Salvador Dalí'nin sanatını ve düşünce dünyasını dijital teknolojilerle yeniden yorumlayan uluslararası Dalí Cybernetics sergisi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Kültür AŞ bünyesindeki Dijital Deneyim Merkezi'nde ziyaretçilerle buluştu. "Dehanın Zihnine Yolculuk" adıyla İstanbullulara sunulan sergi, daha önce dünyanın 14 şehrinde yüz binlerce kişiyi ağırlamıştı.
Gala-Salvador Dalí Vakfı'nın onayıyla geliştirilen ve Barselona merkezli Layers of Reality tarafından hayata geçirilen sergi, ilk kez Eylül 2022'de Barselona'da sanatseverlerle buluşmuştu. O günden bu yana 14 şehri dolaşan sergi, İstanbul'da Dijital Deneyim Merkezi'nin mekânsal ve teknolojik olanaklarına uyarlanan özel bir sergileme kurgusuyla ziyaretçileri karşılıyor. Serginin sanat yönetmeni ise Jordi Sellas.
Kültür AŞ'nin 5. sergisi: Tesla'dan Dalí'ye uzanan yolculuk
Kültür AŞ Genel Müdürü Cenk Akın, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada Dalí Cybernetics'in Dijital Deneyim Merkezi'nin 5. sergisi olduğunu vurguladı. Akın, merkezin şimdiye dek Tesla, gelenekten geleceğe temalı bir sergi, Van Gogh ve Japonya konulu dört sergiyle yaklaşık 700 bin ziyaretçiyi ağırladığını aktardı.
Akın, Dalí'nin sanat dünyasındaki özgün yerine de değindi: "Salvador Dalí kendi içinde zaten çok tartışılan bir sanatçı. Deli mi, dahi mi diye kafamızda oluşan sorular bizi çok heyecanlandırıyor. Çıkan eserlere baktığınızda sadece isminin getirdiği bir çekim gücü oluşturmuyor; aynı zamanda merakımızla onun ileri görüşünün bir parçası oluyoruz." Genel müdür, serginin interaktif yapısının da öne çıkan unsurlardan biri olduğunu belirterek ziyaretçilerin bu etkileşimleri bizzat yaşayacağı bir ortamda kendilerini bulacağını söyledi.
Dalí'nin bilimsel merakına da dikkat çeken Akın, "Dalí'nin yıllar evvelki bakış açısını, kuantum fiziğinden nükleer fiziğe, DNA araştırmalarına kadar büyük bir içerik üzerinden yapmış olduğu eserlerin matematiksel iz düşümünü bu sergiyle çok rahat yakalıyoruz" dedi.
Ara Güler fotoğrafları da sergiye eklendi
Bu yıl sergi alanında çeşitli değişikliklere gidildiğini de belirten Cenk Akın, sanal gerçeklik odasının büyütüldüğünü ve yeni bir sinema salonunun eklendiğini açıkladı. Bunların yanı sıra Ara Güler Vakfı iş birliğiyle hazırlanan bir fotoğraf sergisi de Dalí deneyimine dahil edildi.
Akın bu kararın arkasındaki bağlantıyı şöyle anlattı: "Ara Güler'in kendisi 1971 yılında gidip Salvador Dalí ile tanışıp onu fotoğraflamış bir sanatçımız. Dünyaca ünlü iki ismi bir araya getirmekten açıkçası çok heyecanlıyız." Genel müdür, İstanbulluları sergiye davet ederek bu deneyimin kaçırılmaması gerektiğini de vurguladı.
Müzeler Müdürü: Dijital teknoloji geleneksel sanatı yeniden yorumluyor
Kültür AŞ Müzeler Müdürü Reha Öztunalı, serginin açılışında yaptığı konuşmada Dijital Deneyim Merkezi'nin misyonunu özetledi: "Gelenekselleşmiş sanat formlarına dijital teknolojilerin yarattığı imkânlar ve yeni nesil sanatçıların vizyonuyla dokunuşlar için alanlar yaratmaya çalışıyoruz."
Öztunalı, serginin ziyaretçileri Dalí'nin eserleriyle olduğu kadar onun düşünce dünyasıyla da buluşturduğunu ifade etti. DNA'dan geometriye, atom bombasının sanatçının ruh dünyasında bıraktığı izlerden bilim ve felsefeye uzanan geniş bir anlatı çerçevesinin sergide yer aldığını aktardı. 20. yüzyılın plastik sanatlardaki en öncü ve yaratıcı isimlerinden biri olarak nitelendirdiği Dalí'nin eserleri ve ruh dünyası üzerine odaklanan tüm içeriğin aynı ekibin elinden çıktığını da sözlerine ekledi.
