Fransa'da 17 Ekim'de yaşanan şiddet olaylarının ardından hükümetin aldığı yoğun güvenlik tedbirleri ve kısmi sokağa çıkma yasaklarına rağmen Sarı Yelekliler hareketi yeniden sokaklara döktü. Başta başkent Paris olmak üzere Lyon, Nantes, Grenoble, Toulouse, Marsilya, Poitiers ve Clermont-Ferrand gibi onlarca kentte eş zamanlı gösteriler düzenlendi. İçişleri Bakanlığı ülke genelindeki katılımı 410 bin olarak açıklarken, Genel İş Sendikası (CGT) bu rakamın çok daha yüksek olduğunu öne sürerek 250 bini Paris'te olmak üzere toplam 800 bin kişinin sokaklara indiğini iddia etti.
Paris'te 100 Bin Kişilik Yürüyüş, Güzergah Tartışması
Başkentte eylemciler yerel saatle 14.00'te İtalya Kapısı'nda bir araya geldi ve Vincennes Kapısı'na doğru yürüyüşe geçti. Paris Emniyet Müdürlüğü'nün sendikaların önerdiği güzergahı kabul etmeyerek şehir merkezinden uzakta yeni bir rota belirlemesi, göstericiler arasında ciddi tepkilere yol açtı. Buna karşın başkentteki eyleme katılan kişi sayısı 100 bini aştı.
Polis yer yer göstericilere tazyikli su ve biber gazıyla müdahale etti. Polisin cop kullandığı ve bazı eylemcileri yerde sürüklediği anlar basına yansıdı. Paris Emniyet Müdürlüğü, eylemlerde 3 binden fazla kimlik kontrolü yapıldığını ve 65 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Yağma girişimlerinden çekinen Paris esnafı ise dükkan vitrinlerini ahşap levhalarla kapattı.
Eylemcilerin Sesi: "Faşizmin Arttığını Görüyoruz"
Paris'teki gösteriye katılan Fransız öğrenci Anatole, Hollanda'da Erasmus programı kapsamında öğrenim gördüğünü ancak ülkedeki eylemleri desteklemek amacıyla geri döndüğünü belirtti. Anatole, Sarı Yeleklilerin Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görev döneminin başından bu yana hayat pahalılığıyla boğuşan insanlardan oluştuğunu ve bu nedenle sarı yelek giydiğini anlattı.
Annesi devlet okulunda öğretmen olan Anatole, yıllar içinde eğitim koşullarının belirgin biçimde kötüleştiğini, annesinin sınıfların ya çok sıcak ya da çok soğuk olduğundan yakındığını söyledi. Yurt dışındayken eylemlerin ilk iki haftasını sosyal medyadan takip ettiğini aktaran Anatole, "O kadar acı, şiddet ve benimle aynı yaştaki eylemcilerin polisler tarafından darbedildiğini gördüm" dedi. Fransız hükümetinin eylemlerde aşırı güç kullandığını kabul etmesi gerektiğini vurgulayan Anatole, gösteride Filistin bayrağı taşımasını ise şöyle açıkladı: "Bu hareket o kadar ses getiriyor ki bunu yalnızca kendi sorunlarımız için kullanamayız."
Yüksek lisans öğrencisi İris de "Bugün sokaktayım çünkü Fransa'da faşizmin arttığını görüyoruz" diyerek gösterideki yerini aldı. İris, Fransa'da milyarlarca euro ihtiyacı olmayan sektörlere aktarılırken sağlık ve eğitim gibi temel kamu hizmetlerinin yetersiz kaldığını dile getirdi. Hükümetin 17 Ekim eylemlerine verdiği yanıtı da yetersiz bulan İris, "Esnaf gibi haklı meseleler için fonlar açıldı ancak liseliler ve mücadele eden diğer kişiler için hâlâ hiçbir yanıt yok" diye konuştu.
Taşralı Kentlerde Müdahaleler ve Yaralanmalar
Lyon'da bir grup genç, valiliğin eylem yasağı koyduğu Jean Moulin Lyon 3 Üniversitesi yakınlarında toplandı. Polis, yaklaşık 200 kişilik gruba göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Grenoble'de ise bir grup eylemci A480 otoyolunu kapatmaya çalıştı; bu girişim bir trafik kazasına yol açtı ve 2 kişi hafif yaralandı. Isere Valiliği ayrıca Grenoble'da maskeli yaklaşık 400 eylemcinin güvenlik güçlerine molotof kokteyli ve çeşitli cisimler fırlattığını açıkladı.
