Bank of America (BofA) ve BNP Paribas'ın da aralarında bulunduğu finans kuruluşları, Güney Afrika'nın son dönemde belirgin biçimde iyileşen mali göstergelerini değerlendirerek ülkenin kredi notunun yakın vadede yükseltilmesinin mümkün olduğunu öngörüyor. Kamu borcunun milli gelire oranının 20 yılı aşkın süredir ilk kez düşüşe geçmesi, kasım ayı gibi erken bir tarihte not artışının önünü açabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor. Güney Afrika Maliye Bakanı Enoch Godongwana'nın açıklayacağı orta vadeli bütçe politikası bildirisinde mali disiplin taahhüdünü yinelemesi bekleniyor.
11 Ekonomistten 4'ü Bu Yıl Not Artışı Bekliyor
Ekonomistlerle yapılan ankete göre 11 uzmanın 4'ü, Güney Afrika'nın kredi notunun yıl sonuna kadar yükseltileceğini düşünüyor. Geri kalan 7 ekonomist ise bu adımın 2027 yılında atılacağını öngörüyor. Takvim açısından bakıldığında Moody's ve S&P Global Ratings'in bir sonraki değerlendirmeleri 27 Kasım'da, Fitch Ratings'in değerlendirmesi ise 11 Aralık'ta gerçekleşecek.
BofA Sahra Altı Afrika Ekonomisti Tatonga Rusike, not artırımı konusunda en olası adımı Moody's'ten beklediklerini belirterek söz konusu kuruluşun notu Ba1 seviyesine yükseltebileceğini söyledi. Rusike, S&P'nin notu BB+ seviyesine çıkarma olasılığının ise daha belirsiz olduğunu ifade etti.
Morgan Stanley'den Farklı Bir Zaman Takvimi
Morgan Stanley'nin beklentileri ise BofA'nın öngörüsünden kısmen ayrışıyor. Yatırım bankası, S&P'nin Güney Afrika'nın kredi notunu gelecek ay BB+ seviyesine yükseltmesini, Moody's'in ise bu adımı 2027'nin başlarında Ba1 düzeyinde atmasını bekliyor. Her iki derecelendirme kuruluşunun da ülkeye ilişkin görünümü halihazırda pozitif seviyede bulunuyor.
Olası bir artışın Güney Afrika'yı yatırım yapılabilir kredi notunun bir kademe altına taşıyacağı belirtiliyor. Investec Wealth & Investment International, ülkenin iki yıl içinde yatırım yapılabilir kredi notuna yeniden ulaşma olasılığını yüzde 50'nin üzerinde değerlendirirken, BofA bu dönüşümün 2029'dan önce gerçekleşeceğini öngörüyor.
Moody's: 2009'dan Bu Yana İlk Not Artışı Kapıda Olabilir
Moody's, geçen hafta yaptığı açıklamada mali performanstaki iyileşmenin sürmesi halinde Güney Afrika'nın 2009'dan bu yana ilk not artışını alabileceğini belirtmişti. Bu değerlendirme, piyasalarda ve analist çevrelerinde beklentileri canlı tutmaya devam ediyor.
Bütçe Açığı ve Kamu Borcu Beklentileri
Ekonomistler, Güney Afrika'nın 2026-2027 mali yılı için belirlenen milli gelirin yüzde 4'ü düzeyindeki konsolide bütçe açığı hedefinin altında kalarak yüzde 3,8 oranında açık vereceğini tahmin ediyor. Kamu borcunun milli gelire oranının ise bu mali yılda yüzde 77,5'e gerilemesi bekleniyor. Hazine'nin kendi tahmini ise yüzde 77,3 seviyesinde bulunuyor. Bunun yanı sıra mart 2026'da sona eren mali yılda kamu borcunu istikrara kavuşturma hedefinin karşılandığı öngörülüyor.
Kalıcı Mali İyileşme Belirleyici Faktör
BofA'dan Tatonga Rusike, kredi notu artışının gerçekleşebilmesi için daha düşük bütçe açıkları, azalan kamu borcu ve güçlenen büyüme eğilimiyle desteklenen kalıcı bir mali iyileşmenin şart olduğunu vurguladı. Tek seferlik iyileşmelerin değil, yapısal ve sürdürülebilir bir dönüşümün belirleyici olacağının altını çizdi.
Old Mutual Ekonomik Araştırmalar Başkanı Keabetswe Mojapelo ise Güney Afrika'nın İran ve Ukrayna'daki savaşların ekonomik etkilerine karşın kamu harcamalarını kontrol altında tutabildiğini belirtti. Mojapelo, iki kredi derecelendirme kuruluşunun ülkenin görünümünü pozitife çevirmiş olmasına dikkat çekerek mali göstergelerdeki dayanıklılığın kredi notu artışı beklentisini desteklediğini ifade etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Güney Afrika'nın kredi notunu hangi kuruluşlar değerlendirecek ve ne zaman?
Moody's ve S&P Global Ratings'in bir sonraki değerlendirmeleri 27 Kasım'da, Fitch Ratings'in değerlendirmesi ise 11 Aralık'ta yapılacak.
Anket katılımcısı ekonomistlerin not artışına ilişkin görüşleri nedir?
Ankete katılan 11 ekonomistten 4'ü Güney Afrika'nın kredi notunun yıl sonuna kadar yükseltileceğini öngörürken, diğer 7 ekonomist not artışını 2027 yılında bekliyor.
Güney Afrika'nın yatırım yapılabilir kredi notuna ne zaman ulaşması bekleniyor?
Investec Wealth & Investment International, ülkenin iki yıl içinde yatırım yapılabilir kredi notuna yeniden ulaşma olasılığını yüzde 50'nin üzerinde değerlendirirken, BofA bu dönüşümün 2029'dan önce gerçekleşeceğini öngörüyor.
Güney Afrika'nın bütçe açığı ve kamu borcu için ne gibi tahminler yapılıyor?
Ekonomistler, 2026-2027 mali yılında bütçe açığının hedeflenen yüzde 4 yerine yüzde 3,8 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Kamu borcunun milli gelire oranının ise yüzde 77,5'e gerilemesi bekleniyor.
Moody's, Güney Afrika hakkında en son ne zaman ve ne açıkladı?
Moody's, geçen hafta mali performanstaki iyileşmenin sürmesi halinde Güney Afrika'nın 2009'dan bu yana ilk not artışını alabileceğini açıkladı.