Sanat yönetmeni Sellas: "Dalí'nin fikirleri dijital sanatı öngörmüştü"
Serginin sanat yönetmeni Jordi Sellas, İstanbul'un kültürlerin, tarihin ve yaratıcılığın kesiştiği özel bir şehir olduğunu belirterek serginin bu şehirde yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Dalí'nin Katalan kimliğine ve evrensel hayal gücüne de değinen Sellas, sanatçının kendi döneminin ötesinde düşünen bir öncü olduğunu vurguladı.
"Dalí'nin fikirlerinin, bugün dijital sanatla ilişkilendirdiğimiz pek çok yaklaşımı yıllar öncesinden öngördüğünü söyleyebiliriz" diyen Sellas, serginin merkezinde de bu sorunun yattığını aktardı: "Dalí bugün sahip olduğumuz teknolojik araçlara erişebilseydi acaba neler yaratırdı?" Sellas, sergi boyunca ziyaretçilerin önce Dalí'nin fikirleriyle tanışıp ardından giderek bu dünyanın içine girdiğini anlattı.
Sanal gerçeklikten 360 derece projeksiyona: Deneyim alanları
Yaklaşık 2.000 metrekarelik Dijital Deneyim Merkezi'nde konumlanan sergi, farklı teknolojik deneyim alanlarından oluşuyor. Bunların en dikkat çekeni olan Dalivers: Dalí'nin Sanal Evreni bölümünde ziyaretçiler sanal gerçeklik gözlükleriyle Dalí'nin hayal dünyasından esinlenen gerçeküstü evrenlere taşınıyor. Tam hareket özgürlüğü sağlayan bu kolektif sanal gerçeklik yolculuğunda ziyaretçiler, sanal bir gemiyle Dalí'nin eserlerinden ilham alan manzaralar arasında ilerlerken çevrelerindeki unsurlarla etkileşime geçebiliyor.
Sürükleyici Deneyim Odası'nda ise Dalí'nin ikonik eserleri, 360 derece projeksiyonlarla ziyaretçileri çevreleyen görsel ve işitsel bir anlatıma dönüşüyor. Sellas bu deneyimi şöyle tanımladı: "Sürükleyici Deneyim Odası'nda görüntüler bizi tamamen çevreliyor ve Dalí'nin eserleri farklı bir boyut kazanıyor. Metaverse deneyiminde ise bunun bir adım ötesine geçiyoruz; daha önce yalnızca dışarıdan bakabileceğimiz bir dünyanın içinde birlikte hareket edebiliyor, onu keşfedebiliyoruz."
Sıkça Sorulan Sorular
Dalí Cybernetics sergisi İstanbul'da nerede düzenleniyor?
Sergi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Kültür AŞ bünyesindeki Dijital Deneyim Merkezi'nde ziyaretçilere açık.
Sergi kaç şehirde gösterime girdi ve kaç kişiye ulaştı?
Dalí Cybernetics, İstanbul dahil dünyanın 14 şehrinde gösterime girdi ve yüz binlerce ziyaretçiye ulaştı. İlk kez Eylül 2022'de Barselona'da sanatseverlerle buluştu.
Serginin İstanbul'daki adı nedir ve kimler tarafından hazırlandı?
Sergi İstanbul'da "Dehanın Zihnine Yolculuk" adıyla sunuluyor. Gala-Salvador Dalí Vakfı'nın onayıyla geliştirilen ve Barselona merkezli Layers of Reality tarafından hayata geçirilen serginin sanat yönetmeni Jordi Sellas.
Sergide Ara Güler'e neden yer veriliyor?
Kültür AŞ Genel Müdürü Cenk Akın'ın aktardığına göre Ara Güler, 1971 yılında Salvador Dalí ile bizzat tanışmış ve onu fotoğraflamıştır. Bu bağlantı nedeniyle Ara Güler Vakfı iş birliğiyle hazırlanan bir fotoğraf sergisi de Dalí deneyimine eklenmiştir.
Dijital Deneyim Merkezi daha önce hangi sergilere ev sahipliği yaptı?
Kültür AŞ Genel Müdürü Cenk Akın'ın açıklamasına göre merkez, Dalí öncesinde Tesla, gelenekten geleceğe temalı bir sergi, Van Gogh ve Japonya konulu dört sergi düzenledi; bu sergilerle yaklaşık 700 bin ziyaretçiyi ağırladı.
