Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı hane halkı tüketim harcaması bölgesel araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Hanehalkı Bütçe Araştırması kapsamında 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait verilerin birleştirilmesiyle elde edilen bulgulara göre Türkiye genelinde toplam tüketim harcamalarının en büyük dilimini konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma kalemleri oluşturdu. Araştırma, bölgeden bölgeye belirgin farklılıklar olduğunu da gözler önüne serdi.
İstanbul Zirveden İnmiyor
Türkiye'de toplam hane halkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da yaşayan haneler tarafından gerçekleştirildi. Bu oran, İstanbul'u diğer tüm bölgelerin çok önünde konumlandırıyor. İstanbul'u sıralamada yüzde 14,5 payla Ege Bölgesi izlerken üçüncü sıraya yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi yerleşti.
Harcama kategorileri bazında da İstanbul'un ağırlığı dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının yüzde 32,2'si, konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4'ü ve eğlence, spor ile kültür harcamalarının yüzde 27,3'ü İstanbul'daki haneler tarafından yapıldı. Bu veriler, İstanbul'un yalnızca nüfus yoğunluğuyla değil, harcama çeşitliliğiyle de öne çıktığını ortaya koyuyor.
Ege Bölgesi İkinci Sıraya Yerleşti
Toplam hane halkı tüketim harcamalarından yüzde 14,5 pay alan Ege Bölgesi, bazı kategorilerde dikkat çekici oranlara ulaştı. Bölge, alkollü içecekler ile tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'unu, sağlık harcamalarının yüzde 15,9'unu gerçekleştirdi. Mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise bölgenin payı yüzde 15,5 olarak ölçüldü.
En Düşük Paylar Doğu ve Kuzeydoğu'da
Toplam tüketim harcamalarından en küçük payı alan bölge yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu oldu. Bu bölgeyi yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz Bölgesi izledi.
Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nin gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarından aldığı pay yüzde 1,9 düzeyinde kalırken giyim ve ayakkabı harcamalarındaki payı yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. Ortadoğu Anadolu Bölgesi'nin ise gıda ve alkolsüz içecekler, giyim ve ayakkabı ile bilgi ve iletişim harcamalarından aldığı pay yüzde 3,4; mobilya ve ev eşyaları harcamalarından aldığı pay ise yüzde 2,9 oldu.
Gıda Harcamalarında Güneydoğu Anadolu Öne Çıktı
Hane halkı tüketim harcamaları içinde gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan payın en yüksek olduğu bölge yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu olarak belirlendi. En düşük gıda payı ise yüzde 14,2 ile İstanbul'a ait. Bölgelerin kendi iç harcama dağılımlarına bakıldığında bu tablo daha da netleşiyor: Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede hane halkı tüketim harcamaları içinde gıdanın payı yüzde 29,6'ya çıkarken İstanbul'da bu oran yüzde 14,2'de kaldı.
Konut ve kira harcamalarında ise en yüksek pay toplam harcamalar içinde yüzde 29,6 ile İstanbul'a, en düşük pay yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu'ya ait oldu. Bölgelerin kendi harcamaları içindeki dağılıma göre değerlendirildiğinde konut ve kiraya en yüksek payı yüzde 30,2 ile İzmir ayırırken en düşük payı yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'yi kapsayan bölge ayırdı.
Ulaştırmada Batı Marmara Birinci, Şanlıurfa-Diyarbakır Sonuncu
Ulaştırma harcamaları kategorisinde toplam içindeki en büyük pay yüzde 23,3 ile Batı Marmara Bölgesi'ne aitti. En düşük pay ise yüzde 16,5 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde gerçekleşti. Bölgelerin kendi harcamaları içindeki ulaştırma payına bakıldığında ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'yı kapsayan bölge yüzde 25 ile zirvede yer aldı. Motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı ile araç bakım ve onarımını kapsayan bu kategoride en düşük pay yüzde 12,9 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesine ait oldu.
Sıkça Sorulan Sorular
TÜİK'in bölgesel tüketim harcaması araştırması hangi yılları kapsıyor?
Araştırma, Hanehalkı Bütçe Araştırması kapsamında 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait verilerin birleştirilmesiyle hazırlandı.
Türkiye'de toplam tüketim harcamalarında en yüksek paya sahip bölge hangisi?
Toplam hane halkı tüketim harcamalarında en yüksek pay yüzde 25,6 ile İstanbul'a ait. İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi ve yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi izledi.
Hangi bölge tüketim harcamalarından en düşük payı aldı?
Toplam hane halkı tüketim harcamalarında en düşük pay yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'ne ait oldu. Bu bölgeyi yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz Bölgesi takip etti.
Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına en yüksek payı hangi bölge ayırdı?
Hane halkı tüketim harcamaları içinde gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan payın en yüksek olduğu bölge yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu oldu. Bölgelerin kendi iç dağılımlarında ise Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede bu oran yüzde 29,6'ya ulaştı.
Ulaştırma harcamalarında hangi bölge öne çıktı?
Toplam tüketim harcamaları içindeki ulaştırma payında Batı Marmara Bölgesi yüzde 23,3 ile birinci sıraya yerleşti. Bölgelerin kendi harcamaları içindeki dağılımda ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova bölgesi yüzde 25 ile en yüksek ulaştırma payını ayıran bölge oldu.
