Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını onaylaması, Atina'da ciddi bir diplomatik tepkiye yol açtı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, söz konusu kararın uluslararası deniz hukukunu açıkça ihlal ettiğini ve bölgedeki devletlerin egemenlik haklarını çiğnediğini savunarak konuyu ortakları ve müttefikleriyle paylaştığını duyurdu.
Yunanistan'dan Sert Diplomatik Çıkış
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin onay kararına karşı çıkarak anlaşmanın uluslararası deniz hukukunu ihlal ettiğini ve bölgedeki devletlerin egemenlik haklarını çiğnediğini öne sürdü. Bakanlık ayrıca Türkiye ile Libya'nın böyle bir deniz sınırlandırmasını meşrulaştıracak karşılıklı veya komşu kıyılara sahip olmadığını da iddia etti.
Yunanistan, Libya'yı Doğu Akdeniz'deki istikrarı zedeleyecek eylemlerden kaçınmaya davet etti. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında durumun ortaklar ve müttefiklerle paylaşıldığını, egemenlik haklarını korumak amacıyla gerekli tüm uygun tedbirlerin alınacağını da vurguladı. Anlaşma daha önce de Mısır ve Yunanistan tarafından tepkiyle karşılanmıştı; bu son onay kararı ise Atina'nın tutumunu daha da sertleştirdi.
Libya'lı Milletvekilleri Kararı Nasıl Değerlendirdi?
Temsilciler Meclisi'nin onay kararı hakkında Reuters'a konuşan Libyalı milletvekili Tarek al-Jeroushi, anlaşmanın Libya'nın büyük güçlerle siyasi, askeri ve ekonomik ortak olarak konumunu güçlendireceğini söyledi. Al-Jeroushi, "Bazı ülkeler bu anlaşmadan rahatsız olabilir, ancak bizim için önemli olan ulusal çıkarlarımızdır" dedi.
Bir diğer milletvekili Aisha al-Tabalqi ise anlaşmanın, uzmanlaşmış komitelerin hükümlerine ilişkin kapsamlı ve ayrıntılı bir açıklama sunmasının ardından onaylandığını belirtti. Bu açıklamalar, doğu parlamentosunun kararı bilinçli ve tartışmalı bir sürecin sonunda aldığına işaret ediyor.
Anlaşmanın Arka Planı: 2019'da İmzalanan Deniz Mutabakat Belgesi
Söz konusu anlaşma, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) arasında 2019 yılında imzalanmıştı. Anlaşma, iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz sınırlarına ilişkin haklarını belirlemeyi amaçlıyor. İmzalandığı günden bu yana bölgede tartışmalı bir konu olmayı sürdüren anlaşma, özellikle Yunanistan ve Mısır'ın sert itirazlarıyla karşılaşmıştı.
Şimdi ise Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin bu anlaşmayı onaylaması, meselenin yeni bir boyut kazanmasına neden oldu. Bu gelişme, hem Libya'nın iç siyasi dinamikleri hem de Doğu Akdeniz'deki daha geniş jeopolitik denklem açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.
İkiye Bölünmüş Libya: Siyasi Tablo
Libya'da yönetim, Muammer Kaddafi'nin 2011'de devrilip öldürülmesinin ardından 2014'te doğu ve batı olarak ikiye bölünmüştü. Batıda, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan başkent Trablus'taki Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe görev yaparken, doğuda Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter'in desteklediği yönetim bulunuyor.
Türkiye ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanları anlaşması, BM tarafından tanınan batıdaki UMH ile yapılmıştı. Doğudaki Temsilciler Meclisi'nin bu anlaşmayı onaylaması ise Libya'nın iç siyasi bölünmüşlüğü göz önüne alındığında ayrıca dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Bölgesel Gerilimin Yeni Halkası
Doğu Akdeniz, enerji kaynakları ve deniz sınırları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle uzun süredir gergin bir bölge olmayı sürdürüyor. Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları anlaşması, bu gerilimin en belirgin odak noktalarından biri haline gelmiş durumda. Yunanistan'ın bu kez yalnızca anlaşmanın imzalanmasına değil, doğu Libya parlamentosunun onay kararına da tepki göstermesi, meselenin bölgesel boyutunun genişlediğine işaret ediyor.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı'nın konuyu ortakları ve müttefikleriyle paylaştığını açıklaması, Atina'nın diplomatik kanalları aktif biçimde kullanmaya devam edeceğinin sinyalini veriyor. Bakanlık, egemenlik haklarını korumak için gerekli tüm uygun tedbirlerin alınacağını da teyit etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi hangi anlaşmayı onayladı?
Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan ve iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını belirleyen anlaşmayı onayladı.
Yunanistan bu karara neden itiraz ediyor?
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın uluslararası deniz hukukunu ihlal ettiğini ve bölgedeki devletlerin egemenlik haklarını çiğnediğini öne sürdü. Bakanlık ayrıca Türkiye ile Libya'nın böyle bir deniz sınırlandırmasını meşrulaştıracak karşılıklı veya komşu kıyılara sahip olmadığını da iddia etti.
Libyalı milletvekilleri onay kararı hakkında ne dedi?
Milletvekili Tarek al-Jeroushi, anlaşmanın Libya'nın büyük güçlerle ortaklığını güçlendireceğini ve ulusal çıkarlar açısından önemli olduğunu söyledi. Milletvekili Aisha al-Tabalqi ise anlaşmanın uzmanlaşmış komitelerin kapsamlı açıklamasının ardından onaylandığını belirtti.
Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları anlaşması ne zaman imzalandı?
Anlaşma, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 2019 yılında imzalandı ve iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz sınırlarına ilişkin haklarını belirlemeyi amaçlıyor.
Libya'da siyasi tablo nasıl?
Libya, Muammer Kaddafi'nin 2011'de devrilip öldürülmesinin ardından 2014'te doğu ve batı olarak ikiye bölündü. Batıda BM tarafından tanınan Trablus'taki Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe görev yaparken, doğuda Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter'in desteklediği yönetim bulunuyor.
