Kış mevsiminin getirdiği yoğun doğal gaz tüketimi ve küresel enerji fiyatlarındaki sert yükseliş ortamında, Türkiye'nin doğal gaz iletim ve ticaret şirketi BOTAŞ'ın sermayesi 200 milyar TL'den 350 milyar TL'ye çıkarıldı. Enerji sektörü uzmanları, artan ithalat maliyetlerini iç piyasaya tam olarak yansıtamayan şirketin bu adımı bir zorunluluk olarak attığını vurgularken, 2027 yılı için doğal gaz ve elektriğe hükümetin enflasyon hedefiyle uyumlu, yüzde 21 civarında bir zam gelebileceği uyarısında bulundu.
Türkiye'nin Doğal Gaz Bağımlılığı ve Yıllık Tüketim
Türkiye, hem sanayide hem de şehirlerin ısınmasında ağırlıklı olarak doğal gaza dayanıyor. Ülkenin yıllık doğal gaz tüketimi 55 ila 60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor. Bu tüketimin önemli bir bölümü ithalat yoluyla karşılanıyor: Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya ve Azerbaycan'dan doğal gaz alırken, başta ABD olmak üzere Cezayir, Fransa ve Rusya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal ediyor.
Doğal gazın bu denli merkezi bir konumda olması, küresel fiyat hareketlerini Türkiye için doğrudan bir maliyet sorununa dönüştürüyor. Özellikle kış aylarında konut ve ticarethanelerin tüketiminin artmasıyla birlikte LNG ithalatının da devreye girmesi kaçınılmaz hale geliyor; bu da tedarik maliyetlerini ek olarak yukarı çekiyor.
Küresel Piyasalarda Doğal Gaz Fiyatları Tarihi Seviyelerde
Küresel enerji piyasalarındaki gerilimler, Brent petrolün yanı sıra doğal gaz fiyatlarını da tarihi düzeylere taşıdı. Avrupa doğal gaz piyasasının gösterge fiyatı olan TTF'de, yani Hollanda'daki gaz borsasında, bir metreküp gazın fiyatı 1 doların üzerine çıktı.
Enerji sektörü uzmanları, ANKA'ya yaptıkları açıklamada BOTAŞ'ın ithalat portföyünün hem boru gazı anlaşmalarından hem de LNG kontratlarından oluştuğuna dikkat çekti. Uzmanlara göre petrole endeksli kontratlarda Brent petrol fiyatı, Avrupa gaz ticaret merkezlerine endeksli kontratlarda ve spot LNG alımlarında ise TTF fiyatları belirleyici oluyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarının aynı anda yükselmesi, BOTAŞ'ın farklı kaynaklardan temin ettiği gazın ağırlıklı ortalama ithalat maliyetini de beraberinde artırıyor.
Uzmanlar, özellikle kış aylarında konut ve ticarethanelerdeki tüketim artışını karşılamak için LNG ithalatının kaçınılmaz olduğunu belirterek bu durumun Türkiye'nin LNG tedarik maliyetlerini daha da yukarı çekeceğini ve doğal gazda belirgin bir maliyet baskısı oluşturacağını vurguladı.
BOTAŞ Neden Sermaye Artırdı?
BOTAŞ, küresel fiyat baskısının yoğunlaştığı ve kış mevsimiyle birlikte şehirlerde ısınma kaynaklı doğal gaz tüketiminin hızla arttığı bu dönemde sermayesini 200 milyar TL'den 350 milyar TL'ye yükseltti. Enerji uzmanları bu kararın ardındaki dinamiği açık biçimde ortaya koydu.
Uzmanlara göre BOTAŞ, ithalat maliyetleri yükselirken iç piyasada doğal gaz satış fiyatlarını aynı oranda artırmıyor. Başta konutlar olmak üzere çeşitli tüketici gruplarına yönelik sübvansiyonlar sürdürülüyor. Bu yapı, şirketin 2026 yılını da zararla kapatmasına yol açacağı beklentisini beraberinde getiriyor. Uzmanlar, söz konusu koşullarda BOTAŞ'ın sermaye artırımını bir anlamda zorunlu olarak gerçekleştirdiğini ifade etti.
Kademeli Tarife Uygulaması ve Fatura Artışı Riski
Uzmanlar, konutlarda sübvansiyonu kademeli olarak azaltmak amacıyla kademeli tarife sistemine geçildiğini hatırlattı. Bu uygulamanın çok geniş tüketici kesimlerinin faturasının katlanmasına yol açacağını belirten uzmanlar, tüm bu gelişmelere karşın konutlarda doğal gaz zammına olan ihtiyacın hâlâ gündemde olduğunu aktardı.
2027 İçin Yüzde 21 Zam Beklentisi
Enerji sektörü uzmanları, doğal gaz ve elektriğe enflasyon hedefiyle uyumlu bir zammın yeni yılda gündeme geleceğini öngörüyor. Hükümetin 2027 yılı enflasyon hedefinin yüzde 21 olduğuna dikkat çeken uzmanlar, yeni yılda doğal gaz ve elektriğe bu oran ve bu orana yakınsayan bir zam yapılmasının beklenebileceğini vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
BOTAŞ'ın sermayesi ne kadar artırıldı?
BOTAŞ'ın sermayesi 200 milyar TL'den 350 milyar TL'ye yükseltildi.
BOTAŞ neden sermaye artırımına gitti?
Enerji sektörü uzmanlarına göre BOTAŞ, doğal gaz ithalat maliyetleri artmasına karşın iç piyasada satış fiyatlarını aynı oranda yükseltmediğinden ve sübvansiyonlar sürdüğünden zarar etmeye devam ediyor; bu durum şirketi sermaye artırımına zorunlu olarak yöneltti.
Türkiye'nin yıllık doğal gaz tüketimi ne kadar?
Türkiye'nin yıllık doğal gaz tüketimi 55 ila 60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor.
Türkiye doğal gazını hangi ülkelerden ithal ediyor?
Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya ve Azerbaycan'dan doğal gaz; başta ABD olmak üzere Cezayir, Fransa ve Rusya'dan ise LNG ithal ediyor.
2027 yılında doğal gaz ve elektriğe ne kadar zam bekleniyor?
Enerji sektörü uzmanları, hükümetin 2027 yılı enflasyon hedefi olan yüzde 21 oranında veya bu orana yakın bir zammın doğal gaz ve elektriğe yansıtılabileceğini öngörüyor.
