine ait verilere göre demir cevherinin yuan bazındaki ton fiyatı en yüksek seviyesini 1.920,50 yuan, en düşük seviyesini ise 284 yuan olarak gördü.
