Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Belçika'nın başkenti Brüksel'e gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında basın mensuplarına kapsamlı açıklamalar yaptı. Fidan, yoğun geçen ziyaret sürecinde Belçika hükümeti, NATO ve Avrupa Birliği ile ilişkilerin yanı sıra vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla ilgili konuları ele aldıklarını belirtti. Gündemin en dikkat çekici başlığını ise Libya Temsilciler Meclisi'nin 2019'da imzalanan Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakat muhtırasını kabul etmesi oluşturdu. Fidan, bu gelişmeyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki dış politikanın bir diplomasi başarısı olarak nitelendirdi.
Brüksel'de Yoğun Diplomasi Trafiği
Bakan Fidan, Brüksel ziyaretinde Belçikalı mevkidaşıyla ikili ve bölgesel ilişkileri değerlendirdi. Adalet Bakanı Akın Gürlek ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin de katılımıyla Türkiye-Belçika Dışişleri, Adalet ve İçişleri Bakanları görüşmesi gerçekleştirildi. Fidan, 2016'dan bu yana faaliyet gösteren 3+3 platformunun faydalı bir mekanizma olmayı sürdürdüğünü vurguladı.
Ziyaret kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile de bir araya gelen Fidan, görüşmede Türkiye-NATO ilişkileri, NATO Ankara Zirvesi'nde alınan kararların takibi, Rusya-Ukrayna Krizi ile Körfez ve kriz bölgelerine ilişkin meselelerin ele alındığını aktardı.
AB ile İlişkilerde 'Nitelikli ve Planlı Görüşme' Vurgusu
Bakan Fidan, Brüksel'de AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile de bir araya geldi. Bu görüşmede Türkiye-AB ilişkilerindeki tıkanıklıkların aşılması ve bölgesel gelişmelerin değerlendirildiğini ifade eden Fidan, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile de uzun soluklu bir görüşme yaptığını açıkladı.
Türkiye-AB ilişkilerinin düzenli biçimde ele alınması gerektiğini özellikle vurgulayan Fidan, "Bunlar için nitelikli, planlı, ısrarlı görüşmelerin devam etmesi elzem" dedi. Görüşmelerde aynı zamanda Rusya-Ukrayna Krizi, Hürmüz ve Babülmendep boğazları, enerji sorunları ve Karadeniz'deki gerginlik nedeniyle dünya piyasalarına ulaşamayan tahıl ürünleri de gündeme geldi.
Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşması: 'Diplomasi Başarısı'
Basın toplantısının en fazla öne çıkan bölümünü Libya Temsilciler Meclisi'nin, 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakat muhtırasını kabul etmesine ilişkin değerlendirmeler oluşturdu. Bakan Fidan, süreci yakından takip ettiğini ve gelinen noktayı Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde yürütülen dış politika çerçevesinde bir diplomasi başarısı olarak gördüğünü açıkladı.
Anlaşmanın barış ve istikrarı destekleyen, kazan-kazan esasına dayalı bir anlayışla şekillendiğini kaydeden Fidan, "Tabii burada Libyalı kardeşlerimizin Türkiye'ye olan güveni ve Doğu Akdeniz'e gelecek olan istikrar fevkalade önemli" diye konuştu.
Tepkilere Yanıt: 'Tartışmaya Gerek Yok'
Anlaşmaya çeşitli ülkelerden gelen tepkilere de değinen Fidan, bu tutumların nedenlerini bildiklerini vurguladı. "Bunların biz neden tepki gösterdiğini de biliyoruz. Bazıları tepki göstermeleri gerektiği için tepki gösteriyorlar. Bazılarının gerçekten bu konuyla ilgili stratejik problemleri var. Ama bu, gerek hukuksal açıdan gerek siyasal açıdan son derece meşru bir anlaşmadır. Bunu tartışmaya gerek yok" ifadelerini kullanan Fidan, anlaşmanın meşruiyetini kararlı bir dille savundu.
Türk hukukçuların değerlendirmelerine atıfta bulunan Fidan, anlaşmanın teknik açıdan 2019'dan itibaren yürürlükte olduğunu belirtti. Libya Temsilciler Meclisi'nde gerçekleştirilen işlemin onaylama değil, kabul işlemi olduğunu açıklayan Fidan, "Biz 2019'dan itibaren bunu zaten geçerli bir anlaşma olarak görüyorduk" dedi.
Akdeniz'de İstikrar Hedefi
Anlaşmanın Türk diplomasisi açısından bir başarı olduğunu yineleyen Fidan, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı: "İnşallah buna benzer başarılarımızı halkımıza yaşatmaya devam edeceğiz. Bizim amacımız her yerde olduğu gibi Akdeniz'de de istikrarı, barışı, huzuru, mutluluğu getirmek. Bunun dışında da diplomasimizin bir amacı yok."
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşması ne zaman imzalanmıştı?
Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakat muhtırası 2019 yılında imzalanmıştı. Bakan Fidan, Türk hukukçuların değerlendirmelerine göre anlaşmanın teknik açıdan 2019'dan itibaren yürürlükte olduğunu ve Türkiye'nin bu anlaşmayı o tarihten bu yana geçerli kabul ettiğini açıkladı.
Libya Temsilciler Meclisi'nin gerçekleştirdiği işlem onaylama mı yoksa kabul mi?
Bakan Fidan, Libya Temsilciler Meclisi'nde gerçekleştirilen işlemin bir onaylama değil, kabul işlemi olduğunu ifade etti. Bu ayrımı özellikle vurgulayan Fidan, Türkiye'nin anlaşmayı 2019'dan itibaren zaten geçerli saydığını belirtti.
Fidan, anlaşmaya tepki gösteren ülkelerin tutumunu nasıl değerlendirdi?
Bakan Fidan, tepki gösteren ülkelerin nedenlerini bildiklerini söyledi. Bazılarının tepki göstermesi gerektiği için tepki gösterdiğini, bazılarının ise konuyla ilgili gerçek stratejik problemleri olduğunu belirten Fidan, anlaşmanın gerek hukuksal gerek siyasal açıdan son derece meşru olduğunu ve tartışmaya gerek bulunmadığını vurguladı.
Fidan Brüksel'de kimlerle görüştü?
Bakan Fidan, Brüksel ziyaretinde Belçikalı mevkidaşıyla ikili ve bölgesel ilişkileri değerlendirdi; Adalet Bakanı Akın Gürlek ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile birlikte üçlü bakanlık görüşmesi yaptı. Ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile de görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde hangi bölgesel konular ele alındı?
Bakan Fidan'ın Brüksel'deki görüşmelerinde Rusya-Ukrayna Krizi, Hürmüz ve Babülmendep boğazları, enerji sorunları, Karadeniz'deki gerginlik nedeniyle dünya piyasalarına ulaşamayan tahıl ürünleri ile Körfez ve diğer kriz bölgelerine ilişkin konular gündeme geldi. NATO Ankara Zirvesi'nde alınan kararların takibi de görüşme başlıkları arasında yer aldı.
