Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ziya Gökalp'in doğumunun 150. yılı dolayısıyla Milli Kütüphane'de düzenlenen 'Milli Kütüphane Hazineleri: Ziya Gökalp Sergisi ve Paneli'ne katıldı. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan beş bölümlü sergi, Gökalp'in hayatını, eserlerini ve fikri dünyasını bütünlüklü bir perspektifle ziyaretçilere sunuyor.
Gökalp, Cumhuriyet'in Fikri Temellerine Katkı Sunmuştur
Milli Kütüphane'deki programda konuşan Bakan Ersoy, tarihin akışının değiştiği zorlu dönemlerde milletlere yol gösterebilen, duygu, düşünce ve eylemde birlikteliği sağlayan insanların istisna şahsiyetler olduğunu belirtti. Bu şahsiyetlerin mücadeleleriyle milli kimliğin ve hafızanın taşıyıcısı haline geldiğini ifade eden Ersoy, fikirlerinin ve eserlerinin korunmasının, yaşatılmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Ziya Gökalp'in 20. yüzyıl Türk dünyasında, Cumhuriyet'e giden yolda ve Cumhuriyet Türkiye'sinde Türk düşünce, edebiyat ve kültür hayatının önde gelen isimlerinden biri olduğunu vurgulayan Ersoy, Osmanlı Devleti'nin son döneminde yetişen Gökalp'in fikirleri, eserleri ve dava adamı şahsiyetiyle tarihi geçiş sürecinde önemli bir rol üstlendiğini söyledi.
Gökalp'in Cumhuriyet'in fikri altyapısına katkısını şu sözlerle özetleyen Ersoy, "Türk milletinin kimliği, dili, kültürü, eğitimi ve medeniyet tasavvuru üzerine geliştirdiği fikirleri sistemleştiren Gökalp, milli kültür ile çağdaş medeniyet arasında kurmaya çalıştığı sentezle yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet felsefesinin ve ülküsünün oluşumuna ciddi katkılar sunmuştur" dedi.
Beş Türk Lehçesinde Yayımlanan Eser ve Yeni Sergi
Ersoy, Ziya Gökalp'i doğumunun 150. yıl dönümünde farklı etkinlik ve çalışmalarla anmaya, anlamaya ve anlatmaya devam ettiklerini belirtti. Bakan, daha önce Gökalp'in 'Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak' eserinin tanıtım toplantısında bir araya geldiklerini hatırlatarak bu eserin Özbek, Kazak, Azerbaycan, Kırgız ve Türkmen olmak üzere Türkçenin beş ayrı lehçesinde yayımlandığını aktardı. Söz konusu çalışmanın ardından şimdi de Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Milli Kütüphane Hazineleri: Ziya Gökalp Sergisi'ni ziyaretçilerle buluşturduklarını ifade etti.
Serginin Beş Ana Bölümü
Milli Kütüphane koleksiyonlarından yararlanılarak hazırlanan sergi, beş ana bölümden oluşuyor. Ersoy'un aktardığına göre bu bölümler sırasıyla şöyle adlandırılmış: 'Ziya Gökalp'in Hayatı', 'Eserleri ve Fikrî Dünyası', 'Türk Siyasi Hayatına Etkileri ve İdari Görevleri', 'Düşünce Dünyamıza Yansımaları ve Hakkında Yazılanlar' ile 'Ziya Gökalp Haberleri'. Bakan, bu yapıyla serginin Gökalp'in hayatını, ilmi ve fikri çalışmalarını, siyasi şahsiyetini ve sonraki nesillere etkilerini bütünlüklü bir bakış açısıyla ele aldığını vurguladı.
