Fransa'da geçen haftaki protestoların yarattığı sarsıntı henüz dinmemişken ülke genelinde yeni gösteriler patlak verdi. 17 Ekim'de yüzlerce iş yerinin yağmalandığı ve 2 bin 700 kişinin gözaltına alındığı olayların gölgesinde bu kez yoğun güvenlik tedbirleri ve kısmi sokağa çıkma yasakları altında başta Paris olmak üzere pek çok kentte göstericiler sokaklara döküldü. Protestolar yalnızca Fransa'da kalmadı; İtalya'nın başkenti Roma ve İspanya'nın Barselona kenti de aynı günün akşamına dek gerginlikle boğuştu.
Paris'te 200 bin kişilik yürüyüş, 500 kişilik çatışma
Gösterilerin kalbi olan Paris'te sahadan aktaran NTV Temsilcisi Kayhan Karaca, katılımın geçen haftaki eylemlerin belirgin biçimde üzerinde olduğunu belirtti. Karaca'nın aktardığına göre Paris yürüyüşüne yaklaşık 200 bin kişi katıldı; ancak yürüyüşün sonunda yaklaşık 500 kişilik bir grup polisle çatışmaya girdi. Polis grubu bir yaralı çıkmadan dağıttı. Karaca ayrıca bazı kentlerde ve özellikle Paris'in belirli bölgelerinde uygulanan sokağa çıkma yasaklarının Pazartesi gününe kadar uzatıldığını da aktardı.
Katılım rakamları konusunda ise resmi ve sivil kaynaklar arasında ciddi bir uçurum göze çarptı. İçişleri Bakanlığı ülke genelindeki toplam katılımı 410 bin olarak açıklarken Genel İş Sendikası CGT, 250 bini yalnızca Paris'te olmak üzere bu rakamın 800 bine ulaştığını öne sürdü.
Lyon'dan Toulouse'a şiddet ve gözaltılar
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını ve bu sayının artmaya devam edeceğini açıkladı. Nunez, 17 Ekim'de kamu binalarını hedef alan saldırıların bu kez kolluk kuvvetlerinin müdahalesi sayesinde tekrarlanmadığını da vurguladı. Lyon, Marsilya, Lille ve Nice başta olmak üzere pek çok kentte polis ile göstericiler arasındaki gerilim tırmandı; güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı.
Lyon'da bir grup genç, valiliğin eylem yasağı kararı aldığı Jean Moulin Lyon 3 Üniversitesi yakınında toplandı. Polis yaklaşık 200 kişilik gruba göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Grenoble'de ise bir grup eylemci A480 otoyolunu kapatmaya çalıştı; bu girişim bir trafik kazasına yol açtı ve 2 kişi hafif yaralandı. Isere Valiliği ayrıca maskeli yaklaşık 400 eylemcinin güvenlik güçlerine molotof kokteyli ve çeşitli cisimler fırlattığını bildirdi.
Nantes'ta binlerce kişi sokaklara inerken polis, kaldırım taşı fırlatan göstericilere tazyikli su ve biber gazıyla müdahale etti; kentte 2 kişi yaralandı, bir dükkan yağma girişimiyle karşılaştı ve 6 kişi gözaltına alındı. Toulouse'da bir kişinin elinden ağır yaralandığı bildirilirken Haute-Garonne Valiliği yaralanmanın koşullarının henüz netleşmediğini, soruşturmanın sürdüğünü açıkladı. Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, kentte farklı noktalarda birden fazla grubun yağma girişiminde bulunduğunu sosyal medyadan duyurdu. Yerel basına yansıyan bilgilere göre Poitiers'de bir eylemci gözünden, Clermont-Ferrand'da ise biri elinden olmak üzere 3 gösterici yaralandı; yaralanan bir polis de hastaneye kaldırıldı.
Sarı Yelekliler 31 Ekim için sokak çağrısı yaptı
Protestoların yeni bir boyut kazanmasına yol açabilecek bir gelişme de Sarı Yelekliler hareketinden geldi. Yapılan açıklamada 31 Ekim'de ülke genelinde yeniden sokağa inme çağrısı yapıldı. "Otoriter uygulamalara karşı" Fransızların özgürlüklerini savunmaya davet edildiği açıklamada, Ulusal Meclis'in ve Fransız belediyelerinin önünde oturma eylemi düzenleneceği belirtildi. Açıklamada ayrıca "bu ülkede duyulmayan bir öfke olduğu" ve hükümetin bu öfkeye karşı baskı ile yıldırma politikası uyguladığı ifade edildi.
Roma'da Kolezyum çevresinde gerginlik, 28 önleyici gözaltı
İtalya'da da tablo benzer biçimde gelişti. Roma'da sabah saatlerinde aşırı sağcı gruplar, geçen hafta Milano'da olaylı geçen gösterileri protesto etti. Öğleden sonra sol gruplar ve öğrencilerin bir araya geldiği "savaş ve emperyalizm karşıtı" yürüyüş başlangıçta barışçıl seyretti; ancak kortejden ayrılan gençler Kolezyum yakınlarında güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Öğrencilerin güzergahlarını değiştirmesiyle ilk gerginlik yatıştı; bununla birlikte bir grup tarihi amfi tiyatronun içine girerek slogan attı.
