YENİ Parti İstanbul Milletvekili Gökan Zeybek, yatırım fonlarında yaşanan kayıpların yalnızca borsa ile sınırlı kalmayacağını, reel sektörü de derinden sarsabileceğini söyledi. Zeybek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada fon skandalının ardından şirketlerin finansmana erişiminde, borç ödemelerinde ve nakit akışında ciddi sorunların baş göstermeye başladığını vurguladı.
BIST 100'de İki Aylık Kayıp Yüzde 24,94'e Ulaştı
Zeybek'in aktardığı verilere göre BIST 100 endeksi eylülde yüzde 16,65, ekimde ise yüzde 9,94 oranında değer kaybetti. Birbirini izleyen bu iki aylık düşüş, toplam kayıpları yüzde 24,94 düzeyine taşıdı. Sektörel kırılımda da tablo ağır görünüyor: Eylül ayında borsada sanayi sektörünün portföy değeri yüzde 23,24, teknoloji sektörünün portföy değeri ise yüzde 27,78 geriledi.
Yatırım Fonlarında Portföy Değeri Trilyon Lira Eridi
Zeybek'in paylaştığı rakamlara göre eylül ayında yatırım fonlarının toplam portföy değeri 1 trilyon 740 milyar lira düştü. Aynı dönemde para piyasası fonlarının portföy değerindeki gerileme ise 570 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Milletvekili, bu büyüklükteki bir erozyon yaşanırken şirketlerin finansman kanallarının da giderek daraldığını belirtti.
Yabancı Yatırımcılar Özel Sektör Tahvillerinden Çekildi
Özel sektör tahvillerinde de ödeme güçlüklerinin belirginleştiğine dikkat çeken Zeybek, 15 Eylül sonrasında yabancı yatırımcıların bu tahvillerdeki net satışlarının 1,3 milyar doları aştığını bildirdi. Yabancı yatırımcıların artan riskler karşısında varlıklarını satarak piyasadan çekildiğini ifade eden Zeybek, bu gelişmenin piyasalardaki baskıyı daha da derinleştirdiğini vurguladı.
Eylülde 2 Bin 212 Şirket Kapandı, İşsizlik Arttı
Zeybek, eylül ayında faaliyetlerine son veren 2 bin 212 şirketten 449'unun imalat sektöründe üretim yaptığını açıkladı. Aynı dönemde işsiz sayısının 198 bin kişi arttığını, istihdam edilenlerin sayısının ise bir önceki aya göre 49 bin kişi azaldığını aktaran Zeybek, bu tablonun ardındaki zincirleme riski şöyle anlattı:
"Finansman daralırsa şirketler borçlarını çevirmekte zorlanır. Şirketler ödeme yapamazsa tedarikçiler sıkışır. Tedarik zinciri bozulursa üretim, fabrikalar ve istihdam baskı altına girer. Bu zincirin sonunda binlerce çalışanın geçim kaynağı bulunuyor."
'İş İşten Geçmeden Önlem Alın'
Zeybek, fon vurgununun yarattığı tahribatın giderek genişlediğine dikkat çekerek hükümete açık bir çağrıda bulundu. "Fon tokatçılığının faturası bu gidişle fabrikalara, işletmelere ve alın teriyle geçinen milyonlarca emekçiye kesilecek. İş işten geçmeden önlem alın" diyen Zeybek, hem borsa hem de reel sektördeki risklerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Zeybek'e göre BIST 100 endeksi iki ayda ne kadar değer kaybetti?
Zeybek'in aktardığı verilere göre BIST 100 endeksi eylülde yüzde 16,65, ekimde ise yüzde 9,94 değer kaybederek iki aylık toplam düşüşü yüzde 24,94'e ulaştırdı.
Eylül ayında yatırım fonlarının portföy değerinde ne kadar gerileme yaşandı?
Zeybek'in paylaştığı rakamlara göre eylülde yatırım fonlarının toplam portföy değeri 1 trilyon 740 milyar lira, para piyasası fonlarının portföy değeri ise 570 milyar lira geriledi.
Yabancı yatırımcılar özel sektör tahvillerinden ne kadar çıkış yaptı?
Zeybek, 15 Eylül sonrasında yabancı yatırımcıların özel sektör tahvillerindeki net satışlarının 1,3 milyar doları aştığını bildirdi.
Eylül ayında kapanan şirket sayısı ve istihdam verileri nasıl?
Zeybek'e göre eylülde 2 bin 212 şirket faaliyetlerine son verdi; bu şirketlerin 449'u imalat sektöründeydi. Aynı ayda işsiz sayısı 198 bin kişi artarken istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 49 bin kişi azaldı.
Zeybek fon skandalının reel sektöre etkisini nasıl tanımladı?
Zeybek, finansman daralmasının şirketlerin borç ödemelerini güçleştireceğini, bunun tedarikçileri sıkıştıracağını ve tedarik zincirinin bozulmasıyla üretim ile istihdamın baskı altına gireceğini belirterek bu zincirin sonunda binlerce çalışanın geçim kaynağının bulunduğunu vurguladı.
