Son yıllarda sosyal medyada ve internet platformlarında hızla yayılan "mucize zayıflama iğnesi" söylemi, eczacıları harekete geçirdi. İstanbul Kongre Merkezi'nde Pharmetic Girişimci Eczacılar Derneği (PGED) tarafından düzenlenen Geleceğin E Hali 2026 Kongresi'nde zayıflama iğneleri masaya yatırıldı. PGED Başkanı Eczacı Şule Dilek Yağcı Tüysüz, bu ilaçların bir güzellik ya da hızlı zayıflama ürünü değil, hekim kontrolünde kullanılması gereken ciddi bir tedavi aracı olduğunu vurguladı.
GLP-1 İlaçları Neden 'Mucize İğne' Olarak Anılıyor?
Tip-2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlar, hızlı kilo verme etkisiyle giderek daha geniş kitlelerin ilgisini çekiyor. PGED Başkanı Yağcı Tüysüz, bu ilgi nedeniyle söz konusu ilaçların "mucize zayıflama iğnesi" olarak anılmaya başlandığını belirtti. Ancak bu algının ciddi bir soruna zemin hazırladığının da altını çizdi: İlaçlar artık reçetesiz ve denetimsiz yollardan temin edilebiliyor, sahte ürünler ise sosyal medyada ve internet üzerinden kolaylıkla satışa sunuluyor.
Hekim Önerisi Olmadan Kullanım Hangi Riskleri Beraberinde Getiriyor?
Yağcı Tüysüz, hekim önerisi olmaksızın bu ilaçlara başlanması durumunda karşılaşılabilecek sağlık sorunlarını tek tek sıraladı. Bulantı, kusma ve ishal gibi görece hafif yan etkiler bir yana, pankreatit, safra kesesi sorunları ve mide boşalmasında yavaşlama yani halk arasında "mide felci" olarak da bilinen durum ciddi riskler arasında yer alıyor. Bunların yanı sıra kas kaybı, beslenme yetersizliği ve yanlış dozlama da tabloyu ağırlaştırabilecek etkenler olarak öne çıkıyor.
Kilo kaybı sürecinde ilacın bırakılmasıyla birlikte alınan kiloların geri gelmesi de sık karşılaşılan bir durum olarak dikkat çekiyor. Yağcı Tüysüz, bu noktada ilacın doğru kullanımının ne denli kritik olduğunu vurguladı: "Doktor kontrolünde ilaca başladığınızda doktor kontrolünde kademeli olarak bırakılması gerekiyor."
Reçetesiz veya Eczacıdan Gizli Temin Edilen Her Ürün Risk Taşıyor
Eczacıların bu süreçteki rolüne özellikle dikkat çeken Tüysüz, reçetesiz satış ya da eczacıdan habersiz temin edilen her ürünün hastayı risk altında bıraktığını söyledi. "Eczacı; ilacın doğru saklanmasından kalemin kullanımına, yan etkilerin tanınmasından beslenme ve yaşam tarzı önerilerine kadar süreci yakından takip eden sağlık profesyoneli olarak devrede" diyen Tüysüz, eczacının bu süreçteki rolünün göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
'Düğünüm Var, Tatile Gidiyorum' Diyenler de Kullanıyor
Yağcı Tüysüz, zayıflama iğnelerinin yalnızca tıbbi ihtiyacı olan kişiler tarafından değil, çok daha geniş bir kesim tarafından kullanıldığına dikkat çekti. Dünyada ve Türkiye'de artık pek çok kişinin "bir beden zayıflayayım", "düğünüm var" ya da "tatile gideceğim" gibi gerekçelerle bu ilaçlara başvurduğunu belirten Tüysüz, ihtiyacı olmadığı halde bu ürünleri kullananların çok hızlı kilo verdiğini, ancak bir-iki beden küçülüp ilacı bıraktıklarında kilonun çok hızla geri döndüğünü ifade etti.
İlacı Yanlış Kullananlar Yağdan Değil Kastan Zayıflıyor
Konunun belki de en kritik boyutuna ilişkin uyarısını da paylaşan Yağcı Tüysüz, kısa sürede ilacı kullanıp bırakmanın ve yeniden başlamanın karaciğer ile pankreas üzerinde yük oluşturduğunu, kas kaybına yol açtığını ve tolerans gelişimine zemin hazırladığını vurguladı. Bu süreçte hasta ilacı kullanıp bırakıp yeniden başladığında ilacın yetersiz hale gelebileceğini de belirten Tüysüz, şu uyarıyı yaptı: "İlacı doğru kullanmazsa yağdan değil kastan zayıflar; bu da metabolik hastalıklarının ilerlemesine neden olabilir."
PGED Başkanı'nın bu açıklamaları, zayıflama iğnelerine duyulan ilginin tıbbi bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı. Eczacılar, bu ilaçların ancak gerçek bir ihtiyaç söz konusu olduğunda ve mutlaka hekim denetiminde kullanılması gerektiğini hatırlattı.
Sıkça Sorulan Sorular
Zayıflama iğneleri hangi hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir?
Zayıflama iğneleri olarak bilinen GLP-1 grubu ilaçlar, asıl olarak tip-2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilmiş ilaçlardır.
Bu ilaçların hekim kontrolü dışında kullanılması hangi yan etkilere yol açabilir?
PGED Başkanı Eczacı Şule Dilek Yağcı Tüysüz'e göre hekim önerisi olmadan kullanılan bu ilaçlar bulantı, kusma ve ishale ek olarak pankreatit, safra kesesi sorunları ve mide boşalmasında yavaşlama (mide felci) gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Kas kaybı, beslenme yetersizliği ve yanlış dozlama da bu riskleri artırmaktadır.
İlacı bıraktıktan sonra kilo geri alınır mı?
Evet. Yağcı Tüysüz, kilo kaybı sürecinde ilacın bırakılmasıyla birlikte kilonun çok hızlı biçimde geri alındığını ve bunun sık görülen bir durum olduğunu belirtti. Bu nedenle ilacın doktor kontrolünde kademeli olarak bırakılması gerektiğini vurguladı.
Zayıflama iğnelerini internetten veya reçetesiz temin etmek neden tehlikelidir?
Yağcı Tüysüz, reçetesiz satış ya da eczacıdan habersiz temin edilen her ürünün hastayı risk altında bıraktığını açıkladı. Ayrıca sahte ürünlerin sosyal medyada ve internet üzerinden satıldığına dikkat çekerek eczacının ilacın doğru saklanması, kalemin kullanımı, yan etkilerin tanınması ve beslenme önerileri konusunda süreci yakından takip eden bir sağlık profesyoneli olduğunu hatırlattı.
İlacı kullanıp bırakıp yeniden başlamak ne gibi sorunlara yol açar?
Yağcı Tüysüz, kısa sürede ilacı kullanıp bırakmanın ve yeniden başlamanın karaciğer ile pankreas üzerinde yük oluşturduğunu, kas kaybına ve tolerans gelişimine neden olduğunu belirtti. Bu durumda ilaç zamanla yetersiz hale gelebilir; ayrıca kişi yağdan değil kastan zayıflayabilir ve bu durum metabolik hastalıkların ilerlemesine zemin hazırlayabilir.
