YENİ Parti Ekonomi Koordinasyon Kurulu üyesi ve eski bankacı Kerim Rota, ABD'li finans devi J.P. Morgan'ın Türkiye'deki aracı kurumu J.P. Morgan Menkul Değerler AŞ'nin sermaye piyasası faaliyet izninin iptal ettirildiğini açıkladı. Rota, ANKA Haber Ajansı'nın sorusu üzerine yaptığı değerlendirmede söz konusu şirketin yaklaşık 10 yıldır fiilen faaliyette bulunmadığını ve pratikte yalnızca bir "tabela" niteliği taşıdığını vurguladı.
Faaliyet izni iptal edildi, ancak şirket zaten aktif değildi
Rota'nın açıklamalarına göre J.P. Morgan Menkul Değerler AŞ, sermaye piyasası alanında yaklaşık on yıldır herhangi bir işlem yapmıyordu. Bu çerçevede faaliyet izninin iptali, fiili bir değişiklikten çok resmi bir tespit niteliği taşıyor. Rota, bu kararın kamuoyunda gündemde olan fon skandalıyla doğrudan bir bağlantısının bulunmadığını da özellikle belirtti.
JP Morgan'ın Türkiye'deki bankacılık faaliyetleri sürecek
Kerim Rota, aracı kurum tarafındaki bu gelişmenin J.P. Morgan'ın Türkiye'deki bütünüyle çekilmesi anlamına gelmediğinin altını çizdi. Rota'ya göre J.P. Morgan'ın Türkiye'deki şubesi bankacılık faaliyetlerini sürdürmeye devam edecek. Dolayısıyla söz konusu iznin iptali, kurumun ülkedeki varlığını sona erdiren bir karar olarak değerlendirilmemeli.
"Fon vurgunundan 1,5 milyon kişi etkilendi, kayıplar telafi edilemez"
Rota, fon skandalına ilişkin değerlendirmesinde çarpıcı rakamlara dikkat çekti. Fon vurgunundan doğrudan ve dolaylı biçimde 1,5 milyon kişinin kişisel servetinin eridiğini ifade eden Rota, bu kayıpların telafisinin mümkün olmadığını vurguladı. "Fon vurgununda henüz dip görülmedi. Bu süreç bir süre daha adli boyutuyla da devam edebilir" diyen Rota, sürecin henüz kapanmadığına işaret etti.
Tüketici güven endeksindeki düşüşü fon süreciyle ilişkilendirdi
Rota, ekim ayında tüketici güven endeksinin keskin biçimde gerilediğini hatırlatarak bu düşüşün gerisinde fon vurgununu ve bu sürecin yarattığı ortamı gördüğünü ifade etti. Ekonomik güven üzerindeki bu etkinin, sürecin yalnızca bireysel kayıplarla sınırlı kalmadığını, geniş bir toplumsal yansıması olduğunu da ortaya koyduğunu ima etti.
Merrill Lynch'in Borsa İstanbul pozisyonlarına temkinli yaklaşım
Bank of America bünyesindeki Merrill Lynch International'ın (MLI) adli operasyonlardan kısa süre önce Borsa İstanbul'daki milyarlarca liralık pozisyonlarını kapattığı ve bu işlemlerden yaklaşık 8 milyar TL net kazanç sağladığı iddiasına ilişkin de Rota değerlendirme yaptı. Rota, "Bu konuya temkinli yaklaşmakta fayda olduğunu düşünüyorum" diyerek şu soruları gündeme taşıdı: "Bank of America, kendi portföyüyle ilgili mi işlem yaptı yoksa müşteri emirlerini mi yerine getirdi? Bunun ortaya çıkması gerekir. Bu ortaya çıkmadan ve gerekli açıklama yapılmadan bir değerlendirmede bulunmak mümkün değil."
Sıkça Sorulan Sorular
J.P. Morgan Menkul Değerler AŞ'nin faaliyet izni neden iptal edildi?
Kerim Rota'nın açıklamasına göre şirket zaten yaklaşık 10 yıldır fiilen faaliyette bulunmuyordu ve yalnızca bir tabela niteliği taşıyordu. İznin iptali bu fiili durumun resmiyet kazanması olarak değerlendirilebilir; ancak kaynakta iznin iptalinin teknik gerekçesine dair ayrıntılı bir bilgi yer almamaktadır.
Bu gelişme J.P. Morgan'ın Türkiye'den tamamen çekilmesi anlamına mı geliyor?
Hayır. Kerim Rota, J.P. Morgan'ın Türkiye'deki şubesinin bankacılık faaliyetlerini sürdürmeye devam edeceğini açıkça belirtti. İptal edilen iznin yalnızca sermaye piyasası aracı kurumuna ait olduğu ifade edildi.
Faaliyet izninin iptali fon skandalıyla bağlantılı mı?
Kerim Rota, bu kararın fon skandalıyla herhangi bir ilgisinin olmadığını açıkladı. İki gelişme arasında nedensellik bağı kurmamak gerektiğini vurguladı.
Fon vurgunundan kaç kişi etkilendi ve kayıplar karşılanabilir mi?
Rota'nın açıklamasına göre fon vurgunundan doğrudan ve dolaylı olarak 1,5 milyon kişinin kişisel serveti eridi. Rota, bu kayıpların telafisinin mümkün olmadığını da belirtti.
Merrill Lynch International'ın Borsa İstanbul'daki işlemlerine ilişkin Rota'nın değerlendirmesi nedir?
Rota, Bank of America bünyesindeki Merrill Lynch International'ın adli operasyonlardan kısa süre önce Borsa İstanbul'daki pozisyonlarını kapatarak yaklaşık 8 milyar TL kazandığı iddiasına temkinli yaklaştı. Kurumun kendi portföyü adına mı yoksa müşteri emirleri doğrultusunda mı işlem yaptığının netleşmesi gerektiğini vurgulayarak, bu açıklama yapılmadan bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını söyledi.
