Manisa'nın Akhisar ilçesinde 11 Ekim'de meydana gelen ve güvenlik kamerası görüntülerinde otoyolda durup geri geri gittiği belirlenen tur otobüsünün çekiciyle çarpışması, şehirler arası yolcu taşımacılığında güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Kazada 11 kişi hayatını kaybetmiş, 27 kişi yaralanmıştı. Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Genel Başkanı Birol Özcan, AA muhabirine yaptığı açıklamada trafik ihlallerinin önüne geçmek için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve caydırıcı yaptırımların hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Kazaların Ardında Disiplinsizlik Yatıyor
Özcan, şehirler arası otobüs kazalarının temel nedenlerini tek tek sıraladı. Sürücülerin seyir halinde sola sağa kayması, telefon konuşması yapması, yanındaki kişiyle sohbet etmesi, sol şeritte ilerleyen aracı takip etmemesi, sinyal kullanmaması ve geri geri gelmesi gibi davranışların kazalara doğrudan zemin hazırladığını belirtti. Özcan'a göre bu davranışlar artık bazı sürücülerde bir alışkanlığa dönüşmüş durumda ve toplumun genelinde de benzer eğilimler gözlemleniyor.
Kavşağı kaçıran sürücülerin yolda durup geri geri gelmesini özellikle tehlikeli bulan Özcan, "Kavşağı geçtiği zaman hemen duruyor, sağ şeride geçiyor veyahut da geçilmeyen şeritten geri geri gelip geçmek istiyor. Çok yanlış bir şey. 15 dakika sürer güzergahta gecikmesi, kavşağı kaçırdıysa da ileride o taraftan geri dönüş yapması" dedi. Disiplinsiz bu alışkanlığın ancak ağır cezalar ve etkin denetimle kırılabileceğini vurgulayan Özcan, yol üzerinde pet şişe atmak gibi görünürde küçük sayılan davranışların dahi ani fren ve zincirleme kazalara yol açabileceğine dikkat çekti.
Dron ve Kameralarla Teknolojik Denetim Önerisi
Özcan, mevcut denetim altyapısının yetersiz kaldığını belirterek şehirler arası güzergahlarda teknolojik imkânların daha etkin kullanılması gerektiğini savundu. "Bugün bu teknolojide dronlar ve kameralarla yolları denetlediğin zaman, otobanlarda sol şeritte ağır vasıtalar, otobüsler giderken sağ şeritte küçük araçlar giderse tabii trafik kazaları meydana gelir" diyen Özcan, denetim sorumluluğunun polis bölgelerinde trafik polisine, jandarma bölgelerinde ise jandarma teşkilatına ait olduğunu hatırlattı.
Üç şeritli yollarda şerit ihlallerinin de ciddi bir sorun oluşturduğunu anlatan Özcan, sol şeritte 80-90 kilometre hızla seyreden ağır vasıtaların sağ şeritteki küçük araçları 120-130 kilometre hızla geçmeye zorladığını, bu durumun da zincirleme tehlikelere kapı araladığını ifade etti. Herkesin kendi şeridinde, kurallara uygun biçimde araç kullanmak zorunda olduğunu vurgulayan Özcan, bu düzenin ancak düzenli denetimle sağlanabileceğini ekledi.
Emniyet Kemeri ve Yolcu Güvenliği
TOFED Başkanı Özcan, emniyet kemerinin yalnızca sürücüler için değil, otobüs yolcuları için de zorunlu olduğunu hatırlatarak yolcuların koltukta kemer takma alışkanlığından uzak olduğunu üzüntüyle dile getirdi. Küçük araçlarda kemer takılmadığında alarm veren sistemlerin otobüs koltuklarına da entegre edilmesi gerektiğini öne süren Özcan, "Otobüslerdeki tüm koltuklarda kemer olması ve kemer kullanılmıyorsa sistemin alarm vermesi lazım" dedi. Bu konuda üreticilere de sorumluluk düştüğünü vurguladı.
