YENİ Parti İzmir Milletvekili Ednan Arslan, elektrik faturalarındaki artış ve Son Kaynak Tedarik Tarifesi'nin (SKTT) kapsamının genişletilmesine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Arslan, yıllık tüketim sınırının 3.000 kWh'ye düşürülmesini eleştirerek hükümeti enerji şirketlerinin kazancını güvence altına almakla itham etti ve "Sübvansiyon masallarını bırakın. Yüksek dağıtım bedellerini geri çekin" dedi.
Tüketim Sınırı Adım Adım Düşürüldü
Arslan'ın açıklamasına göre SKTT kapsamındaki yıllık tüketim sınırı önce 5.000 kWh'den 4.000 kWh'ye, ardından da 3.000 kWh'ye indirildi. Milletvekili bu adımları, giderek daha fazla haneyi pahalı elektrik tarifesine dahil eden bir politikanın parçası olarak nitelendirdi. Arslan, "AKP iktidarı, elektrikte 'sübvansiyon' masalları anlatırken vatandaşın faturasını büyütüyor, enerji şirketlerinin kazancını güvence altına alıyor" ifadelerini kullandı.
Faturanın Büyük Bölümü Dağıtım Bedeline Gidiyor
Arslan, daha önce kamuoyuyla paylaştıkları bir örneği yeniden gündeme taşıdı: 239 kWh elektrik kullanan bir meskenin 774 liralık faturasının yaklaşık 580 lirasının dağıtım bedeline karşılık geldiğini belirtti. Bu hesaba göre vatandaşın ödediği her 100 liranın yaklaşık 75 lirası dağıtım bedeline gitmektedir. Arslan, "Elektriğin kendisinden katbekat fazla dağıtım bedeli tahsil eden bir düzen kurup ardından 'Faturanızın bir bölümünü biz karşılıyoruz' diyerek bu gerçeğin üzerini örtemezsiniz" diye konuştu.
Dağıtım Bedelindeki Artış Yüzde 633
Milletvekili Arslan, dağıtım bedellerindeki tarihi artışa da dikkat çekti. Aralık 2022'de kWh başına 0,33 lira olan dağıtım bedelinin bugün 2,42 liraya ulaştığını açıklayan Arslan, bu artışın yüzde 633 oranına denk geldiğini vurguladı. Emeklilerin aylığının ve işçilerin ücretinin bu oranda artmadığını kaydeden Arslan, dağıtım şirketlerine ödenen bedelin bu süreçte katlandığını ifade etti.
SKTT Nasıl Hesaplanıyor?
Arslan açıklamasında Son Kaynak Tedarik Tarifesi'nin hesaplama yöntemini de ayrıntılı biçimde aktardı. Buna göre SKTT; elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatlarının aylık ağırlıklı ortalaması ile o ay için önceden tahmin edilen YEKDEM maliyetinin toplanmasıyla elde edilen rakamın 1,05 katsayısıyla çarpılması sonucu belirlenmektedir. Yani hesaplanan enerji maliyetine yüzde 5 daha eklenmekte, ardından dağıtım bedeli ve vergiler de bu tutarın üzerine gelmektedir. Arslan, bu formülde vatandaşın gelirinin, ödeme gücünün ve temel ihtiyacının hiçbir biçimde gözetilmediğini savundu.
Tarife Değiştiğinde Fatura İki Katını Aşıyor
Yıllık 3.000 kWh sınırının aylık ortalama 250 kWh tüketime denk geldiğini belirten Arslan, hazırladıkları tabloya dayanarak somut rakamlar ortaya koydu. Ulusal tarifede 239 kWh tüketen bir meskenin yaklaşık 774 lira, 249 kWh tüketen bir meskenin ise yaklaşık 822 lira ödediğini aktardı. Buna karşın SKTT kapsamındaki bir meskenin 250 kWh tüketimi için hesaplanan faturanın 1.675 liraya çıktığını vurgulayan Arslan, birbirine neredeyse eşit tüketimlere karşın tarifeye göre faturanın iki katını aştığını belirtti. Bu durumun vatandaşın tüketiminin olağanüstü artmasından değil, tüketimin tamamının daha yüksek enerji bedeli üzerinden fiyatlandırılmasından kaynaklandığını açıkladı.
