İspanya'nın Toledo vilayetine bağlı Urda kasabası yakınlarında çarşamba günü sabah saatlerinde iki yüksek hızlı trenin çarpışması sonucu en az 68 kişi hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi yaralandı. Madrid ile Sevilla'yı birbirine bağlayan hatta devlet şirketi Renfe'ye ait trenin, özel şirket Iryo tarafından işletilen durağan haldeki trene arkadan çarpmasıyla meydana gelen kaza, İspanya'nın bu yıl yaşadığı üçüncü ölümcül demiryolu felaketi oldu. Yetkililer, olayın ardında hem otomatik güvenlik sistemindeki bir bilgisayar arızasının hem de bir tren kontrolörünün hatalı emrinin yattığını belirtti.
Kazanın Seyri: Sistem Durdu, İnsan Hatası Devreye Girdi
İspanya Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, yaşananları basın toplantısında adım adım anlattı. Buna göre LZB tren yönetimi güvenlik sisteminde yaşanan bilgisayar arızası, 63 kilometrelik bir hat boyunca bölgedeki tüm trenlerin otomatik olarak durmasına yol açtı. Bunun üzerine İspanya demiryollarını yöneten devlete ait ADIF şirketi, sistemin kontrolünü manuel olarak devraldı. Kontrol merkezi, kırmızı ışık sinyaline karşın Renfe trenine hat boyunca güneye doğru ilerleme izni verdi.
Puente, Renfe trenine herhangi bir hız kısıtlaması getirilmeksizin ilerleme yetkisi verildiğini ve bunun bir tren kontrolörünün hatalı emrinden kaynaklandığını açıkladı. Tren, yerel saatle 08.36 ile 08.52 arasında saatte yaklaşık 200 kilometre hızla yoluna devam etti ve durağan haldeki Iryo trenine çarptı. Bakan Puente, hareketi açıkça yasaklayan kırmızı sinyale rağmen verilen bu ilerleme iznini "açıklanamaz koşullar altında alınmış bir karar" olarak nitelendirdi.
Hayatını Kaybedenlerin Dağılımı ve Yolcu Sayıları
Castilla ve La Mancha özerk yönetiminin açıklamasına göre Iryo treninde 151, Renfe treninde ise 393 yolcu bulunuyordu. Hayatını kaybedenlerin 24'ü Madrid'den Sevilla'ya giden Renfe treninde, 44'ü ise Iryo trenindeydi. Tahliye edilen yolcular arasında İspanya ve Brezilya vatandaşlarının yanı sıra Amerikalıların da bulunduğu bildirildi; ABD Dışişleri Bakanlığı çarpışmada birkaç Amerikalının yaralandığını doğruladı.
Kaza Anı: Yolcuların Tanıklıkları
Hayatta kalanlar, kaza anını son derece kaotik olarak tanımladı. Bir yolcu, çarpışmanın hemen ardından insanların koltuklarından fırlayarak vagonların içinde birbirlerinin üzerine düştüğünü aktardı. Aynı yolcu, bir vagonun yandığını, bir diğerinde insanların mahsur kaldığını ve ana vagonda yolcuların enkaz altında kaldığını söyledi.
25 yaşındaki Yoander adlı yolcu, çarpışma sırasında uyuduğunu ve uyandığında önündeki koltuklara çarptığını anlattı. Yüzünden ve bacağından yaralanan Yoander, acı çektiğini ancak kendisinden daha fazla yardıma ihtiyacı olan insanların olduğunu belirtti. Renfe treninde seyahat eden Patricia isimli kadın ise trenin kazadan yaklaşık 20 dakika önce durduğunu, yoğun trafik olduğunu açıklayan bir anons yapıldığını ve trenin tekrar hareket etmesinin ardından kısa süre içinde çarpışmanın gerçekleştiğini aktardı.
Kurtarma Operasyonu ve Resmi Tepkiler
Kazanın hemen ardından olay yerine onlarca itfaiye aracı, ambulans ve polis aracı sevk edildi. İspanya içişleri bakanlığı, kurtarma çalışmalarına 500'den fazla acil durum personelinin katıldığını, ayrıca en az üç helikopter ve çok sayıda dronun bölgeye konuşlandırıldığını açıkladı. İspanya Sivil Muhafızları devasa bir acil müdahale için çok sayıda çadır kurdu ve kazazedelerin kimliklerini tespit etmek amacıyla farklı şehirlerde dört ofis açtı. Kaza mahalline yaklaşık sekiz kilometre uzaklıktaki Urda kasabasının spor merkezinde Kızılhaç çalışanları yaralılara müdahale etti. Bölgesel hükümet ayrıca acil kan bağışı çağrısında bulundu. Devlete ait Renfe treninin bazı vagonları raydan çıkarak yan yatarken, ağır yarası olmayan yolcular otobüslerle olay yerinden uzaklaştırıldı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez kaza yerinden yaptığı açıklamada tüm İspanya'nın yasta olduğunu belirterek kurbanların aileleriyle dayanışma içinde olduklarını vurguladı. Sanchez, ihmal varsa bunun ortaya çıkacağını ve güvenlik sistemindeki hatalar en sert biçimde ele alınacağını ifade etti. Ulaştırma Bakanı Puente ise kapsamlı bir soruşturma yürütüleceğini duyurdu.
