TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) konut aboneleri için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitini 1 Ocak 2027 itibarıyla yıllık 4 bin kWh'den 3 bin kWh'ye düşürme kararına sert tepki gösterdi. Oda, yazılı açıklamasında söz konusu düzenlemeyi 'kabul edilemez' olarak nitelendirerek kararın derhal geri çekilmesini istedi.
Karar Milyonlarca Haneyi Etkiler
Elektrik Mühendisleri Odası'nın açıklamasında, EPDK'nın bu kararının milyonlarca haneyi ulusal tarife kapsamı dışına çıkaracağı ve söz konusu aboneleri serbest piyasa fiyatlarına maruz bırakacağı öne sürüldü. Açıklamada, düzenlemenin vatandaşların elektrik maliyetlerini doğrudan artıracağı da savunuldu.
Yıllık 3 bin kWh'lik tüketim sınırının aylık ortalama 250 kWh'e karşılık geldiği belirtilen açıklamada, dört kişilik bir ailenin temel ev ihtiyaçları için aylık yaklaşık 230 kWh elektrik tükettiği ifade edildi. Isıtma ve soğutma giderleri de hesaba katıldığında bu sınırın birçok haneyi doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekildi.
'Gizli Zam' Nitelendirmesi
Açıklamada EPDK kararı, 'gizli zam' olarak tanımlandı. Oda, bu uygulamanın yüksek tüketimi hedef alan bir piyasa mekanizması olmadığını, aksine en temel yaşam gereksinimlerini bile serbest piyasa koşullarına terk eden bir uygulama olduğunu vurguladı.
Düzenlemeyi savunmak için ileri sürülen 'rekabeti teşvik' ve 'yüksek tüketim yapanları ikili anlaşmalara yönlendirme' gerekçelerinin gerçeği yansıtmadığı da açıklamada yer aldı. Son kaynak tarifesine geçmek zorunda kalacak milyonlarca abonenin, spot enerji borsasında oluşan Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve YEKDEM gibi döviz bazlı değişken bedeller üzerinden faturalandırılacağı kaydedildi.
Tüketici Özgürlüğü 'Kâğıt Üzerinde' Kalıyor
Açıklamada konut abonelerinin tedarikçi seçme özgürlüğünün fiilen işlemediği ileri sürüldü. Tüketicilerin tek taraflı fiyat dayatmasıyla karşı karşıya olduğu belirtilerek 'rekabet' söyleminin yalnızca özel şirketlere yapılan kâr aktarım mekanizmasını örtbas ettiği savunuldu.
Oda, ödeme güçlüğü çeken, fatura korkusundan karanlıkta ve soğukta oturan hanelerin sayısının arttığı ve sosyal yardım almadan yaşayamayan yurttaşların sayısının katlandığı bir ekonomik kriz döneminde spekülatif piyasa dalgalanmalarının yükünün halka yüklenmesinin açıkça yanlış olduğunu da açıklamasına ekledi.
Oda'nın Talepleri ve Önerileri
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, açıklamasında somut taleplerini de sıraladı. Konut aboneleri için 3 bin kWh'e düşürülen son kaynak limiti kararının derhal geri çekilmesi ve konutların Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamından tamamen çıkarılması istendi. Enerji politikalarının kamusal üretim ve sosyal tarife ilkeleriyle yeniden düzenlenmesi gerektiği de vurgulandı.
Maliyetleri düşürmek amacıyla kamunun alım ve fiyat garantileri içeren enerji ihaleleri yerine doğrudan yatırım yapması gerektiği belirtildi. Açıklamada ayrıca elektrik alanında üretimden dağıtıma kadar tüm süreçleri yönetecek dikey entegre bir kamu tekelinin yeniden kurulması çağrısında bulunuldu.
Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı Önerisi
Oda, geçiş sürecine ilişkin de bir öneri geliştirdi. Kamu kaynaklarının sonu belirsiz biçimde özel sektöre transfer edilmesi yerine, kamulaştırma işlemlerini yürütecek bir Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı kurulması talep edildi. Ekonomik krize karşı kalkınma perspektifiyle hazırlanacak toplumcu bir enerji programına geçiş yapılması gerektiği de açıklamada yer aldı.
Sıkça Sorulan Sorular
EPDK'nın Son Kaynak Tedarik Tarifesi limitini düşürme kararı ne zaman yürürlüğe girecek?
EPDK'nın konut aboneleri için Son Kaynak Tedarik Tarifesi limitini yıllık 4 bin kWh'den 3 bin kWh'ye indirme kararı, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yıllık 3 bin kWh'lik sınır aylık ne kadar tüketime karşılık geliyor?
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası'nın açıklamasına göre yıllık 3 bin kWh'lik sınır, aylık ortalama 250 kWh tüketime karşılık geliyor. Açıklamada dört kişilik bir ailenin temel ev ihtiyaçları için aylık yaklaşık 230 kWh elektrik tükettiği de belirtildi.
Bu düzenleme kapsamı dışına çıkan aboneler nasıl faturalandırılacak?
Elektrik Mühendisleri Odası'nın açıklamasına göre son kaynak tarifesine geçmek zorunda kalan aboneler, spot enerji borsasında oluşan Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve YEKDEM gibi döviz bazlı değişken bedeller üzerinden faturalandırılacak.
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası bu karara karşı ne talep ediyor?
Oda, konut aboneleri için 3 bin kWh'e düşürülen son kaynak limiti kararının derhal geri çekilmesini ve konutların Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamından tamamen çıkarılmasını talep ediyor. Bunun yanı sıra enerji politikalarının kamusal üretim ve sosyal tarife ilkeleriyle yeniden düzenlenmesini istiyor.
Oda'nın uzun vadeli enerji politikasına ilişkin önerisi nedir?
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, kalkınma perspektifiyle hazırlanmış toplumcu bir enerji programına geçilmesini, elektrik alanında üretimden dağıtıma kadar tüm süreçleri yönetecek dikey entegre bir kamu tekelinin yeniden kurulmasını ve kamulaştırma işlemlerini yürütecek bir Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı oluşturulmasını öneriyor.
