Yazılım geliştiricilerin teknik becerilerini ölçmek için kurulan HackerRank, işe alım süreçlerine bakışı köklü biçimde değiştirebilecek yeni bir ürünü kullanıma sundu. Chakra adı verilen yapay zeka ajanı, adaylarla mülakat yapıyor, onları çalışırken gözlemliyor ve yalnızca doğru cevaba ulaşıp ulaşmadıklarını değil, o cevaba nasıl ulaştıklarını da değerlendiriyor. Yaklaşık altı aylık beta testinin ardından HackerRank, Chakra'yı müşterilerine genel erişime açtığını duyurdu.
500 Binden Fazla Mülakat Tamamlandı
HackerRank'e göre Chakra, beta sürecinde 500.000'den fazla mülakat gerçekleştirdi. Test sürecine Snowflake, Snorkel ve Capgemini gibi şirketler katılırken HackerRank de ürünü kendi bünyesinde denedi. Şirket, 2012'de TechCrunch Disrupt etkinliğinde kuruldu ve Y Combinator destekli bir girişim olarak büyüdü. Bugün itibarıyla Amazon, Nvidia, Clay ve Replit dahil 3.000'den fazla kurumsal müşterisi ve dünya genelinde 30 milyonu aşkın geliştiriciden oluşan bir topluluğu bulunuyor.
Yapay zekanın işe alım süreçlerinde kullanımı yeni bir olgu değil. Şirketler çoktan beri ses ajanları ve çeşitli otomatik araçlarla adayları ön elemeden geçiriyor, süreci hızlandırmaya çalışıyor. Öte yandan iş arayanlar da giderek daha fazla yapay zeka aracına başvuruyor; kimi zaman işverenlerin haberi olmadan bu araçlardan destek alıyor. Chakra ise bu denklemi farklı bir yönden ele alıyor: Yapay zekayı adayın yanına değil, değerlendirici koltuğuna oturtmayı amaçlıyor.
Yalnızca Sonuç Değil, Düşünce Süreci de Ölçülüyor
HackerRank'in kurucu ortağı ve CEO'su Vivek Ravisankar, değerlendirme anlayışındaki bu dönüşümü şöyle özetliyor: "Önceki değerlendirme biçimi çıktıyı ölçüyordu. Şimdi yapay zeka sayesinde herkes bir ürün ortaya koyabiliyor." Ravisankar'a göre asıl soru artık şu: İşverenler, o ürünün arkasındaki düşünceyi ve yargıyı anlayabiliyor mu?
Bu anlayışla tasarlanan Chakra mülakatı, geleneksel bir kodlama testinden çok gerçek bir iş görevini andırıyor. Adaya gerçek bir kod deposunu içeren bir görev veriliyor ve aday, yapay zeka asistanının da yer aldığı bir çalışma alanında bu görevi tamamlamaya çalışıyor. Chakra, adayın çalışma sürecini bağlamıyla birlikte takip ederek "Neden bu yaklaşımı seçtiniz?" veya "Yeni bir kısıt eklenseydi çözümünüz nasıl değişirdi?" gibi takip soruları sorabiliyor. Mülakat tamamlandığında işe alım yöneticisine ayrıntılı bir değerlendirme raporu sunuluyor.
Chakra'nın ölçmeyi hedeflediği beceriler arasında eleştirel düşünme ve yargılama gibi geleneksel testlerle yakalanması güç nitelikler yer alıyor. Bunlara ek olarak şirketin "yapay zeka akıcılığı" olarak tanımladığı yetkinlik de değerlendirme kapsamında: Adayın bir problemi yapay zekaya nasıl aktardığı, yapay zekanın çıktısını nasıl değerlendirdiği ve çözüme ulaşmak için bu aracı nasıl yönlendirdiği.
Üç Aşamalı Süreç Tek Mülakata İndirgeniyor
Ravisankar, Chakra'nın işe alım sürecinin temel yapısını da dönüştürdüğünü belirtiyor. Daha önce işe alım uzmanı görüşmesi, eve götürülen teknik değerlendirme ve bir mühendisle yapılan takip mülakatından oluşan üç aşamalı süreç, artık tek bir Chakra mülakatında birleştiriliyor.
Adaylara mülakat sırasında yapay zeka erişimi tanınması ilk bakışta hile yapma riskini artırıyor gibi görünse de HackerRank'in bulguları bunun aksini işaret ediyor. Ravisankar'a göre Chakra mülakatlarında şüpheli etkinlik işaretleri, benzer geleneksel HackerRank değerlendirmelerine kıyasla yüzde 70 ila 80 oranında daha düşük seyrediyor; bu oran coğrafya ve kıdem gibi faktörlere göre değişiyor. Ravisankar, adaylara yapay zeka erişimi sağlandığında mülakat sırasında gizlice dışarıdan cevap alma güdüsünün azaldığını savunuyor.
iPod'dan iPhone'a Geçiş Gibi
Chakra, HackerRank'in yıllarca inşa ettiği teknik değerlendirme işine karşı atılmış bir bahis niteliği taşıyor. Şirketin geleneksel ürünü ağırlıklı olarak geliştiricilerin kodlama problemlerini doğru çözüp çözemediğini ölçüyordu. Ravisankar, yapay zekanın bu eski modeli mühendislik becerisini ölçmek açısından artık daha az kullanışlı kıldığına inanıyor.