Dijital Kart Denetimi ve Firma Sorumluluğu
Özcan, trafik veya jandarma noktalarında yapılacak denetimlerde sürücülerin ehliyet, SRC belgesi ve dijital kartlarının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Dijital kartların bir sürücünün yıllık sürüş, uyku ve çalışma saatlerini kayıt altına aldığını belirterek bu verilere göre cezai yaptırım uygulanması gerektiğini vurguladı. Denetimlerde her iki sürücünün de araçtan indirilerek belgelerin yerinde kontrol edilmesini öneren Özcan, otobüs firmalarının da kendi bünyelerinde bir disiplin mekanizması kurması ve bunu işletmesi gerektiğini ifade etti.
Firmaların ve TOFED'in zaten denetim yaptığını, giriş-çıkış noktaları, güzergah ve saatlerin belirli olduğunu, güzergahın değiştirilemeyeceğini ve otobüslerin ilçelere izinsiz giriş-çıkış yapması halinde cezaya tabi tutulduğunu açıklayan Özcan, bu kuralların hayata geçirilmesinde firmaların etkin rolünün önemine dikkat çekti.
Mevcut Cezalar Caydırıcı Değil
Akhisar kazasına ilişkin soruşturmanın henüz tamamlanmadığını, yolcuların aktarımlarına göre iki sürücünün konuştuğu ve otobüsün geri geri gittiğinin ileri sürüldüğünü ancak bu konuda kesin bir şey söylemenin doğru olmayacağını belirten Özcan, mevcut cezaların yeterli caydırıcılıktan yoksun olduğunu vurguladı. Sol şeritte hız aşımı yapan ya da kavşağı geçip geri geri gelen ağır vasıtalara, telefon kullanarak araç kullanan sürücülere ağırlaştırılmış cezalar yazılması gerektiğini savunan Özcan, "Bir şoför kim olursa olsun telefonla film seyrediyorsa, mesaj çekiyorsa, konuşuyorsa bunlar kazaya sebebiyet verir. Bunlara ağırlaştırılmış ceza yazılması lazım" dedi.
Özcan, tüm bu sorunların çözümünün üç temel unsura dayandığını bir kez daha yineledi: disiplin, eğitim ve denetleme. Denetlemenin olmadığı bir ortamda bu kazaların kaçınılmaz biçimde tekrar edeceğini belirterek yetkililerden ve sektör paydaşlarından somut adım atılmasını talep etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Manisa Akhisar'daki otobüs kazası nasıl gerçekleşti?
Manisa'nın Akhisar ilçesinde 11 Ekim'de meydana gelen kazada, güvenlik kamerası görüntülerinde otoyolda durup geri geri gittiği belirlenen tur otobüsü bir çekiciyle çarpıştı. Kazada 11 kişi hayatını kaybetti, 27 kişi yaralandı.
TOFED Genel Başkanı Birol Özcan denetimlerin nasıl yapılmasını öneriyor?
Özcan, şehirler arası güzergahlarda dron ve kamera kullanımının artırılmasını öneriyor. Polis bölgelerinde trafik polisinin, jandarma bölgelerinde ise jandarmanın bu teknolojiyi etkin biçimde kullanarak denetimleri yürütmesi gerektiğini belirtiyor.
Dijital kart denetimi ne işe yarıyor?
Özcan'a göre sürücülere ait dijital kartlar, bir şoförün yıl içinde kaç saat araç kullandığını, ne kadar uyuduğunu ve ne kadar çalıştığını kayıt altına alıyor. Trafik ve jandarma noktalarında bu kartların kontrol edilerek verilere göre cezai yaptırım uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Otobüs yolcuları için emniyet kemeri zorunlu mu?
Özcan, emniyet kemerinin yalnızca sürücüler için değil otobüs yolcuları için de zorunlu bir kural olduğunu hatırlattı. Yolcuların koltukta kemer takma alışkanlığından uzak olduğunu belirterek üreticilerin, küçük araçlardaki gibi kemer takılmadığında alarm veren sistemleri otobüs koltuklarına da entegre etmesi gerektiğini öne sürdü.
Kural ihlali yapan sürücülere ne tür yaptırımlar uygulanması gerektiği öneriliyor?
Özcan, sol şeritte hız aşımı yapan, kavşağı geçip geri geri gelen ya da araç kullanırken telefon kullanan sürücülere mevcut cezaların caydırıcı olmadığını vurgulayarak bu kişilere ağırlaştırılmış cezalar yazılması gerektiğini savundu. Kemer takmayan sürücüler için de acil ve ağır yaptırımlar uygulanması gerektiğini belirtti.