Arslan ayrıca SKTT'nin aylık değişen yapısına da dikkat çekti. Her ay değişen bu tarife nedeniyle vatandaşın bir sonraki ay ne kadar fatura ödeyeceğinin piyasanın hareketlerine bağlandığını ifade eden milletvekili, bunu kamunun öngörülebilir ve karşılanabilir fiyatla enerji sağlama sorumluluğundan çekilmesi olarak değerlendirdi. Arslan'a göre vatandaş, adına "serbest tüketici" denmesine karşın önüne konulan seçeneklerle ya pahalı tarifeye katlanmak ya da başka bir özel şirketle sözleşme yapmak zorunda bırakılmaktadır.
Hükümet'e Doğrudan Çağrı
Açıklamasını sert bir çağrıyla noktalayan Arslan, AKP iktidarının yıllardır büyüttüğü, 21 dağıtım şirketinin de parçası olduğu özel şirket düzenini korurken halkın elektrik faturasını bir kazanç alanına dönüştürdüğünü öne sürdü. "Enerji temel bir haktır ve kamu eliyle sunulması gereken bir kamu hizmetidir" diyen Arslan, dağıtım bedellerinin düşürülmesi, vatandaşı SKTT'ye ve özel şirketlerle sözleşme yapmaya zorlayan uygulamalara son verilmesi ile enerjinin yeniden kamunun sorumluluğuna alınması gerektiğini talep etti. Arslan, "Halkın temel ihtiyaçları üzerinden kâr düzeni kurulmasına karşı mücadelemizi sürdüreceğiz" diyerek açıklamasını tamamladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) nedir ve nasıl hesaplanır?
Ednan Arslan'ın açıklamasına göre SKTT, elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatlarının aylık ağırlıklı ortalaması ile o ay için önceden tahmin edilen YEKDEM maliyetinin toplanmasıyla elde edilen rakamın 1,05 katsayısıyla çarpılması sonucu belirlenmektedir. Bulunan tutara dağıtım bedeli ve vergiler de ayrıca eklenmektedir.
SKTT'deki yıllık tüketim sınırı hangi aşamalardan geçerek 3.000 kWh'ye indi?
Arslan'ın açıklamasına göre SKTT kapsamındaki yıllık tüketim sınırı önce 5.000 kWh'den 4.000 kWh'ye, ardından da 4.000 kWh'den 3.000 kWh'ye düşürüldü.
Ulusal tarife ile SKTT arasındaki fatura farkı ne kadar?
Arslan'ın aktardığı tabloya göre ulusal tarifede 249 kWh tüketen bir mesken yaklaşık 822 lira öderken, SKTT kapsamındaki bir meskenin 250 kWh tüketimi için hesaplanan fatura 1.675 liraya çıkmaktadır. Birbirine neredeyse eşit tüketimlerde tarife değiştiğinde fatura iki katını aşmaktadır.
Dağıtım bedeli son yıllarda ne kadar arttı?
Arslan'ın verdiği rakamlara göre Aralık 2022'de kWh başına 0,33 lira olan dağıtım bedeli bugün 2,42 liraya ulaşmıştır. Bu artış yüzde 633 oranına karşılık gelmektedir.
Arslan'ın hükümetten talepleri nelerdir?
Arslan, yüksek dağıtım bedellerinin geri çekilmesini, vatandaşı SKTT'ye ve özel şirketlerle sözleşme yapmaya zorlayan uygulamalara son verilmesini ve enerjinin şirketlerin kazanç kapısı olmaktan çıkarılarak yeniden kamunun sorumluluğuna alınmasını talep etmiştir.
