Amerikalılar, Cumhurbaşkanı Donald Trump'ın ikinci döneminin kalan iki yılının nasıl geçeceğini belirleyecek ara seçimler için 3 Kasım Salı günü sandık başına gidecek. Ülke genelinde binlerce seçim yapılıyor olsa da seçmenler açısından en kritik yarış, Kongre'yi oluşturan Temsilciler Meclisi ve Senato üyeliklerini belirleyen seçimler. Her iki meclis de şu an Cumhuriyetçilerin elinde; ancak Trump'ın belirgin biçimde düşen onay oranları, muhalefetteki Demokratlara tarihsel bir fırsat kapısı aralıyor.
Trump'ın Onay Oranları Neden Bu Kadar Önemli?
Demokratların Kongre'yi geri alma umudunun temel dayanaklarından biri, Trump'ın hızla eriyen popülaritesi. Anketlere göre Trump, ikinci dönemine yüzde 50'nin biraz üzerinde bir onay oranıyla başladı; ancak bu oran kısa sürede yüzde 40'lı seviyelere geriledi. Şubat ayı sonunda İsrail ile birlikte İran'a yönelik hava saldırıları başlatıldığında oran yüzde 42 civarındaydı, kısa süre sonra yüzde 40'ın da altına düştü. Şu an ise yaklaşık yüzde 37 seviyesinde seyrediyor.
Karşılaştırma yapıldığında tablo daha da çarpıcı görünüyor. Trump'ın ilk döneminin aynı noktasındaki onay oranı yüzde 43'tü; eski Cumhurbaşkanı Joe Biden'ın ise yüzde 40'tı. Her iki başkan da ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu kaybetmişti, ancak Senato'daki hakimiyetlerini koruyabilmişlerdi. Bu tarihsel örüntü, Demokratların bu kez her iki meclisi de hedeflemesinin arka planını oluşturuyor.
Temsilciler Meclisi'nde Kritik Denge
Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu son derece kırılgan bir zeminde duruyor. 435 sandalyeli mecliste Cumhuriyetçilerin tam olarak 218 temsilcisi bulunuyor; bu da kontrolü elde tutmak için gereken asgari sayı. Buna bir de onlarla birlikte oy kullanan bağımsız üyeler ekleniyor. Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllık dönemler için seçildiğinden, ara seçimlerde 435 sandalyenin tamamı yeniden oylanıyor.
Kampanyaları ve seçimleri analiz eden Cook Political Report, 435 bölgeden yalnızca 17'sinin gerçek anlamda rekabetçi, yani "belirsiz" olduğunu öngörüyor. Bu 17 bölgeden 12'si şu an Cumhuriyetçilerin, 5'i ise Demokratların elinde. Ancak Demokratlar bu belirsiz bölgelerin hiçbirini kazanmasalar bile, "muhtemel" veya "Demokratlara eğilimli" olarak sınıflandırılan 34 sandalyeyi alabilmeleri halinde meclisi ele geçirebilecekler.
Tarihin bu tabloya katkısı da göz ardı edilemez. 1934'e uzanan verilere göre, ara seçimlerde başkanın partisinin kaybettiği ortalama sandalye sayısı 27. İncelenen 23 seçimden yalnızca üçünde başkanın partisi kazanım elde edebilmiş.
Senato'da Daha Zorlu Bir Denklem
Cumhuriyetçilerin Senato'daki tutunuşu biraz daha sağlam. 100 sandalyeli mecliste 53 koltuk Cumhuriyetçilerin elinde. Demokratların 45 sandalyesi var; buna iki bağımsız üye de eklendiğinde rakam 47'ye ulaşıyor. Senato üyeleri altı yıllık dönemler için görev yaptığından, her iki yılda bir sandalyelerin yaklaşık üçte biri seçime giriyor. Bu ara seçimlerde 35 sandalye için yarışılacak; ancak Cook Political Report'a göre bunların yalnızca 7'si gerçek anlamda çekişmeli.
Bu yedi çekişmeli sandalyenin altısı Cumhuriyetçilerin, biri ise Demokratların elinde. Demokratların Senato'nun kontrolünü ele geçirebilmesi için 51 sandalyeye ulaşması gerekiyor. Bunun için hem bu çekişmeli sandalyelerin dördünü hem de "Demokratlara yakın" veya "muhtemel" olarak sınıflandırılan dört sandalyeyi daha kazanmaları şart.
Michigan bu bağlamda özellikle kritik. Anketler, sol görüşlü Abdul El-Sayed ile eski FBI ajanı ve Trump'ın müttefiki Cumhuriyetçi Mike Rogers arasındaki yarışın Demokratların beklediğinden çok daha çekişmeli geçtiğini ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra Demokratların Alaska, Iowa ve Ohio gibi Trump'ın 2024'te çift haneli farkla kazandığı eyaletlerde de sandalye elde etmesi gerekecek.
