Akaryakıt fiyatlarında benzin ile motorin arasındaki makas, son iki haftada uygulanan indirimlerle belirgin biçimde açıldı. Benzin fiyatına 20 Ekim'de yaklaşık 4,30 lira, 22 Ekim'de ise 3,30 lira olmak üzere toplam 7,60 liralık indirim yansıtıldı. Motorinde ise aynı dönemde herhangi bir fiyat değişikliğine gidilmedi. Bu tablo, iki yakıt türü arasındaki farkın İstanbul Avrupa Yakası'nda 20,50 liraya ulaşmasına neden oldu.
Şehir şehir fiyatlar: İstanbul, Ankara ve İzmir
23 Ekim için derlenen verilere göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 76,30 lira, motorinin litresi ise 96,80 lira olarak belirlendi. Benzin, indirimlerden önce yaklaşık 83,90 lira seviyesindeydi; iki düzenlemenin ardından 7,60 liralık düşüşle mevcut fiyatına geriledi. İstanbul Anadolu Yakası'nda da iki yakıt türü arasındaki fark yaklaşık 20,50 lira olarak oluştu.
Ankara'da benzin litresi yaklaşık 77,24 liradan, motorin litresi ise 97,77 liradan satışa sunuldu. Bu kentte motorin, benzinden 20,53 lira daha pahalı konumda bulunuyor. İzmir'de ise benzinin litresi 77,47 lira, motorinin litresi 98,02 lira düzeyinde seyrediyor; aralarındaki fark 20,55 liraya ulaşmış durumda. Dağıtım şirketine ve istasyona göre pompa fiyatlarında küçük farklılıklar görülebilse de Türkiye'nin üç büyük şehrinde motorin ile benzin arasındaki fark 20 liranın üzerinde bulunuyor.
50 litrelik depoda 1.025 lira fark
İstanbul Avrupa Yakası fiyatları esas alındığında rakamlar somut bir tablo ortaya koyuyor. 50 litre benzin alan bir sürücü yaklaşık 3.815 lira öderken aynı miktarda motorin alan sürücünün ödemesi 4.840 liraya ulaşıyor. İki ürün arasındaki fark bu hesapla 1.025 liraya çıkıyor.
Benzine gelen indirimin depo maliyetine yansıması da kayda değer. Litre başına 7,60 liralık düşüş, 50 litrelik benzin alımında önceki fiyatlara kıyasla 380 liralık tasarruf anlamına geliyor. Ancak motorin fiyatında aynı dönemde değişiklik olmadığından dizel araç sahipleri benzer bir avantajdan yararlanamadı.
Fiyat farkı, daha büyük depolara sahip araçlarda nominal olarak daha da büyüyor. İstanbul fiyatlarıyla 60 litre benzin 4.578 liraya, aynı miktarda motorin ise 5.808 liraya mal oluyor. 60 litrelik yakıt alımında iki ürün arasındaki fark bu durumda 1.230 liraya yükseliyor.
Depo tutarı ile kilometre maliyeti aynı şey değil
Litre fiyatları arasındaki 20,50 liralık fark, her dizel aracın aynı mesafeyi benzinli araçtan daha pahalıya kat edeceği anlamına gelmiyor. Dizel motorların yakıt tüketimi, aracın modeli, kullanım koşulları ve sürüş biçimine bağlı olarak benzinli motorlardan daha düşük olabiliyor. Dolayısıyla litre başına fiyat farkı ile kilometre başına maliyet farkı birbirinden ayrı değerlendiriliyor.
Taşımacılık sektörüne yansımaları
Motorin fiyatının yüksek seyretmesi, ağırlıklı olarak bu yakıtı kullanan ticari araçlar, servisler, kamyonlar ve otobüsler açısından önem taşıyor. Nakliye faaliyetlerinde yakıt giderleri, araçların kullanım yoğunluğuna ve taşınan yükün niteliğine göre toplam işletme maliyetinin önemli bir bölümünü oluşturabiliyor. Motorinin benzin kadar ucuzlamaması, özellikle uzun mesafeli taşımacılık yapan işletmelerin maliyet avantajı elde etmesini sınırlıyor.
Bu giderlerdeki artışın tüketici fiyatlarına ne ölçüde aktarılacağı ise sektörlerin rekabet koşullarına ve işletmelerin maliyet yapısına bağlı bulunuyor. Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün bütün sektörlere aynı ölçüde yansımadığı görülüyor.
Benzin ve motorin neden farklı hareket eder?
Benzin ile motorinin pompa fiyatları aynı ham petrol piyasasından etkilenmesine karşın her zaman aynı yönde ve aynı oranda değişmiyor. Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri çıkış maliyetleri, vergiler ve dağıtım giderleri iki ürünün nihai fiyatında farklı sonuçlar doğurabiliyor. Motorin talebinin yüksek olduğu dönemlerde ürün piyasasındaki fiyat baskısı da benzinle arasındaki farkı artırabiliyor.
Küresel petrol fiyatlarında sert hareketlerin yaşandığı dönemlerde akaryakıt ürünleri arasındaki fiyat ilişkisi hızla değişebiliyor. Ham petrolün varil fiyatındaki gerileme her zaman benzin ve motorine eşit tutarda indirim olarak yansımıyor; rafine ürünlerin uluslararası piyasalardaki fiyat farkları, pompadaki değişimin yönünü ve büyüklüğünü belirleyen unsurlar arasında yer alıyor. 23 Ekim için derlenen fiyatlarda benzine veya motorine yansıyan yeni bir düzenleme bulunmuyor; son indirim 22 Ekim'de benzine uygulanmıştı.
Sıkça Sorulan Sorular
23 Ekim itibarıyla İstanbul'da benzin ve motorin kaç lira?
23 Ekim için derlenen fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 76,30 lira, motorinin litresi ise 96,80 lira olarak belirlendi. İki yakıt arasındaki fark 20,50 lira düzeyinde bulunuyor.
Benzine ne zaman ve ne kadar indirim yapıldı?
Benzin fiyatına 20 Ekim'de yaklaşık 4,30 lira, 22 Ekim'de ise 3,30 lira indirim uygulandı. İki düzenlemenin toplamı litre başına 7,60 liraya ulaştı. İstanbul Avrupa Yakası'nda benzin bu süreçte yaklaşık 83,90 liradan 76,30 liraya geriledi.
Motorine aynı dönemde indirim yapıldı mı?
Hayır. 20 ve 22 Ekim tarihlerinde benzine uygulanan indirimlerin hiçbiri motorine yansıtılmadı. 23 Ekim itibarıyla motorin fiyatında yeni bir değişiklik de bulunmuyor.
50 litre yakıt alımında benzin ile motorin arasındaki fark ne kadar?
İstanbul Avrupa Yakası fiyatlarıyla hesaplandığında 50 litre benzin yaklaşık 3.815 liraya, aynı miktarda motorin ise 4.840 liraya mal oluyor. İki ürün arasındaki fark 1.025 lira olarak ortaya çıkıyor.
Litre fiyatındaki fark, dizel araçların her zaman daha pahalıya gittiği anlamına mı geliyor?
Hayır. Litre başına 20,50 liralık fark, tüm benzinli ve dizel araçlarda aynı mesafenin dizel ile mutlaka daha pahalıya mal geleceğini göstermiyor. Dizel motorların yakıt tüketimi, aracın modeli, kullanım koşulları ve sürüş biçimine bağlı olarak benzinli motorlardan daha düşük olabiliyor.
