ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ), enflasyon risklerinin belirleyici olmaya devam ettiği bir ortamda bu hafta para politikası kararlarını açıklayacak. Yüksek seyreden enerji fiyatları, Orta Doğu'daki gerilimler ve yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretleri, küresel piyasaların gündemini meşgul ederken üç büyük merkez bankasının açıklamaları tüm varlık sınıfları için kritik bir referans noktasına dönüşmüş durumda.
Takvime göre Fed kararı 28 Ekim Çarşamba, ECB kararı 29 Ekim Perşembe, BoJ kararı ise 30 Ekim Cuma günü kamuoyuyla paylaşılacak. Her üç bankanın da bu toplantılarda politika faizlerini sabit tutması beklenirken Aralık ayındaki toplantılarda faiz artırımına gidebileceklerine ilişkin ihtimaller güçlü kalmaya devam ediyor.
Gözler Fed Başkanı Warsh'un açıklamalarında
Küresel finansal sistemin merkezindeki en etkili para otoritesi konumundaki Fed, diğer merkez bankalarının politika tercihlerini de şekillendirme gücüne sahip. Bu nedenle Fed Başkanı Kevin Warsh'un yapacağı sözlü yönlendirmeler, küresel ölçekte finansal koşulların seyri açısından belirleyici olarak değerlendiriliyor.
Fed, Eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltmişti. Bu toplantıda faizin sabit kalması beklenirken ileriye dönük politika sinyalleri, enflasyon görünümü ve faiz beklentileri açısından önem taşıyor. Analistler, ABD'de enflasyonun yüksek seyretmesinin para politikasında gevşeme beklentilerini sınırladığını ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik değerlendirmeleri güçlendirdiğini vurguluyor. Fed'in karar metninde enflasyon risklerine ve ilave sıkılaşma ihtimaline ilişkin ifadelerin dolar ve ABD tahvil getirileri üzerindeki etkisi dikkatle izlenecek.
ECB toplantısında Fransa sinyalleri aranacak
ECB cephesinde ise Avro Bölgesi'nde enflasyonun seyri, ekonomik büyüme görünümü ve enerji fiyatlarındaki yükselişin fiyat istikrarına olası etkileri öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Banka, Eylül ayında üç temel politika faizini 25 baz puan yükseltmişti; bu toplantıda söz konusu faizlerin sabit tutulması bekleniyor.
Ancak gündemin yalnızca faiz kararıyla sınırlı kalmayacağı değerlendiriliyor. ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamalarının bankanın gelecek dönemdeki politika yaklaşımına ilişkin ipuçları vereceği öngörülüyor. Yüksek petrol fiyatları ve enflasyon riskleri nedeniyle ECB'nin sonraki toplantılarda faiz artırabileceğine yönelik beklentiler de güncelliğini koruyor.
Toplantının ayrı bir boyutunu ise Fransa'daki gelişmeler oluşturuyor. Fransa'da şiddetlenen sokak olaylarının kamu maliyesini tehlikeye sokması, Fransa devlet tahvillerinde satış baskısını derinleştirdi. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; ayrıca 2013'ten bu yana ilk kez Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi ABD'nin 10 yıllık tahvil faizini geçti. Artan borçlanma maliyetlerinin bölge geneline yayılma riski sürerken ECB'nin bu duruma karşı adım atıp atmayacağına ilişkin sinyaller toplantının odak noktalarından biri olacak.
Almanya'dan gelen makroekonomik veriler de ECB'nin değerlendirmelerini doğrudan etkiliyor. Almanya'da Eylül ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti ve Ağustos'a kıyasla da hızlandı. Yıllık bazda ise bu artış Mart 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek ivmeye işaret ediyor.
Japonya'da çekirdek enflasyon BoJ hedefini aştı
Orta Doğu'daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yukarı taşıması, enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomileri açısından olumsuz bir etken olmayı sürdürüyor. Japonya bu tabloda özellikle dikkat çeken ülkeler arasında yer alıyor.
Japonya'da enflasyon Eylül'de yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşti. Ancak çekirdek enflasyon, dokuz ay sonra ilk kez Eylül'de yüzde 2'nin üzerine çıktı. Çekirdek enflasyonun BoJ'un yüzde 2'lik hedefini aşması, bankaya yönelik "şahin" beklentileri kuvvetlendirdi. Piyasalarda BoJ'un bu hafta politika faizini sabit bırakacağı, ancak Aralık toplantısında faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri öne çıkıyor.
BoJ, Eylül ayında politika faizini yüzde 1,25 seviyesine yükseltmişti. Enflasyonun görünümü, ücret artışları ve ekonomik aktivite, bankanın para politikasına ilişkin beklentilerde belirleyici unsurlar arasında yer almaya devam ediyor.
Dış ticaret cephesinde ise Japonya'nın ihracatı Eylül'de yıllık bazda yüzde 16,7 artarak beklentilerin altında kaldı ve Ağustos'a göre ivme kaybetti. İhracattaki artışta yarı iletkenlere ve yapay zeka ürünlerine yönelik güçlü talebin belirleyici olduğu belirtiliyor.
Faiz patikası ve küresel piyasalar üzerindeki etkiler
Analistler, üç büyük merkez bankasının faiz kararlarının yanı sıra ileriye dönük yönlendirmelerin de küresel piyasaların seyri açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor. Bankaların karar metinlerinde vereceği mesajlar ve para politikası sinyallerinin varlık fiyatlarının yönünü doğrudan etkilemesi bekleniyor.
Enerji fiyatları kaynaklı enflasyon risklerinin güçlenmesi durumunda faizlerin yüksek kalacağı beklentisinin tahvil getirileri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor. Bunun da hisse senetlerinin değerlemeleri ve küresel risk iştahı üzerinde etkili olabileceği öngörülüyor. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonu yeniden hızlandırabileceği ve merkez bankalarının faizleri beklenenden daha uzun süre yüksek tutabileceğine yönelik öngörüler ise giderek güçleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fed bu hafta faiz kararını ne zaman açıklayacak?
Fed'in faiz kararı 28 Ekim Çarşamba günü açıklanacak.
Fed'in mevcut politika faizi hangi seviyede bulunuyor?
Fed, Eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltmişti. Bu hafta faizin sabit tutulması bekleniyor.
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi hangi seviyeye ulaştı ve bu neden önemli?
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; ayrıca 2013'ten bu yana ilk kez ABD'nin 10 yıllık tahvil faizini geçti. Fransa'da şiddetlenen sokak olaylarının kamu maliyesini tehlikeye sokmasıyla birlikte artan borçlanma maliyetlerinin bölge geneline yayılma riski, ECB toplantısında öne çıkan gündem maddelerinden birini oluşturuyor.
Japonya'da çekirdek enflasyon ne kadar ve BoJ'un hedefiyle nasıl bir ilişkisi var?
Japonya'da çekirdek enflasyon, dokuz ay sonra ilk kez Eylül'de yüzde 2'nin üzerine çıkarak BoJ'un yüzde 2'lik çekirdek enflasyon hedefini aştı. Bu gelişme bankaya yönelik "şahin" beklentileri güçlendirdi.
BoJ Eylül ayında politika faizini hangi seviyeye yükseltmişti?
BoJ, Eylül ayında politika faizini yüzde 1,25 seviyesine yükseltmişti. Piyasalarda bu hafta faizin sabit tutulacağı, Aralık toplantısında ise faiz artırımına gidilebileceği beklentileri güçleniyor.