Sendikadan İstifa Çağrısı ve Siyasi Gerilim
Puente'nin açıklamalarının ardından İspanyol sendikası CSIF, hükümetten soruşturma sürecinde ADIF trafik şefinin masumiyet karinesine saygı göstermesini talep etti ve ulaştırma bakanını istifaya çağırdı. Kaza, İspanya'nın demiryolu güvenliği ve altyapısı üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
İspanya'nın Bu Yılki Demiryolu Felaketi Sicili
Çarşamba günkü kaza, 2026 yılında İspanya'da yaşanan üçüncü ölümcül demiryolu olayı oldu. Ocak ayında Cordoba vilayetine bağlı Adamuz kasabası yakınlarında aynı yüksek hızlı hat üzerinde meydana gelen kazada 40'tan fazla kişi hayatını kaybetmişti. İspanya kamu yayıncısı RTVE'ye göre o kaza, raydaki bir kırılma nedeniyle raydan çıkan ve bitişik raya geçen bir treni kapsıyordu. Adamuz felaketinden önce İspanya makinistler sendikası Semaf, yüksek hızların demiryolu hatlarında aşınma ve yıpranmaya yol açtığına dair kaygılarını dile getirmişti. Adamuz'dan günler sonra ise Barselona yakınlarında şiddetli yağış sırasında bir banliyö treni raydan çıkmış ve bir makinist hayatını kaybetmişti.
Başbakan Sanchez, aynı yıl içinde yüksek hızlı trenleri içeren iki büyük trajedi yaşandığını açıkça kabul etti. Çarşamba günkü kaza, Adamuz'daki felaket yerine yaklaşık 210 kilometre uzaklıkta, aynı güzergah üzerinde gerçekleşti. Art arda gelen olaylar İspanya'nın demiryolu altyapısına ilişkin endişeleri derinleştirse de Avrupa Birliği istatistikleri farklı bir tablo ortaya koyuyor: Eurostat verilerine göre 2023 yılında İspanya'da bir milyon kişi başına bir demiryolu ölümünün altında kalındı ve bu oran ülkeye o dönem itibarıyla AB'deki en iyi demiryolu güvenlik sicilini kazandırdı.
Sıkça Sorulan Sorular
İspanya'daki tren kazası nerede ve ne zaman meydana geldi?
Kaza, Toledo vilayetine bağlı Urda kasabası yakınlarında, Madrid ile Sevilla'yı birbirine bağlayan yüksek hızlı tren hattında çarşamba günü sabah saatlerinde meydana geldi. Renfe treni yerel saatle 08.36 ile 08.52 arasında saatte yaklaşık 200 kilometre hızla seyrediyordu.
Kazanın nedeni nedir?
Ulaştırma Bakanı Oscar Puente'ye göre kaza iki farklı etkenin bir araya gelmesinden kaynaklandı: LZB güvenlik sisteminde yaşanan bilgisayar arızası bölgedeki tüm trenleri otomatik olarak durdururken, ardından devreye giren manuel kontrol sürecinde bir tren kontrolörü kırmızı sinyale rağmen Renfe trenine hız kısıtlaması olmaksızın ilerleme izni verdi.
Kazada kaç kişi hayatını kaybetti ve trenler ne kadar yolcu taşıyordu?
Kazada en az 68 kişi hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi yaralandı. Castilla ve La Mancha özerk yönetiminin verilerine göre Iryo treninde 151, Renfe treninde ise 393 yolcu bulunuyordu. Hayatını kaybedenlerin 24'ü Renfe, 44'ü Iryo trenindeydi.
Kaza sonrasında nasıl bir kurtarma operasyonu başlatıldı?
İspanya içişleri bakanlığı 500'den fazla acil durum personelinin yanı sıra en az üç helikopter ve çok sayıda dron konuşlandırdı. Olay yerine onlarca itfaiye, ambulans ve polis aracı sevk edildi; İspanya Sivil Muhafızları kazazedelerin kimliklerini tespit etmek için dört farklı şehirde ofis açtı. Kızılhaç çalışanları Urda kasabasının spor merkezinde yaralılara müdahale etti ve bölgesel hükümet acil kan bağışı çağrısında bulundu.
Bu kaza İspanya'da 2026 yılında yaşanan ilk ölümcül demiryolu olayı mı?
Hayır. Çarşamba günkü kaza, bu yılın üçüncü ölümcül demiryolu olayı oldu. Ocak ayında Cordoba vilayetindeki Adamuz kasabası yakınlarında 40'tan fazla kişinin hayatını kaybettiği bir kaza yaşandı; Barselona yakınlarında ise şiddetli yağışlı bir günde raydan çıkan banliyö treninde bir makinist öldü.
