Katılım Emeklilik Genel Müdürü Ayhan Sincek, yatırım fonlarında yaşanan olumsuz gelişmelerin kamuoyunda tartışılmaya başlandığı temmuz ayından bu yana Bireysel Emeklilik Sistemi'ne (BES) her gün yaklaşık bin kişinin katıldığını, toplamda ise net 60 bin yeni katılımcı eklendiğini açıkladı. Sincek, artış hızının geçen yıla kıyasla yavaşladığını kabul etmekle birlikte, sistemin sağlıklı büyümesini sürdürdüğünü vurguladı.
Katılımcı sayısındaki artış yavaşladı ama durdurulamadı
Sincek, BES'teki katılımcı artışının geçen yıl 600 bin civarında gerçekleştiğini, ancak bu rakamın 2025 yılında 350 bine gerilediğini belirtti. Buna karşın sistemin 25. yılında Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile birlikte toplam 18 milyon kişiye ulaştığını aktaran Sincek, "Emeklilik yaşı gelenler, bu hakkını kullanmak isteyenler var" dedi. Katılımcı sayısındaki yavaşlamanın, piyasalardaki dalgalanmalardan ziyade sistemin olgunlaşma sürecinin doğal bir yansıması olduğu değerlendirilebilir; ancak Sincek bu yorumu doğrudan dile getirmedi.
Sektörün BES katılımcılarına sunduğu avantajları genişlettiğini de aktaran Sincek, emeklilik şirketlerinin artık özel sağlık sigortasını BES ile birleştirdiğini söyledi. "Siz birikiminizi sistemde tutmaya devam ederseniz şirketler size hediye olarak sağlık sigortası hakkı sağlıyor" diye konuştu.
131 sorunlu fon BES ile ilgisiz, otoriteler doğruladı
Sincek'in açıklamalarında öne çıkan en kritik nokta, kamuoyunda tartışılan sorunlu fonlarla BES'in ilişkisi meselesiydi. Sincek, 15 emeklilik şirketinin kontrolündeki 400'ü aşkın fonun, sorunlu olduğu tespit edilen 131 fonla hiçbir bağlantısı olmadığının yetkili otoriteler tarafından da teyit edildiğini belirtti. "O yüzden içimiz rahat. Sektör olarak basiretli kararlar vermişiz" ifadelerini kullanan Sincek, BES fonlarının ayrı bir denetim ve güvence mekanizmasına sahip olduğunu hatırlattı.
Sincek'e göre BES'in 25 yıllık geçmişinde katılımcıların güvenini sarsacak herhangi bir gelişme yaşanmamıştır. Fon içeriklerinin aşırı risk alınmasına izin vermediğini, her bir fonun ayrı bir denetim mekanizmasına tabi tutulduğunu ve sistemde iki aşamalı bir güvenlik duvarı bulunduğunu vurgulayan Sincek, bu yapının BES'i dış şoklara karşı koruduğunu ifade etti.
Borsa düşüşü ve fon getirilerindeki gerileme
Sincek, global piyasalardaki gelişmeler nedeniyle altın fiyatlarının düştüğünü ve yurtiçindeki yatırım fonlarına ilişkin gelişmelerin başta hisse fonları olmak üzere fon getirilerini olumsuz etkilediğini de kabul etti. Borsa endeksinin 14.500 seviyelerinden 12.000'in altına gerilediğine dikkat çeken Sincek, kendi şirketleri özelinde hisse fonunun yıllık performansının yüzde 50'lerden yüzde 30'lara düştüğünü paylaştı.
Sektörün toplam büyüklüğü açısından da somut rakamlar veren Sincek, BES varlıklarının 2 trilyon 660 milyar liraya kadar çıktığını, ancak son gelişmelerin ardından 2 trilyon 570 milyar liraya gerilediğini açıkladı. Bu düşüşün yaklaşık 90 milyar liralık bir erozyon anlamına geldiği görülmektedir.
Hisse ağırlığı artırmak için fırsat penceresi
Piyasalardaki bu geri çekilmeyi yalnızca olumsuz bir tablo olarak değerlendirmeyen Sincek, fon sepetinde hisse senedi ağırlığı bulunmayanlar için mevcut konjonktürün bir fırsat sunduğunu dile getirdi. "Bu seviyeden hisse ağırlığı artırılabilir" diyen Sincek, düşen fiyat seviyelerinin uzun vadeli emeklilik birikimi yapanlar için avantaja dönüştürülebileceğini ima etti.
BES katılımcılarının temel amacının tasarruflarını emeklilik döneminde kullanmak olduğunu da hatırlatan Sincek, bu uzun vadeli bakış açısının kısa dönemli piyasa dalgalanmalarının etkisini sınırladığını vurguladı. Katılımcıların panik yapmaması gerektiğine dair dolaylı bir mesaj içeren bu değerlendirme, sektörün genel tutumunu da yansıtır nitelikte.
Sıkça Sorulan Sorular
Temmuz ayından bu yana BES'e kaç yeni katılımcı eklenmiştir?
Katılım Emeklilik Genel Müdürü Ayhan Sincek'e göre yatırım fonlarındaki olumsuzlukların konuşulmaya başlandığı temmuz ayından bu yana BES'e her gün yaklaşık bin kişi katılmış, toplamda ise net 60 bin yeni katılımcı sisteme dahil olmuştur.
BES'teki 400'ü aşkın fon ile sorunlu 131 fon arasında nasıl bir ilişki vardır?
Sincek, 15 emeklilik şirketinin kontrolündeki 400'ü aşkın BES fonunun sorunlu olduğu tespit edilen 131 fonla hiçbir ilgisinin olmadığını ve bu durumun yetkili otoriteler tarafından da teyit edildiğini belirtti.
BES'in toplam varlık büyüklüğü son gelişmelerden nasıl etkilendi?
Sektörün büyüklüğü 2 trilyon 660 milyar liraya ulaşmışken, son piyasa gelişmelerinin ardından 2 trilyon 570 milyar liraya gerilemiştir.
BES'e katılımcı artışı geçen yıla kıyasla nasıl değişmiştir?
Sincek'in aktardığı verilere göre BES'teki katılımcı artışı geçen yıl 600 bin civarındayken bu yıl 350 bine inmiştir. Artış devam etmekle birlikte hız yavaşlamıştır.
BES fonlarında katılımcıları korumaya yönelik hangi güvence mekanizmaları bulunmaktadır?
Sincek'e göre BES'te her bir fonun ayrı bir denetim mekanizması bulunmakta ve sistem iki aşamalı bir güvenlik duvarına sahip olmaktadır. Ayrıca fon içerikleri aşırı risk alınmasına izin vermemektedir.