Şiirlerden Arşiv Belgelerine Zengin Koleksiyon
Serginin içeriğine ilişkin ayrıntılar aktaran Ersoy, Gökalp'in şiirlerinden fikir yazılarına, eserlerinin ilk baskılarından farklı dönemlerde yayımlanan neşirlerine, hayatına ilişkin fotoğraf ve belgelerden dönemin basınındaki yansımalarına kadar zengin bir içeriğin bir araya getirildiğini söyledi. Düşünürün çocuk edebiyatına katkılarının da sergide ele alındığını belirten Bakan, süreli yayınlar, kitaplar, fotoğraflar, posta pulları, afişler, kartpostallar ve çeşitli arşiv belgelerinin ziyaretçilerin incelemesine sunulduğunu kaydetti. Bu materyallerin Gökalp'in şahsi ve fikri dünyasının yanı sıra yaşadığı dönemin kültürel, siyasi ve düşünsel ortamını da gözler önüne serdiğini ifade etti.
Ersoy, serginin Türk düşünce tarihinin önemli bir dönemine ışık tuttuğunu ve milli kültür ile medeniyet anlayışının oluşumunda etkili olan fikirlerin tarihi bağlamı içinde değerlendirilmesine imkân sağladığını vurguladı. Ayrıca bu serginin, Milli Kütüphane'nin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen ve bir yıldır sürdürülen 'Millî Kütüphane Hazineleri' etkinlik serisinin önemli bir parçası olduğunu hatırlattı. Bu etkinlikler aracılığıyla kütüphane koleksiyonlarındaki eşsiz kültürel birikimin vatandaşlar tarafından tanınmasının amaçlandığını belirtti.
Bakan Ersoy'dan Sergiyi Ziyaret Daveti
Konuşmasının sonunda Türk tarihine, kültür ve edebiyatına merak duyan herkesi Milli Kütüphane Sergi Salonu'ndaki koleksiyonla buluşmaya davet eden Bakan Ersoy, yürütülen çalışmaların Gökalp'in fikirlerini gençlere ve gelecek kuşaklara ulaştırmasını temenni etti. Ersoy, bu çalışmaların Türk düşünce hayatının tarihi gelişiminin, milli kültürün oluşum sürecinin ve Cumhuriyet'in fikri arka planının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamasını dileyerek şu sözlerle kapattı: "Ziya Gökalp'i ve onun şahsında Türk fikir hayatına, edebiyat ve kültürüne yön vermiş, değer katmış, zengin kılmış bütün geçmişlerimizi rahmetle, saygıyla, minnetle yad ediyorum."
Sıkça Sorulan Sorular
Ziya Gökalp Sergisi nerede düzenleniyor?
Sergi, Ankara'daki Milli Kütüphane Sergi Salonu'nda düzenleniyor. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan sergi, Milli Kütüphane koleksiyonlarından yararlanılarak oluşturulmuştur.
Sergi kaç bölümden oluşuyor ve bu bölümler nelerdir?
Sergi beş ana bölümden oluşmaktadır: 'Ziya Gökalp'in Hayatı', 'Eserleri ve Fikrî Dünyası', 'Türk Siyasi Hayatına Etkileri ve İdari Görevleri', 'Düşünce Dünyamıza Yansımaları ve Hakkında Yazılanlar' ve 'Ziya Gökalp Haberleri'.
Sergide hangi tür materyaller yer alıyor?
Sergide Gökalp'in şiirleri, fikir yazıları, eserlerinin ilk baskıları, farklı dönemlerde yayımlanan neşirleri, hayatına ilişkin fotoğraf ve belgeler, dönemin basınındaki yansımaları, posta pulları, afişler, kartpostallar ve çeşitli arşiv belgeleri yer almaktadır. Düşünürün çocuk edebiyatına katkıları da sergide ele alınmaktadır.
Gökalp'in 'Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak' eseri hangi lehçelerde yayımlandı?
Bakan Ersoy'un aktardığına göre eser, Özbek, Kazak, Azerbaycan, Kırgız ve Türkmen olmak üzere Türkçenin beş ayrı lehçesinde yayımlanmıştır.
Bu sergi hangi daha geniş etkinlik serisinin parçasıdır?
Sergi, Milli Kütüphane'nin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen ve bir yıldır sürdürülen 'Millî Kütüphane Hazineleri' etkinlik serisinin bir parçasıdır. Bu etkinlik serisiyle kütüphane koleksiyonlarındaki kültürel birikimin vatandaşlar tarafından tanınması amaçlanmaktadır.