Öte yandan anketler, Teksas'ta bile Demokratlar için bir fırsatın varlığına işaret ediyor. Eski öğretmen James Talarico, mevcut eyalet başsavcısı ve Trump'ın yakın müttefiki Ken Paxton'ı yenmesi halinde, 1988'den bu yana Teksas'ta Senato koltuğunu kazanan ilk Demokrat olabilir.
Seçmenlerin Gündeminde Neler Var?
Trump, 2024 seçim kampanyasında "enflasyonu sona erdirmeyi ve Amerika'yı yeniden yaşanabilir hale getirmeyi" vaat etmişti. Ancak geçim sıkıntısı, seçmenler için hâlâ en önemli sorun olmayı sürdürüyor. Başkan, 24 Şubat'taki Birliğin Durumu konuşmasında yakıtın "çoğu eyalette galon başına 2,30 doların altına" düştüğünü ilan etmişti. Ne var ki konuşmanın üzerinden sadece dört gün geçmişken İran'la başlayan savaş, Ortadoğu'daki enerji arzını sekteye uğrattı ve ABD'de benzin fiyatı galon başına dört dolara fırladı.
Savaşın yarattığı ekonomik baskı dünya genelinde hissedilmeye başladıkça Trump'ın popülaritesi de eriyor. Ağustos ayında gerçekleştirilen bir ankette katılımcıların yüzde 63'ü Trump'ın bu süreci yönetme biçimini onaylamadığını belirtti. Sağlık hizmetleri ve göç de seçmenler için öne çıkan diğer kritik konular arasında yer alıyor. Trump, göç politikalarını büyük bir başarı olarak sunuyor ve sınır geçiş rakamlarının son yıllara kıyasla önemli ölçüde düştüğünü vurguluyor. Pek çok Demokrat aday ise sağlık sigortasının yüksek maliyetine ve Trump'ın politikalarının sağlık sistemine erişim üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekiyor.
Cumhuriyetçilerin Finansal Üstünlüğü
Çoğu gösterge Demokratlar için olumlu bir tablo çizse de Cumhuriyetçilerin elinde önemli bir koz var: para. Ekim ortası itibarıyla Cumhuriyetçi Ulusal Komite ve müttefik grupların kasasında yaklaşık 320 milyon dolar bulunurken Demokratların elindeki nakit 230 milyon doların biraz altında kalıyor. Buna ek olarak Trump'ın MAGA Inc. grubunun da 160 milyon doların üzerinde fonu mevcut.
Araştırma şirketi AdImpact'in verilerine göre, yalnızca eylül ayında ABD'li seçmenlere gösterilen siyasi reklamların toplam değeri bir milyar doları aştı. Cumhuriyetçiler bu dönemde Demokratlardan 200 milyon dolar daha fazla harcama yaptı; neredeyse tüm çekişmeli Senato yarışlarında da finansal üstünlüğü elinde tutuyor. Trump, bu yoğun reklam bombardımanının Cumhuriyetçi seçmenleri sandığa çekeceğini, katılımı artıracağını ve partisinin uğrayabileceği olası hasarı sınırlayacağını umuyor.
Sonuç ne olursa olsun, seçim gecesinin ardından siyasi gündem hızla 2028 başkanlık yarışına kayacak.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD ara seçimleri ne zaman yapılacak?
Amerikalılar, Kongre ara seçimleri için 3 Kasım Salı günü sandık başına gidecek.
Trump'ın mevcut onay oranı ne düzeyde?
Anketlere göre Trump'ın onay oranı şu an yaklaşık yüzde 37 seviyesinde. İkinci döneminin başında yüzde 50'nin biraz üzerinde olan bu oran, özellikle İran'la başlayan savaşın ardından belirgin biçimde geriledi.
Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması için ne gerekiyor?
Cook Political Report'a göre Demokratların, "muhtemel" veya "Demokratlara eğilimli" olarak sınıflandırılan 34 sandalyeyi almaları halinde, 17 belirsiz bölgeden hiçbirini kazanmasalar bile Temsilciler Meclisi'ni ele geçirmeleri mümkün.
Senato'da kaç sandalye bu seçimde yarışa giriyor?
Bu ara seçimlerde Senato'da 35 sandalye için yarışılacak. Cook Political Report'a göre bu sandalyelerin yalnızca 7'si gerçek anlamda çekişmeli; altısı Cumhuriyetçilerin, biri Demokratların elinde.
Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki finansal fark ne kadar?
Ekim ortası itibarıyla Cumhuriyetçi Ulusal Komite ve müttefik grupların elinde yaklaşık 320 milyon dolar nakit bulunurken Demokratların kasasında 230 milyon doların biraz altında para var. Cumhuriyetçilerin ayrıca Trump'ın MAGA Inc. grubundan 160 milyon doların üzerinde ek fonu mevcut. Eylül ayında Cumhuriyetçiler, siyasi reklam harcamalarında Demokratları 200 milyon dolar geride bıraktı.
