Milli Savunma Bakanlığı (MSB), yürüttüğü kapsamlı dijital arşiv çalışmasının meyvesini vatandaşlarla buluşturdu. "Şehit Tespit Projesi" adıyla hayata geçirilen bu girişim kapsamında, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarına uzanan 1853-1928 aralığına ait yüz binlerce askeri sicil belgesi dijital ortama aktarıldı. Oluşturulan veri tabanı, "Şehit Bilgi Kapısı" adıyla e-Devlet (turkiye.gov.tr) entegrasyonu üzerinden erişime açıldı.
Şehit Tespit Projesi Nedir?
MSB'nin başlattığı Şehit Tespit Projesi, askeri arşivlerde fiziksel olarak saklanan tarihi vesikaların dijitalleştirilerek vatandaşların kişisel sorgulama yapabileceği bir platforma dönüştürülmesini hedefleyen büyük ölçekli bir veri tabanı çalışmasıdır. Proje sayesinde, onlarca yıl boyunca arşivlerin raflarında bekleyen belgeler artık herkesin ulaşabileceği dijital bir sisteme kavuştu. Bu sistem, özellikle büyük dedelerinin şehit olup olmadığını araştırmak isteyen vatandaşlara resmi bir belgeleme imkânı sunuyor.
Arşiv, Türk tarihinin en yoğun cephe mücadelelerinin yaşandığı yaklaşık 75 yıllık bir dönemi kapsıyor. Osmanlı İmparatorluğu'nun son çeyreği ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarını içine alan bu süreç, pek çok büyük savaş ve harekâtı barındırıyor.
Hangi Savaşların Kayıtları Sistemde Yer Alıyor?
Şehit Bilgi Kapısı üzerinden sorgulanabilen başlıca savaşlar ve dönemler şu şekilde sıralanıyor:
Osmanlı-Rus Savaşı / 93 Harbi (1877-1878)
Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) — Çanakkale, Kafkasya/Sarıkamış, Irak, Suriye-Filistin ve Galiçya Cepheleri dahil
İstiklal Harbi / Kurtuluş Savaşı (1919-1922)
İlgili dönemde yaşanan diğer isyan bastırma ve iç güvenlik harekâtları
Sistem, bu savaşlarda şehit düşen askerlerin kayıtlarını kapsıyor. Vatandaşlar, soyağaçlarında yer alan büyük dedelerinin şehit olup olmadığını, şehit olmuşlarsa hangi cephede, hangi tarihte vefat ettiklerini bu platform aracılığıyla resmi olarak öğrenebilecek.
Sorgulama Sonucunda Hangi Bilgilere Ulaşılabiliyor?
Girilen bilgilerin sistemdeki kayıtlarla eşleşmesi durumunda ekranda şu bilgiler listeleniyor: şehidin rütbesi, adı, baba adı, memleketi (il, ilçe ve köy düzeyinde), şehadet yeri (hangi cephe ya da savaş) ve şehadet tarihi. Bu detaylı çıktı, aile tarihini belgeleyen resmi bir kaynak niteliği taşıyor.
e-Devlet Üzerinden Nasıl Sorgulanır?
Sisteme erişmek için öncelikle e-Devlet kapısı olan turkiye.gov.tr adresine T.C. kimlik numarası ve şifre ile giriş yapmak gerekiyor. Ana sayfadaki arama çubuğuna "MSB Şehit Bilgisi Sorgulama" yazıldığında Milli Savunma Bakanlığı'nın sunduğu hizmet karşıya çıkıyor. Hizmetin üzerine tıklandıktan sonra açılan formda, sorgulanmak istenen kişiye ait bilgiler doğru biçimde doldurularak "Sorgula" butonuna basılması yeterli.
Alternatif bir erişim yolu da mevcut: Sorgulama, Milli Savunma Bakanlığı'nın resmi web sitesindeki Personel/Şehitleri Listele bağlantısı üzerinden de gerçekleştirilebiliyor. Her iki yöntemde de ulaşılan form ve sorgulama süreci aynı işlevi görüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Şehit Bilgi Kapısı hangi yılları kapsıyor?
Sistem, 1853 ile 1928 yılları arasındaki döneme ait askeri kayıtları kapsıyor. Bu süre, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemini ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarını içeriyor.
Şehit Bilgi Kapısı'na nasıl erişilir?
e-Devlet kapısı turkiye.gov.tr adresine T.C. kimlik numarası ve şifre ile giriş yapıldıktan sonra arama çubuğuna "MSB Şehit Bilgisi Sorgulama" yazılarak hizmete ulaşılabilir. Alternatif olarak MSB'nin resmi web sitesindeki Personel/Şehitleri Listele bağlantısı da kullanılabilir.
Sorgulama sonucunda hangi bilgiler görüntülenir?
Eşleşme sağlanması durumunda ekranda şehidin rütbesi, adı, baba adı, memleketi (il/ilçe/köy), şehadet yeri (cephe veya savaş adı) ve şehadet tarihi yer alıyor.
Hangi savaşlara ait kayıtlar sisteme dahil edilmiştir?
Sistemde başlıca şu savaşların kayıtları yer alıyor: Osmanlı-Rus Savaşı/93 Harbi (1877-1878), Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) kapsamındaki Çanakkale, Kafkasya/Sarıkamış, Irak, Suriye-Filistin ve Galiçya Cepheleri ile İstiklal Harbi/Kurtuluş Savaşı (1919-1922). Bunların yanı sıra ilgili dönemdeki diğer isyan bastırma ve iç güvenlik harekâtlarına ait kayıtlar da sisteme dahil edilmiştir.
Bu proje kimler tarafından hayata geçirildi?
Şehit Tespit Projesi, Milli Savunma Bakanlığı (MSB) tarafından yürütüldü. Proje kapsamında askeri arşivlerdeki tarihi belgeler dijitalleştirilerek e-Devlet entegrasyonuyla vatandaşların kullanımına sunuldu.
