Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini açıkladı. Verilere göre Türkiye genelinde yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2,2 olarak kaydedildi. Cinsiyete göre bakıldığında erkek mezunlardaki oran yüzde 2,7 ile kadın mezunların yüzde 1,8'lik oranının belirgin biçimde üzerinde seyretti.
İstanbul yüzde 4 ile beyin göçünde zirvede
İl bazında değerlendirildiğinde, 2025 yılında beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. En düşük oran ise yüzde 0,2 ile Siirt'te ölçüldü; Siirt'i Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis takip etti.
Cinsiyete göre il dağılımı incelendiğinde, erkek mezunlarda en yüksek beyin göçü oranlarının sırasıyla İstanbul'da yüzde 4,7, İzmir'de yüzde 4,4, Ankara'da yüzde 3,6, Eskişehir'de yüzde 2,9 ve Yalova'da yüzde 2,8 olduğu görüldü. Kadın mezunlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile birinci sırada yer alırken onu İzmir yüzde 2,8, Ankara yüzde 2,4, Eskişehir yüzde 1,7 ve Bursa yüzde 1,5 ile izledi. İstanbul, her iki cinsiyet grubunda da beyin göçü oranının en yüksek olduğu il konumunda öne çıktı.
Vakıf üniversitesi mezunlarında oran devlet üniversitelerinin iki katından fazla
Üniversite türüne göre yapılan karşılaştırmada devlet ve vakıf üniversiteleri arasında kayda değer bir fark göze çarptı. Devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı 2024'te yüzde 1,7 iken 2025'te yüzde 1,9'a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise bu oran aynı dönemde yüzde 4,3'ten yüzde 4,4'e çıktı.
Vakıf üniversitelerinde burs durumuna göre ayrıştırıldığında tablo daha da belirginleşti. Tam burslu mezunlarda beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile en yüksek seviyeye ulaşırken kısmi burslu mezunlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 olarak gerçekleşti.
Bilişim ve iletişim teknolojileri mezunları en çok yurt dışına gidenler arasında
Eğitim alanına göre bakıldığında beyin göçü oranının en yüksek olduğu alan yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi. Bilişim ve iletişim teknolojileri, hem erkek hem de kadın mezunlarda beyin göçü oranının en yüksek olduğu alan konumunda kaldı. Erkeklerde bu oran yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 olarak belirlendi.
En düşük beyin göçü oranı ise erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında; kadınlarda yüzde 0,7 ile eğitim alanında kaydedildi.
Lisans programları bazında sıralamaya bakıldığında 2025 yılında en yüksek beyin göçü oranına sahip beş program şöyle sıralandı: moleküler biyoloji ve genetik yüzde 13,1 ile birinci olurken işletme mühendisliği yüzde 13 ile ikinci, matematik mühendisliği yüzde 11 ile üçüncü, elektronik mühendisliği yüzde 10,9 ile dördüncü ve fizik mühendisliği yüzde 10,2 ile beşinci sıraya yerleşti.
Fransızca eğitim alan mezunlarda beyin göçü oranı en yüksek
Öğrenim diline göre yapılan değerlendirmede en yüksek beyin göçü oranı yüzde 10,5 ile Fransızca eğitim alan mezunlarda görüldü. Fransızca eğitim alanları yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça eğitim alan mezunlar izledi.
Mezunların ilk tercihi Almanya, bilgisayar mühendisleri öne çıkıyor
Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göçte en çok tercih ettiği ülke yüzde 22 ile Almanya oldu. Almanya'yı yüzde 16,9 ile ABD, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 5,2 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada takip etti.
Göç edilen ülkelere göre lisans programları incelendiğinde Almanya'ya göç eden mezunlar arasında en büyük payın bilgisayar mühendisliğine ait olduğu görüldü. Aynı bölüm Birleşik Krallık ve Hollanda'ya göç eden mezunlar arasında da birinci sırada yer aldı. ABD'ye göç edenlerde elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada'ya göç edenlerde ise işletme en büyük paya sahip lisans programları olarak kayıtlara geçti.
Sıkça Sorulan Sorular
TÜİK verilerine göre 2025 yılında Türkiye genelinde beyin göçü oranı ne kadar?
TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre yükseköğretim mezunlarında Türkiye geneli beyin göçü oranı yüzde 2,2 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi.
Beyin göçünün en yüksek ve en düşük olduğu iller hangileri?
2025 yılında beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4 ile İstanbul oldu; onu İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. En düşük oran ise yüzde 0,2 ile Siirt'te ölçüldü; Siirt'i Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis takip etti.
Vakıf üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı devlet üniversitelerine kıyasla nasıl?
2025 yılında vakıf üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 4,4 olurken devlet üniversitesi mezunlarında bu oran yüzde 1,9 olarak gerçekleşti. Vakıf üniversitelerinde tam burslu mezunlarda oran yüzde 8,6'ya kadar yükseldi.
En yüksek beyin göçü oranına sahip lisans programları hangileri?
2025 yılında en yüksek beyin göçü oranına sahip lisans programı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu. Onu sırasıyla işletme mühendisliği yüzde 13, matematik mühendisliği yüzde 11, elektronik mühendisliği yüzde 10,9 ve fizik mühendisliği yüzde 10,2 izledi.
Türk yükseköğretim mezunları yurt dışında en çok hangi ülkeyi tercih ediyor?
TÜİK verilerine göre yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göçte en çok tercih ettiği ülke yüzde 22 ile Almanya oldu. Almanya'yı yüzde 16,9 ile ABD, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 5,2 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi.
