Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yapılan derleme, ülkenin orta-yüksek ve yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerden oluşan kritik teknoloji ihracatının ocak-eylül döneminde 86,4 milyar dolara ulaştığını ortaya koydu. Söz konusu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7'lik bir artışa karşılık geliyor. Havacılık ve uzay araçlarından silah ve mühimmata, motorlu kara taşıtlarından tıbbi ürünlere, bilgisayardan elektrikli teçhizatlara uzanan geniş bir yelpazede gerçekleşen bu ihracat, Türkiye'nin teknoloji yoğun sektörlerdeki üretim kapasitesini yansıtıyor.
Yıllık Verilerde Süregelen Artış Trendi
TÜİK kaynaklı verilere göre Türkiye'nin orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı, son on yılı aşkın süre içinde belirgin bir yükseliş çizgisi izledi. 2013 yılında 53,1 milyar dolar olan bu ihracat, 2017'de 60,1 milyar dolara çıktı. 2021'de 77,4 milyar dolar bandını aşan rakam, 2022'de 88,7 milyar dolara yükseldi. Ardından 2023'te 97,3 milyar dolar, 2024'te 101,1 milyar dolar ve bir önceki yıl ise 111,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu seyir, söz konusu kategorideki ihracatın yaklaşık on iki yılda iki katından fazla büyüdüğünü gösteriyor.
Yüksek Teknolojide Bilgisayar ve Elektronik Sektörü Öne Çıkıyor
Kritik teknoloji ihracatının yüksek teknoloji ayağında da kayda değer bir büyüme gözlemlendi. Geçen yılın ocak-eylül döneminde 6,9 milyar dolar olan yüksek teknolojili ürün ihracatı, bu yılın aynı döneminde yüzde 6,3 artışla 7,4 milyar dolara ulaştı.
Yüksek teknoloji kategorisinde en yüksek ihracat değerine ulaşan sektör, 3 milyar dolarla bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı oldu. Bu sektörü 2,5 milyar dolarla hava ve uzay araçları imalatı izlerken eczacılıkla ilgili, tıbbi, kimyasal ve bitkisel ürünlerin imalatı 1,9 milyar dolarla üçüncü sıraya yerleşti.
Orta-Yüksek Teknolojide Motorlu Kara Taşıtları Zirvede
Kritik teknoloji ihracatının büyük bölümünü oluşturan orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı ise aynı dönemde yüzde 7,1 artışla 79 milyar dolara ulaştı. Bu kategoride açık ara en fazla ihracat yapılan sektör, 29,2 milyar dolarla motorlu kara taşıtlarının imalatı oldu.
Motorlu kara taşıtlarını 15,7 milyar dolarla kimyasalların ve kimyasal ürünler imalatı, 15,1 milyar dolarla elektrikli teçhizat imalatı ve 14,1 milyar dolarla başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat imalatı izledi. Listenin devamında 3,4 milyar dolarla silah ve mühimmat imalatı, 818 milyon dolarla tıbbi ve dişçiliğe ait araç ve gereçlerin imalatı ile 664 milyon dolarla gemi ve tekne yapımı hariç diğer ulaşım araçlarının imalatı yer aldı.
Sektörel Dağılım: İhracatın Omurgası
Verilerin bütününe bakıldığında, 86,4 milyar dolarlık kritik teknoloji ihracatının büyük ölçüde orta-yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerden beslendiği görülüyor. 79 milyar dolarla bu kategorinin toplam içindeki payı belirleyici düzeyde. Yüksek teknoloji sınıfı ise 7,4 milyar dolarla daha küçük bir dilimi oluştursa da yüzde 6,3'lük büyüme hızıyla dikkat çekiyor.
Orta-yüksek teknoloji kategorisinde motorlu kara taşıtları imalatının 29,2 milyar dolarla açık ara lider konumda olması, otomotiv sektörünün Türkiye ihracatındaki ağırlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Kimyasallar, elektrikli teçhizat ve makine imalatı ise bu kategorinin diğer güçlü ayaklarını oluşturuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin 2025 yılı ocak-eylül dönemindeki kritik teknoloji ihracatı ne kadar oldu?
TÜİK verilerinden yapılan derlemeye göre Türkiye'nin orta-yüksek ve yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerden oluşan kritik teknoloji ihracatı, 2025 yılının ocak-eylül döneminde 86,4 milyar dolara ulaştı.
Bu rakam bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla ne kadar arttı?
Söz konusu ihracat, geçen yılın ocak-eylül dönemine göre yüzde 7 oranında artış gösterdi.
Yüksek teknoloji kategorisinde en fazla ihracat hangi sektörden gerçekleşti?
Yüksek teknoloji kategorisinde en fazla ihracat, 3 milyar dolarla bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı alanında gerçekleşti. Bu sektörü 2,5 milyar dolarla hava ve uzay araçları imalatı ve 1,9 milyar dolarla eczacılıkla ilgili, tıbbi, kimyasal ve bitkisel ürünlerin imalatı izledi.
Orta-yüksek teknoloji ihracatında hangi sektör birinci sıraya yerleşti?
Orta-yüksek teknoloji kategorisinde 29,2 milyar dolarla motorlu kara taşıtlarının imalatı en fazla ihracat yapılan sektör oldu.
Türkiye'nin kritik teknoloji ihracatı 2013'ten bu yana nasıl bir seyir izledi?
TÜİK verilerine göre orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı 2013'te 53,1 milyar dolar iken 2017'de 60,1 milyar dolara, 2021'de 77,4 milyar dolara, 2022'de 88,7 milyar dolara, 2023'te 97,3 milyar dolara, 2024'te 101,1 milyar dolara ve bir önceki yıl 111,9 milyar dolara yükseldi.