Ravisankar bu geçişi şirket içinde Apple'ın iPod'dan iPhone'a geçişine benzetiyor: Eski ürünün hâlâ değeri var, ancak yeni ürün girişimin pazarın nereye gittiğine dair inancını temsil ediyor. "Chakra ön plana çıkacak" diyor Ravisankar. "İleriye doğru bu yolla gideceğiz."
Nihai Karar İnsanda Kalıyor, Ama Sorular Sürüyor
Yapay zekanın aday değerlendirmesinde daha derin bir rol üstlenmesi, kararların ne ölçüde bir algoritmaya devredilmesi gerektiğine dair yeni sorular da beraberinde getiriyor. Ravisankar, Chakra'nın adayları puanlamak için tasarlandığını, nihai işe alım kararının ise insanlarda kaldığını vurguluyor. Yapay zekanın mülakatın daha yapılandırılmış bölümlerini tutarlı biçimde yönetebileceğini, insan görüşmecilerin ise adayla gerçekten çalışmak isteyip istemediklerini ve şirket, ekip ile rol hakkındaki soruları yanıtlamaya odaklanabileceğini söylüyor.
Ravisankar, "Doğru ayarlandığında yapay zeka insanlardan çok daha az önyargılı" diyerek bir yapay zeka sisteminin her aday için aynı değerlendirme kriterlerini uygulaması talimatı verilebileceğini, oysa insan görüşmecilerin adayın geçmişi veya eğitimi gibi faktörlerden etkilenebildiğini öne sürüyor.
Ancak aynı kriterleri tutarlı biçimde uygulamak, bir yapay zeka sistemini önyargıdan arındırmaya yetmiyor. Otomatik işe alım araçları, oluşturulmalarında kullanılan verilerden, modellerden ve kriterlerden önyargı devralabilir ya da bu önyargıları pekiştirebilir. Bu durum, düzenleyici kurumların söz konusu araçların istihdamdaki kullanımını yakından incelemesine yol açıyor. New York şehri örneğin, belirli otomatik istihdam karar araçlarını kullanan işverenlerin bu araçları bağımsız bir önyargı denetimine tabi tutmasını ve adaylara önceden bildirimde bulunmasını zorunlu kılıyor. Ravisankar, işe alımın düzenlenmiş bir alan olduğunu kabul ederek bu tür gerekliliklere uyum sağlamanın HackerRank'in geliştirmek zorunda kaldığı şeylerin bir parçası olduğunu söylüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Chakra nedir ve ne işe yarar?
Chakra, HackerRank tarafından geliştirilen bir yapay zeka mülakat ajanıdır. Adaylarla mülakat yapar, onları çalışırken gözlemler ve yalnızca verdikleri cevapları değil, o cevaplara nasıl ulaştıklarını da değerlendirir. Mülakat sonunda işe alım yöneticisine ayrıntılı bir rapor sunar.
Chakra beta sürecinde kaç mülakat gerçekleştirdi?
HackerRank'e göre Chakra, beta test sürecinde 500.000'den fazla mülakat tamamladı. Snowflake, Snorkel ve Capgemini bu sürece katılan şirketler arasında yer aldı; HackerRank de ürünü kendi bünyesinde test etti.
Chakra mülakatlarında hile yapma riski nasıl ele alınıyor?
HackerRank, adaylara mülakat sırasında yapay zeka erişimi tanındığında şüpheli etkinlik işaretlerinin geleneksel değerlendirmelere kıyasla yüzde 70 ila 80 oranında azaldığını bildiriyor. CEO Vivek Ravisankar, bu erişimin adayların gizlice dış araçlara başvurma güdüsünü düşürdüğünü savunuyor.
Chakra işe alım kararını kendisi mi veriyor?
Hayır. Ravisankar, Chakra'nın adayları puanlamak için tasarlandığını ve nihai işe alım kararının insanlarda kaldığını belirtiyor. Yapay zeka, mülakatın yapılandırılmış bölümlerini yönetirken insan görüşmeciler adayla çalışmak isteyip istemediklerini değerlendirmeye ve şirkete ilişkin soruları yanıtlamaya odaklanıyor.
Yapay zeka destekli işe alım araçları yasal düzenlemeye tabi mi?
Evet. Otomatik işe alım araçlarının kullanımı düzenleyici kurumların gündeminde. New York şehri örneğin, belirli otomatik istihdam karar araçlarını kullanan işverenlerin bu araçları bağımsız bir önyargı denetimine tabi tutmasını ve adaylara önceden bildirimde bulunmasını zorunlu kılıyor. Ravisankar, bu tür gerekliliklere uyumun HackerRank'in geliştirmek zorunda kaldığı şeylerin bir parçası olduğunu kabul ediyor.
