Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), cumhuriyet başsavcı vekilleri ile asliye ceza mahkemeleri nezdinde teşkilatlanan cumhuriyet başsavcılıklarında görev yapan başsavcıların adli işlere katılımını düzenleyen iki ayrı ilke kararı yayımladı. Resmi Gazete'de yayımlanan kararlarla, idari ve koordinasyon görevlerinin yanı sıra soruşturma ve diğer adli işlerin de belirli oranlar çerçevesinde başsavcı ve başsavcı vekillerine tevzi edilmesi öngörüldü.
Başsavcı Vekillerine Savcı Sayısına Göre Değişen Tevzi Oranları
HSK Genel Kurulu'nun kararıyla, cumhuriyet başsavcı vekillerinin adli işlere katılımına ilişkin esaslar ayrıntılı biçimde belirlendi. Karara göre başsavcı vekillerine yapılacak iş tevzisi, başsavcılıkta fiilen görev yapan savcı sayısına bağlı olarak kademeli bir yapıya oturtuldu.
Buna göre 20'ye kadar savcı bulunan yerlerde ortalama tevzi puanının yüzde 25'i, 21 ile 50 arasında savcı bulunan yerlerde yüzde 20'si, 50'nin üzerinde savcı bulunan yerlerde ise yüzde 15'i oranında iş tevzi edilmesi temel kural olarak benimsendi. Söz konusu oranlar, iş yüküne göre 5 puan artırılıp azaltılabilecek; ancak hiçbir koşulda yüzde 15'in altına indirilmeyecek.
Kararda ayrıca başsavcı vekillerinin ağır idari sorumluluk, yoğun koordinasyon görevi veya geçici görevlendirme gibi özel durumlarda adli iş tevzi oranlarının azaltılabileceği de hüküm altına alındı. Bu düzenleme, idari yük altındaki başsavcı vekillerine belirli ölçüde esneklik tanırken asgari katılım sınırını koruma altına almayı amaçlıyor.
Başsavcılara Yüzde 30 ile 40 Arasında Adli İş Tevzi Edilecek
1158 sayılı kararla ise asliye ceza mahkemeleri nezdinde teşkilatlanan cumhuriyet başsavcılıklarında görev yapan başsavcıların adli işlere katılım oranları düzenlendi. Bu karara göre fiilen görev yapan savcı sayısı 5 ve daha az olan yerlerde başsavcılara yüzde 40, 6 ile 10 savcı bulunan yerlerde yüzde 35, 11 ve üzeri savcı bulunan yerlerde ise yüzde 30 oranında tevzi uygulanacak.
Belirlenen bu oranların altında iş tevzisine de belirli koşulların varlığı halinde imkân tanındı. Ceza infaz kurumunun bulunması, adli kolluk ve koordinasyon görevlerinin yoğunluğu, soruşturmaların niteliği ve iş yükü bu koşullar arasında sayıldı. Bunların yanı sıra gerekli görülmesi halinde başsavcıların adli işlerden geçici olarak tamamen muaf tutulabilmesinin de önü açıldı.
Kararlar Yayım Tarihinde Yürürlüğe Girdi, Mevcut İş Bölümleri Yeniden Düzenlenecek
Her iki ilke kararının da Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği belirtildi. Mevcut iş bölümlerinin ise belirlenen esaslara göre yeniden düzenleneceği açıklandı. Bu durum, halihazırda görevde bulunan başsavcı ve başsavcı vekillerini doğrudan etkileyen bir geçiş sürecine işaret ediyor.
Bakan Gürlek: Dosyalar Makul Sürede Sonuçlandırılmalı
Adalet Bakanı Akın Gürlek, söz konusu ilke kararlarına ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Gürlek, düzenlemelerin amacını şu sözlerle aktardı: "Vatandaşlarımızın adalet hizmetlerine daha hızlı erişimini sağlamak, soruşturma ve yargılamalarda yaşanan gecikmelerin önüne geçmek amacıyla yargı teşkilatımızın işleyişini güçlendirmeye devam ediyoruz. Hâkimler ve Savcılar Kurulumuz tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda iki önemli ilke kararını uygulamaya koyuyoruz."
Bakan Gürlek, kararların beklenen katkılarını da şöyle sıraladı: "Bu düzenlemelerle tecrübeli Cumhuriyet Başsavcılarımızın ve Başsavcı Vekillerimizin bilgi ve birikimlerinden daha fazla yararlanmayı, Cumhuriyet Savcılarımız arasındaki iş yükünü daha dengeli dağıtmayı ve dosyaların makul sürede sonuçlandırılmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz."
Açıklamasını "adaletin gücü, yalnızca kararın doğru verilmesinde değil, o kararın zamanında verilmesindedir" sözleriyle tamamlayan Gürlek, hukukun üstünlüğünü esas alan vatandaş odaklı reform adımlarının sürdürüleceğini vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
HSK'nın yayımladığı iki ilke kararı neyi düzenliyor?
Kararlar, cumhuriyet başsavcı vekilleri ile asliye ceza mahkemeleri nezdinde teşkilatlanan cumhuriyet başsavcılıklarındaki başsavcıların adli işlere katılım oranlarını belirliyor. İdari ve koordinasyon görevlerinin yanı sıra soruşturma ve diğer adli işlerin de belirli oranlarda bu kişilere tevzi edilmesi öngörülüyor.
Başsavcı vekillerine uygulanacak tevzi oranları nasıl belirlendi?
Tevzi oranları, başsavcılıkta fiilen görev yapan savcı sayısına göre kademelendiriliyor. 20'ye kadar savcı bulunan yerlerde yüzde 25, 21-50 savcı bulunan yerlerde yüzde 20, 50'nin üzerinde savcı bulunan yerlerde ise yüzde 15 oranı esas alınıyor. Bu oranlar iş yüküne göre 5 puan artırılıp azaltılabilecek ancak yüzde 15'in altına indirilmeyecek.
Asliye ceza mahkemelerindeki başsavcılara hangi oranlarda adli iş tevzi edilecek?
1158 sayılı karara göre fiilen görev yapan savcı sayısı 5 ve daha az olan yerlerde yüzde 40, 6-10 savcı bulunan yerlerde yüzde 35, 11 ve üzeri savcı bulunan yerlerde ise yüzde 30 oranında tevzi uygulanacak.
Belirlenen oranların altında tevzi yapılabilir mi?
Evet, ceza infaz kurumunun bulunması, adli kolluk ve koordinasyon görevlerinin yoğunluğu, soruşturmaların niteliği ve iş yükü gibi nedenlerle belirlenen oranların altında iş tevzi edilebilecek. Ayrıca gerekli görülmesi halinde başsavcıların adli işlerden geçici olarak tamamen muaf tutulması da mümkün kılındı.
Kararlar ne zaman yürürlüğe girecek ve mevcut iş bölümleri nasıl etkilenecek?
Her iki ilke kararı da Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Mevcut iş bölümlerinin ise belirlenen yeni esaslara göre yeniden düzenleneceği belirtildi.
