ABD konut piyasasında beklenen rahatlama bir türlü gelmiyor. 30 yıl vadeli sabit mortgage faizleri, iki ayı aşkın bir sürenin ardından ilk kez aşağı yönlü hareket ederek yüzde 7,50'den yüzde 7,41'e geriledi. Ancak bu düşüş, konut kredisi talebini canlandırmaya yetmedi. Mortgage Bankalar Birliği'nin (MBA) açıkladığı haftalık verilere göre, 16 Ekim 2023'te sona eren haftada mortgage başvuruları hem satın alma hem de yeniden finansman cephesinde belirgin biçimde azaldı.
Bileşik Endeks 188,6'ya Geriledi
MBA'nın mevsimsellikten arındırılmış Mortgage Başvuruları Bileşik Endeksi, söz konusu haftada yüzde 5,3 oranında düşerek 199,2 seviyesinden 188,6'ya indi. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise bir önceki haftaya kıyasla yüzde 5 geriledi. Bu rakamlar, faiz oranlarındaki kısmi iyileşmenin piyasa katılımcıları üzerinde olumlu bir etki yaratmadığını açıkça ortaya koyuyor.
Konut satın alma başvurularını izleyen endeks yüzde 7 oranında düşerek 139,3'ten 129,2'ye indi. Daha çarpıcı olan ise yıllık karşılaştırma: Bu rakam, geçen yılın aynı döneminin yüzde 18 gerisinde kalıyor. Satın alma tarafındaki bu belirgin zayıflık, yüksek faiz ortamının potansiyel ev alıcıları üzerindeki baskısını somut biçimde yansıtıyor.
Yeniden Finansman Talebinde de Düşüş Var
Yeniden finansman başvurularını takip eden endeks de geriledi. Söz konusu endeks yüzde 2 düşüşle 513,5'ten 503,1'e indi. Yıllık bazda ise yeniden finansman başvuruları yüzde 59 oranında azaldı; bu, piyasanın geçen yılla kıyaslandığında ne denli daraldığını gösteren çarpıcı bir oran. Bununla birlikte, toplam mortgage başvuruları içinde yeniden finansmanın payı yüzde 37,7'den yüzde 39,0'a yükseldi. Bu artış, toplam başvuru hacminin düşmesiyle birlikte değerlendirildiğinde, yeniden finansman talebinin mutlak olarak azaldığını ancak görece ağırlığının arttığını gösteriyor.
Faiz Oranlarında Genel Bir Gerileme Yaşandı
832 bin 750 dolar ve altındaki kredi tutarları için geçerli olan 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi, bir önceki haftadaki yüzde 7,50 seviyesinden yüzde 7,41'e indi. Yüksek tutarlı mortgage kredilerinde faiz yüzde 7,49'dan yüzde 7,33'e, FHA destekli kredilerde ise yüzde 7,19'dan yüzde 7,13'e geriledi.
Daha kısa vadeli ürünlerde de benzer bir tablo gözlemlendi. 15 yıl vadeli sabit mortgage faizi yüzde 6,87'den yüzde 6,73'e inerken, 5/1 değişken faizli mortgage kredilerinde oran yüzde 6,54'ten yüzde 6,46'ya düştü. Değişken faizli mortgage kredilerinin toplam başvurulardaki payı ise yüzde 10,5 seviyesinde sabit kaldı.
MBA Ekonomisti: Yüksek Faizler Alıcıları Piyasanın Dışına İtiyor
MBA Başkan Yardımcısı ve Baş Ekonomist Yardımcısı Joel Kan, faizlerdeki gerilemenin talebi canlandırmaya yetmediğinin altını çizdi. Kan, yüksek faizlerin alıcıları konut piyasasının dışında bıraktığını ve satın alma başvurularının geçen yılın yüzde 18 gerisinde kaldığını vurguladı. Yüksek mortgage faizi ortamının sonbahar döneminde konut piyasasını belirgin biçimde yavaşlattığını da sözlerine ekledi.
Kredi Türlerine Göre Pay Dağılımı
Farklı kredi türlerinin toplam başvurular içindeki paylarına bakıldığında, FHA destekli kredilerin payının yüzde 16,4'ten yüzde 16,3'e, VA kredilerinin payının yüzde 11,9'dan yüzde 11,5'e ve USDA kredilerinin payının yüzde 0,6'dan yüzde 0,5'e gerilediği görüldü. Değişken faizli mortgage kredilerinin payı ise yüzde 10,5 ile değişmedi. Bu tablo, tüm kredi kategorilerinde genel bir daralmanın yaşandığına işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
16 Ekim haftasında ABD'de 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi ne kadar oldu?
MBA verilerine göre 832 bin 750 dolar ve altındaki kredi tutarları için 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi, bir önceki haftaki yüzde 7,50 seviyesinden yüzde 7,41'e geriledi. Bu, iki ayı aşkın sürenin ardından kaydedilen ilk düşüştü.
Mortgage Başvuruları Bileşik Endeksi ne kadar değişti?
MBA'nın mevsimsellikten arındırılmış Mortgage Başvuruları Bileşik Endeksi, 16 Ekim haftasında yüzde 5,3 oranında düşerek 199,2'den 188,6'ya geriledi. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise bir önceki haftaya göre yüzde 5 azaldı.
Konut satın alma başvuruları yıllık bazda nasıl bir seyir izledi?
Konut satın alma başvuruları endeksi haftalık bazda yüzde 7 düşerek 139,3'ten 129,2'ye inerken, bu rakam geçen yılın aynı döneminin yüzde 18 altında kaldı.
Yeniden finansman başvuruları yıllık olarak ne kadar azaldı?
Yeniden finansman başvuruları yıllık bazda yüzde 59 oranında düştü. Haftalık bazda ise yeniden finansman endeksi yüzde 2 azalarak 513,5'ten 503,1'e geriledi.
MBA Baş Ekonomist Yardımcısı Joel Kan yüksek faizlerin etkisi hakkında ne söyledi?
Joel Kan, yüksek faizlerin alıcıları konut piyasasının dışında bıraktığını, satın alma başvurularının geçen yılın yüzde 18 gerisinde kaldığını ve yüksek mortgage faizi ortamının sonbahar döneminde konut piyasasını belirgin biçimde yavaşlattığını belirtti.
