ABD'de 3 Kasım Salı günü gerçekleştirilecek ara seçimler yaklaşırken, kamuoyu araştırmaları ve seçim tahmin platformları Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu elde edebileceğine işaret ediyor. Öte yandan yatırımcılar, seçim sonuçlarının gecikmesi ya da tartışmalı bir hal alması durumunda bunun finansal piyasalara nasıl yansıyacağını sorguluyor. Piyasa uzmanları ise geçmiş seçim dönemlerinden çıkardıkları derslere dayanarak, olası bir belirsizlik ortamının hisse senedi piyasaları üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini öne sürüyor.
Silver Bulletin Tahminleri: Demokratlara Güçlü Avantaj
Seçim tahmin platformu Silver Bulletin'in cuma günü yayımladığı verilere göre Demokratların Senato'da çoğunluğu elde etme olasılığı yaklaşık yüzde 78, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanma olasılığı ise yüzde 95 olarak hesaplandı. Platformun yürüttüğü simülasyonlarda Demokratlar ortalama 53 Senato ve 240 Temsilciler Meclisi sandalyesi elde etti. Kongre'de çoğunluk için Senato'da 51, Temsilciler Meclisi'nde ise 218 sandalye gerekmektedir.
Bununla birlikte simülasyonların yaklaşık yüzde 20'sinde Senato'daki sandalye dağılımının Demokratlar lehine 51-49 ya da tam eşitlik anlamına gelen 50-50 biçiminde gerçekleştiği görüldü. 50-50 eşitlik senaryosunda belirleyici oyu Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı JD Vance kullanacak.
Alaska'da Oy Sayımı 18 Kasım'a Uzayabilir
Wall Street Journal'ın haberine göre, seçim sonuçlarının birbirine yakın çıkması durumunda Kongre'deki çoğunluğun netleşmesi günler, hatta haftalar alabilir. Bu noktada Demokratların sandalye kazanma ihtimali bulunan Alaska öne çıkıyor. Eyalette tercih sıralamalı oy sistemi uygulandığından, hiçbir adayın ilk tercih oylarının yüzde 50'sinden fazlasını alamaması halinde oyların sayılması ve kazananın ilan edilmesi 18 Kasım'a kadar uzayabilir.
Seçim sürecine ilişkin hukuki gelişmeler de dikkat çekici boyutlar kazanıyor. ABD Adalet Bakanlığı, geçen hafta Alaska'daki seçim yetkililerine karşı dava açtı. Davanın odağında Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan ile ona çok benzeyen bir isme sahip başka bir aday arasında bölünen oyların seçim sonucunu belirlemesi halinde, bu sonucun onaylanmasının engellenmesi talebi yer alıyor.
Trump'ın Tutumu ve Beyaz Saray'ın Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, seçim sonuçlarını kabul edeceğini açıkladı; ancak bazı açıklamalarında bu taahhüdünü seçimlerin dürüst biçimde gerçekleştirilmesi koşuluna bağladı. Beyaz Saray Sözcüsü Lauren Bis, Trump'ın özgür ve adil seçimler istediğini vurgulayarak Demokratları Alaska'daki oy pusulası düzenlemeleri ile seçmen kimliği ve vatandaşlık doğrulaması gibi seçim güvenliği önlemlerine karşı çıkmakla suçladı.
Piyasa Uzmanları Geçmiş Seçim Deneyimlerine Dikkat Çekiyor
Capital Economics Piyasa Ekonomisti Joe Maher, ABD'de geçmişte de tartışmalı seçimlerin yaşandığını, ancak hisse senetlerinin bu gelişmelere genel olarak sınırlı tepki verdiğini belirtti. Maher, Trump'ın 2020 başkanlık seçimi sonuçlarına itiraz etmesine karşın hisse senetlerinin o dönemde yükseldiğini hatırlattı. Trump destekçilerinin Kongre binasına girdiği 6 Ocak 2021 tarihinde de hisse senetlerinin yüzde 0,6 değer kazandığını aktardı.
Maher, 2000 yılında George W. Bush ile Al Gore arasındaki başkanlık seçiminde Florida'daki oy sayımı tartışmaları sırasında borsaların gerilediğini, ancak bu satışların yeni bir eğilimden çok teknoloji hisselerindeki dot-com çöküşünün devamı olarak değerlendirildiğini ifade etti. Tüm bu örnekler ışığında Maher, Trump'ın seçimlere hile karıştırıldığı yönünde açıklama yapmasının piyasalar üzerinde önemli bir etki yaratacağı bir senaryo öngörmenin güç olduğunu söyledi.
Seçim Belirsizliği Altın Fiyatlarını Destekleyebilir
Tallbacken Capital Advisors CEO'su Michael Purves ise farklı bir perspektif sundu. Purves, Trump'ın seçim sonuçlarına ilişkin ciddi şüpheler ortaya koyması durumunda bu gelişmenin hisse senetlerinden çok altın fiyatlarını destekleyebileceğini belirtti. Piyasaların Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde edip etmediğini hemen öğrenememesinin tek başına belirleyici olmayabileceğini vurgulayan Purves, Google'ın yapay zekâ yatırımlarını planlandığı şekilde hayata geçirip geçirmemesinin hisse senedi piyasaları açısından çok daha kritik bir faktör olduğunu söyledi.
Sıkça Sorulan Sorular
Silver Bulletin'e göre Demokratların Kongre'de çoğunluğu kazanma olasılığı ne kadar?
Silver Bulletin'in cuma günü yayımladığı tahminlere göre Demokratların Senato'da çoğunluğu elde etme olasılığı yaklaşık yüzde 78, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanma olasılığı ise yüzde 95 olarak hesaplandı.
Alaska'daki seçim sonuçları ne zaman netleşebilir?
Alaska'da tercih sıralamalı oy sistemi uygulanmaktadır. Hiçbir adayın ilk tercih oylarının yüzde 50'sini aşamaması durumunda seçim yetkililerine göre oyların sayılması ve kazananın açıklanması 18 Kasım'a kadar uzayabilir.
Senato'da 50-50 eşitlik çıkması halinde ne olur?
Simülasyonların yaklaşık yüzde 20'sinde Senato'nun 50-50 dağıldığı görüldü. Böyle bir eşitlik durumunda belirleyici oyu Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı JD Vance kullanacak.
Piyasa uzmanları seçim belirsizliğinin hisse senetlerine etkisini nasıl değerlendiriyor?
Capital Economics Piyasa Ekonomisti Joe Maher, geçmiş tartışmalı seçimlerde hisse senetlerinin genel olarak sınırlı tepki verdiğini belirtti. 2020 seçim itirazları sürecinde hisse senetlerinin yükseldiğini ve 6 Ocak 2021'de yüzde 0,6 değer kazandığını hatırlattı.
Seçim belirsizliği altın fiyatlarını nasıl etkileyebilir?
Tallbacken Capital Advisors CEO'su Michael Purves, Trump'ın seçim sonuçlarına ilişkin ciddi şüpheler ortaya koyması halinde bu durumun hisse senetlerinden çok altın fiyatlarını destekleyebileceğini ifade etti.
