ABD Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisi'nin 2019 yılında Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması mutabakatını onaylamasının ardından konuya ilişkin ilk resmi açıklamasını yaptı. Washington, söz konusu mutabakatı doğrudan değerlendirmekten kaçınırken Türkiye ve Yunanistan'a aralarındaki deniz yetki alanı anlaşmazlıklarını ikili görüşmeler yoluyla çözme çağrısında bulundu.
Soruyu Yunan gazetesi sordu
Açıklama, Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesinin ABD Dışişleri Bakanlığı'na yönelttiği bir sorunun ardından geldi. Kathimerini, Libya Temsilciler Meclisi'nin Türkiye-Libya mutabakatını onaylamasının bölgesel gerilimi artırıp artırmayacağını ve ABD'nin enerji yatırımları ile arama faaliyetleri açısından yeni bir belirsizlik ortamı yaratıp yaratmayacağını sordu. Bu soruya karşılık ABD Dışişleri Bakanlığı, mutabakatın içeriğine dair doğrudan bir değerlendirme yapmak yerine genel bir tutum ortaya koydu.
Washington'dan "iyi niyetli müzakere" mesajı
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın verdiği yanıtta şu ifadeler yer aldı: "Doğu Akdeniz'deki ortaklarımızı deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklarını iyi niyetli müzakereler yoluyla çözmeye teşvik ediyoruz." Bu açıklama, Washington'ın bölgedeki deniz sınırı anlaşmazlıklarına doğrudan taraf olmak yerine diyalog zeminine yönlendirme politikasını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Deniz yetki alanı sorunları bölgesel istikrarla ilişkilendirildi
ABD Dışişleri Bakanlığı aynı açıklamada deniz yetki alanlarına ilişkin sorunların çözüme kavuşturulmasının hem bölgesel istikrar hem de Akdeniz'deki ekonomik faaliyetler bakımından kritik önem taşıdığını vurguladı. Bakanlık, "Deniz yetki alanlarına ilişkin sorunların çözülmesi tüm tarafların çıkarınadır ve tüm Akdeniz bölgesine fayda sağlayacak ticari yatırım ve arama faaliyetlerinin önünü açar" değerlendirmesinde bulundu. Bu ifadeler, Washington'ın konuya yalnızca siyasi değil, ekonomik ve enerji boyutlarıyla da yaklaştığını gösteriyor.
NATO müttefiki vurgusu öne çıktı
Kathimerini'nin aktardığına göre ABD Dışişleri Bakanlığı açıklamasında Türkiye ve Yunanistan'ın her ikisinin de NATO müttefiki olduğunu hatırlatarak şu ifadeleri kullandı: "Yunanistan ve Türkiye'nin her ikisi de NATO müttefikidir. Aralarındaki anlaşmazlıkları ele almak üzere ikili olarak görüşmelerini teşvik ediyoruz." Bu vurgu, Washington'ın iki müttefiki arasındaki gerilimi ittifak çerçevesinde ele aldığını ve çözümü doğrudan ikili diplomasiye bıraktığını gösteriyor.
Mutabakatın kendisine dair değerlendirme yapılmadı
Dikkat çeken bir diğer nokta, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Libya Temsilciler Meclisi'nin onayladığı 2019 tarihli Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatının hukuki geçerliliği veya bölgesel etkileri konusunda doğrudan bir tutum ortaya koymamış olması. Washington, mutabakatı ne kabul eden ne de reddeden bir dil kullanarak konuyu anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi zeminine taşıdı.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD Dışişleri Bakanlığı Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatı hakkında ne zaman açıklama yaptı?
ABD Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisi'nin 2019'da Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması mutabakatını onaylamasının ardından konuya ilişkin ilk resmi açıklamasını yaptı.
ABD, Türkiye-Libya mutabakatını doğrudan değerlendirdi mi?
Hayır. ABD Dışişleri Bakanlığı, mutabakatın kendisine ilişkin doğrudan bir değerlendirmede bulunmadı; bunun yerine Türkiye ve Yunanistan'ı ikili görüşmelere davet eden genel bir tutum ortaya koydu.
ABD'nin Türkiye ve Yunanistan'a çağrısı ne oldu?
ABD Dışişleri Bakanlığı, her iki ülkeyi de aralarındaki deniz yetki alanı anlaşmazlıklarını iyi niyetli müzakereler ve ikili görüşmeler yoluyla çözmeye davet etti.
ABD, deniz yetki alanı sorunlarının çözümünü neden önemli buluyor?
ABD Dışişleri Bakanlığı, bu sorunların çözüme kavuşturulmasının bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını ve tüm Akdeniz bölgesine fayda sağlayacak ticari yatırım ile arama faaliyetlerinin önünü açacağını belirtti.
Soruyu ABD Dışişleri Bakanlığı'na kim yöneltti?
Soruyu Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesi yöneltti. Gazete, mutabakatın onaylanmasının bölgesel gerilimi artırıp artırmayacağını ve ABD'nin enerji yatırımları ile arama faaliyetleri açısından belirsizlik yaratıp yaratmayacağını sordu.