Nantes'ta binlerce kişinin katıldığı gösteride polis ile eylemciler arasında çok sayıda arbede yaşandı. Kaldırım taşı fırlatan göstericileri dağıtmak için tazyikli su ve biber gazı kullanan polis, 6 kişiyi gözaltına aldı; kentte 2 kişi yaralandı ve bir dükkan yağma girişimiyle karşı karşıya kaldı. Toulouse'ta bir kişi elinden ağır yaralanırken Haute-Garonne Valiliği yaralanmanın koşullarının henüz netleşmediğini, soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada kentte farklı noktalarda birçok grubun yağma girişiminde bulunduğunu belirtti. Yerel basına yansıyan bilgilere göre Poitiers'de bir eylemci gözünden yaralanırken Clermont-Ferrand'da biri elinden olmak üzere 3 gösterici yaralandı; kentte bir polis memuru da hastaneye kaldırıldı.
Gözaltı Sayısı Bine Yaklaştı, Sokağa Çıkma Yasakları Genişledi
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelinde gözaltına alınan eylemci sayısının yaklaşık bine ulaştığını ve bu rakamın artabileceğini açıkladı. Nunez ayrıca bazı kentlerde dükkanların yağmalandığını ya da hasar gördüğünü kaydetti. Paris Emniyet Müdürlüğü'nün açıkladığı 65 kişilik gözaltı rakamı ise yalnızca başkente aitti.
Güvenlik tedbirleri kapsamında Lille, Denain, Douai ve Wattignies şehirlerinde 18 yaş altı bireyler için uygulanan kısmi sokağa çıkma yasağının süresi 26 Ekim'e kadar uzatıldı. Çoğunlukla 22.00-05.00 saatleri arasında geçerli olan yasak, Marly ve Valenciennes kentlerini de kapsayacak biçimde genişletildi. Hatırlatmak gerekirse Cumhurbaşkanı Macron, 17 Ekim'deki şiddet olaylarının ardından sendika dışı tüm gösterileri yasaklamış; sendikal eylemlerin de valiliklerin ya da emniyet müdürlüklerinin onayladığı güzergahlarda yapılması şartını getirmişti.
Sarı Yeleklilerden 31 Ekim Çağrısı
Hareketin yaptığı açıklamada 31 Ekim'de ülke genelinde yeniden sokağa inilmesi çağrısı yapıldı. "Otoriter uygulamalara karşı" Fransızların özgürlüklerini savunmaya davet edildiği bildiride, Ulusal Meclis'in ve Fransız belediyelerinin önünde oturma eylemleri düzenleneceği duyuruldu. Açıklamada "Bu ülkede duyulmayan bir öfke olduğu" ve hükümetin bu öfkeye baskı ile yıldırma politikasıyla yanıt verdiği vurgulandı.
Sıkça Sorulan Sorular
Fransa genelindeki Sarı Yelekliler gösterilerine kaç kişi katıldı?
İçişleri Bakanlığı ülke genelindeki katılımı 410 bin olarak açıklarken, Genel İş Sendikası (CGT) 250 bini Paris'te olmak üzere yaklaşık 800 bin kişinin gösterilere iştirak ettiğini ileri sürdü.
Paris'teki gösteride güzergah neden tartışma konusu oldu?
Paris Emniyet Müdürlüğü, sendikaların belirlediği güzergahı onaylamayarak şehir merkezinden daha uzak yeni bir rota belirledi. Bu karar eylemciler arasında tepkiyle karşılandı; ancak başkentteki gösteriye katılım yine de 100 bini aştı.
Gösterilerde kaç kişi gözaltına alındı?
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelinde yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını ve bu sayının artabileceğini belirtti. Paris Emniyet Müdürlüğü ise başkentte 65 kişinin gözaltına alındığını ve 3 binden fazla kimlik kontrolü yapıldığını açıkladı.
Kısmi sokağa çıkma yasakları hangi şehirlerde uygulanıyor?
Lille, Denain, Douai ve Wattignies şehirlerinde 18 yaş altı kişilere yönelik kısmi sokağa çıkma yasağı 26 Ekim'e kadar uzatıldı. Çoğunlukla 22.00-05.00 saatlerinde geçerli olan bu yasak, Marly ve Valenciennes kentlerini de kapsayacak şekilde genişletildi.
Sarı Yelekliler bir sonraki gösterilerini ne zaman planladı?
Sarı Yelekliler, 31 Ekim'de ülke genelinde yeniden sokağa inilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada Ulusal Meclis'in ve Fransız belediyelerinin önünde oturma eylemleri yapılacağı bildirildi.
