ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü Florida'da düzenlenen bir mitingde yaptığı açıklamada Washington'un İran'a karşı yeni bir askeri harekat düzenleyebileceğini söyledi. Trump, İran'la süren savaşa ilişkin olarak "Bir başka küçük 'Epic Fury' operasyonu düzenleyebiliriz" dedi ancak konuyla ilgili herhangi bir ayrıntı vermedi.
ABD ordusu, İran'a karşı yürüttüğü savaş kapsamındaki operasyonlar için "Epic Fury" yani "Destansı Öfke" adını kullanıyor. Trump'ın bu açıklamaları, İran ile süren savaşın sekizinci ayına yaklaşıldığı ve yakıt fiyatlarındaki artışın ABD ara seçimleri üzerinde baskı oluşturduğu bir döneme denk geldi.
Trump Aynı Gün Çelişkili Mesajlar Verdi
Trump, mitingden önce aynı gün daha erken saatlerde yaptığı bir açıklamada ABD'nin savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceğini belirtmişti. Ancak bununla birlikte Washington'un hızlı bir sonuca varmayı mı hedeflemesi gerektiği, yoksa çatışmanın kademeli olarak sönümlenmesine izin mi verilmesi gerektiği sorusunu da gündeme taşıdı.
Savaşla ilgili hedeflerini sık sık değiştirdiği gözlemlenen Trump, Ekim ayı başlarında Kongre'nin kontrolünün belirleneceği ara seçimlerden önce ABD'nin İran'a saldırı düzenlemeyeceğini açıklamıştı. Daha önce de İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmaya hazır olduğunu dolaylı biçimde dile getirmiş, ancak bunun 3 Kasım'daki ABD Kongre seçimlerinden önce gerçekleşmeyeceğini vurgulamıştı.
Trump'tan İran'a Sert Nitelendirmeler
Florida mitingi için Beyaz Saray'dan ayrılırken gazetecilere konuşan Trump, İran'ı "çökmekte olan bir ülke" olarak nitelendirdi. "Enflasyonla boğuşuyorlar ve paraları yok" diyen Trump, İran'ın enflasyon oranını "yüzde 301" olarak aktardı ve bunu "dünyadaki en yüksek enflasyon oranı" şeklinde tanımladı.
Trump ayrıca ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı kontrol ettiğini bir kez daha yineledi. "Oradan istediğimiz kadar petrol çıkaracağız. Donanmamız boğazı İran'a kapalı tutuyor ve diğer herkes oradan petrol çıkarıyor" dedi. Bugün Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol hacminin bir yıl öncesine göre daha fazla olduğunu da iddia etti. Mitingde söz konusu strateji üzerine de bir soru yönelten Trump, "Bu işi bir an önce bitirmek mi istiyoruz, yoksa onların kademeli olarak çöküp dağılmalarına izin mi vermek istiyoruz?" diye sordu.
Büyükelçi Barrack'tan 'Bu Hafta Sonu' Uyarısı
Trump'ın açıklamalarıyla eş zamanlı olarak ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye özel temsilcisi Tom Barrack da dikkat çekici bir açıklama yaptı. Körfez bölgesini ziyareti sırasında İsrail ordusu radyosuna konuşan Barrack, "Bu hafta sonu bir saldırı olabilir mi? Kesinlikle" dedi.
Barrack açıklamasını şu sözlerle sürdürdü: "Başkan Trump çok net. Bir anlaşmaya açık, hazır ve ulaşılabilir durumda; aylardır müzakere masasındayız." Bu ifadeler, Washington'un hem askeri hem de diplomatik seçenekleri eş zamanlı olarak masada tuttuğuna işaret ediyor.
Öte yandan 27 Ekim'de yapılacak seçimlere hazırlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da son günlerde birçok kez İran'daki rejimi devireceğine dair konuşmalar yaptı.
İstanbul'da Sekiz Ülkeden Ortak Mesaj: Askeri Müdahale Çözüm Değil
Tüm bu gelişmelerin yaşandığı gün, 23 Ekim Cuma, İstanbul'da önemli bir diplomatik toplantı da gerçekleşti. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın aktardığına göre Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve Ortadoğu'daki krizleri ele almak amacıyla bir araya gelen sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İran'a yönelik yeni bir saldırının bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştıracağı konusunda ortak bir görüş benimsedi.
Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'dan oluşan R4 grubu ile İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 grubu dışişleri bakanları, İtalya'nın da katılımıyla bir araya geldi. Bakan Fidan toplantının ardından yaptığı açıklamada, "İran'a yapılacak askeri müdahale hiçbir şekilde çözüm değil. Bunu hiç kimse şu anda onaylamıyor" dedi.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise Fransa ve İngiltere ile birlikte İran'ın nükleer programı konusunda müzakereye hazır olduklarını belirtti. Wadephul, Tahran'ın diplomatik ve kalıcı bir çözüme ulaşmak için ciddi bir istek sergilemesi gerektiğinin altını çizdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Trump'ın bahsettiği 'Epic Fury' operasyonu nedir?
ABD ordusunun İran'a karşı yürüttüğü savaş kapsamındaki operasyonlara verilen isim "Epic Fury" yani Türkçesiyle "Destansı Öfke"dir. Trump, Florida mitinginde bu ada atıfta bulunarak yeni bir operasyon düzenlenebileceğini söyledi ancak herhangi bir ayrıntı vermedi.
Tom Barrack kimdir ve ne söyledi?
Tom Barrack, ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye özel temsilcisidir. Körfez bölgesini ziyareti sırasında İsrail ordusu radyosuna verdiği röportajda bu hafta sonu İran'a saldırı düzenlenebileceğini söyledi ve Başkan Trump'ın bir anlaşmaya açık olduğunu vurguladı.
İstanbul'daki toplantıya hangi ülkeler katıldı?
23 Ekim Cuma günü İstanbul'da düzenlenen toplantıya Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır (R4 grubu) ile İngiltere, Fransa ve Almanya (E3 grubu) dışişleri bakanları katıldı; İtalya da toplantıya dahil oldu.
Türkiye'nin İran'a askeri müdahale konusundaki tutumu nedir?
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul toplantısının ardından yaptığı açıklamada İran'a yapılacak askeri müdahalenin hiçbir şekilde çözüm olmadığını ve toplantıya katılan hiçbir ülkenin bunu onaylamadığını belirtti.
Trump, ABD Kongre seçimleri öncesinde İran'a saldırı olup olmayacağı konusunda ne dedi?
Trump, Ekim ayı başlarında Kongre'nin kontrolünün belirleneceği ara seçimlerden önce ABD'nin İran'a saldırı düzenlemeyeceğini açıklamıştı. Önceki dönemde de İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmaya hazır olduğunu dolaylı olarak dile getirmiş ancak bunun 3 Kasım'daki seçimlerden önce gerçekleşmeyeceğini ifade etmişti.