Akşam saatlerinde gençler başbakanlık yönünde ilerlemeye çalışınca Santa Sussanna Meydanı yakınında polis barikatıyla karşılaştılar. Müzakereler sürerken bazı göstericilerin güvenlik güçlerine şişe, patlayıcı madde ve havai fişek fırlatması üzerine polis tazyikli su ve cop kullandı. Olaylar kısa süre yatışır gibi görünse de yeniden alevlendi; bu sırada başına bir cisim isabet eden bir göstericinin başının kanlar içinde kaldığı görüldü. Göstericiler polisin yolu açmayacağını anlayınca güzergahlarını değiştirerek dağıldı. Gösteriler öncesinde ise güvenlik güçlerinin önleyici gözaltı kapsamında 28 kişiyi sabah saatlerinde gözaltına aldığı basına yansımıştı.
Roma ve Milano dışında Napoli, Bologna ve Torino'da da yüksek yaşam maliyetleri ve hükümete yönelik protestolar düzenlendi; Bologna ve Torino'da göstericilerle polis arasında zaman zaman arbede yaşandığı aktarıldı. Milano'da geçen hafta yaşanan olayların ardından kent merkezine 500 asker konuşlandırılmış, mağaza vitrinleri ahşap suntalarla kapatılmıştı. Başbakan Giorgia Meloni ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bugün de İtalya'nın meydanlarında çatışma ve düzensizlik çıkarmaya çalışan bazı şiddet yanlısı gruplara rağmen vatandaşların güvenliğini ve barışçıl protesto hakkını sağlamak için görev yapan kolluk kuvvetlerine teşekkür etmek istiyorum." dedi.
Barselona'da yağma ve polis müdahalesi
İspanya'nın Barselona kentinde ise Fransa'daki öğrenci hareketlerine öncülük eden Lycees Indignes hareketinin Katalancası olan "Institut Indignats" etiketiyle sosyal medyada yayılan çağrıya uyan siyah kıyafetli yüzlerce genç Katalonya Meydanı'nda bir araya geldi. Bazı dükkanları yağmalayan ve çöp konteynerlerini yakan göstericiler güvenlik görevlilerine taş ve şişe fırlattı; polis gruba müdahale etti. Dağılan protestocular ara sokaklarda polisle çatışmaya devam etti; yaralananların ve gözaltına alınanların olduğu bildirildi.
Olaylar, konut hakkı talebiyle birkaç hafta önce çadır kampı kurulan alanın yalnızca birkaç metre uzağında, kalabalık bir vatandaş ve turist topluluğunun ortasında meydana geldi. Barselona Şehir Polisi Guardia Urbana, kent merkezindeki bazı sokakların kapatıldığını açıklarken bölgedeki pek çok mağaza olası hasara karşı kepenklerini indirdi. Katalonya Özerk Yönetim Hükümeti Başkanı Salvador İlla şiddeti ve vandalizmi kınadı; "Saldırı, tehdit veya hasar verme eylemi demokratik bir hak değildir. Bunu yapan herkes bedelini ödeyecektir." diyerek şiddetin Katalonya'da yeri olmadığını vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Fransa'da kaç kişi gözaltına alındı?
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, protestolar kapsamında yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını ve bu sayının artacağını açıkladı. Geçen hafta düzenlenen gösterilerde ise 2 bin 700 kişi gözaltına alınmıştı.
Paris'teki yürüyüşe kaç kişi katıldı?
NTV Temsilcisi Kayhan Karaca, Paris yürüyüşüne yaklaşık 200 bin kişinin katıldığını aktardı. İçişleri Bakanlığı ülke genelindeki toplam katılımı 410 bin olarak açıklarken CGT Sendikası bu rakamın 800 bine ulaştığını ileri sürdü.
Sarı Yelekliler ne zaman yeni eylem planlıyor?
Sarı Yeleklilerden yapılan açıklamada, 31 Ekim'de ülke genelinde yeniden sokağa inme çağrısı yapıldı. Ulusal Meclis'in ve Fransız belediyelerinin önünde oturma eylemi düzenleneceği de duyuruldu.
Roma'da gösteriler öncesinde kaç kişi gözaltına alındı?
Basına yansıyan bilgilere göre Roma'daki gösteriler başlamadan önce güvenlik güçleri, önleyici gözaltı tedbirleri kapsamında sabah saatlerinde 28 kişiyi gözaltına aldı.
Barselona'daki protestolar nerede ve nasıl gelişti?
Barselona'da siyah kıyafetli yüzlerce genç Katalonya Meydanı'nda toplandı; bazı dükkanları yağmalayan ve çöp konteynerlerini yakan göstericiler güvenlik görevlilerine taş ve şişe fırlattı. Polis müdahalesinin ardından dağılan protestocular ara sokaklarda polisle çatışmayı sürdürdü; yaralananlar ve gözaltına alınanlar olduğu bildirildi.
