ANKARA — CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, narenciye hasat ve ihracat sezonu sürerken Mersin'li limon üreticisinin içinde bulunduğu ekonomik kıskacı meclis gündemine taşıdı. Düşük alım fiyatları, yüksek üretim maliyetleri ve dış pazarlara ulaşımda yaşanan taşıma güçlükleri üzerine Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a yönelttiği 10 soruluk önergeye verilen yanıtı yetersiz bulan Kış, bakanlığı somut karar açıklamaya davet etti.
Bakanlık Cevap Verdi Üreticiyi Koruyacak Karar Gelmedi
Bakan Bolat imzasıyla gönderilen yanıtta genel ihracat destekleri, tanıtım faaliyetleri, alternatif güzergâh çalışmaları ve Ukrayna ile ticaret anlaşmasına yer verildi. Kış, bu yanıtı şu sözlerle değerlendirdi: "Bakanlığın cevabı var, fakat üreticinin kazancını koruyacak somut kararlar o cevapta yok. Navlun desteği sorduk, genel destekleri anlattılar. Bakanlık on soruyu tek başlık altında cevapladı."
Milletvekili Kış'a göre üreticiler yalnızca sorunlarını aktarmakla kalmadı, çözüm önerileri de sundu. Ancak bakanlık yanıtı bu önerileri karşılıksız bıraktı. Kış, "Mersinli çiftçinin bir yıllık emeği, 'değerlendiriyoruz' cümlesine bırakılamaz" diyerek tepkisini dile getirdi.
Maliyet Hesabı Açıklanmadan Sorun Çözülmez
Kış, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 30 Eylül tarihli duyurusunda Mersin'de narenciye üretim maliyetlerinin belirlenmesine yönelik teknik bir toplantı yapıldığının duyurulduğunu hatırlattı. Gübre, sulama, işçilik, hasat ve taşıma giderlerinin ele alındığı bu çalışmanın sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurgulayan Kış, iki bakanlığa şu soruları yöneltti: "Kamunun elinde maliyet çalışması varsa sonuçlarını açıklayın. Mersin'de limonun, mandalinin, portakalın kilogram başına üretim maliyetini ne kadar hesapladınız? Bu maliyetlerle bahçedeki alım fiyatlarını karşılaştırdınız mı?"
Üretici temsilcilerinin alım fiyatlarının maliyeti karşılamadığını defalarca dile getirdiğine dikkat çeken Kış, "Üretici maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalıyorsa hangi önlemi devreye sokacaksınız?" diye sordu. Çiftçinin gübreye, ilaca, sulamaya ve işçiliğe para harcadığını, aylarca bahçesinde emek verdiğini, hasat geldiğinde ise ürününü satıp masrafını çıkarıp çıkaramayacağını düşündüğünü belirten Kış, "Maliyet hesabı, çiftçiyi koruyacak karara dönüşmediği sürece bahçedeki sorunu çözmez" dedi.
İhracat Artışı Tek Başına Çiftçinin Kazancını Göstermiyor
Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği'nin açıkladığı dokuz aylık verilerde ihracat artışı bulunduğunu aktaran Kış, bu tablonun tek başına yeterli olmadığını vurguladı: "Ancak ihracat tablosundaki artış, çiftçinin cebine ne kaldığını tek başına göstermiyor. Üreticinin maliyeti, satış fiyatı ve borcu da o tablonun yanında görülmelidir."
Kış ayrıca aynı Birliğin Karadeniz'de güvenli ticaret koridoru oluşturulması çağrısında bulunduğunu hatırlatarak, "İhracatın artması ülkemiz için değerlidir; ancak üreticinin kazanamadığı yerde tarım işçisi, nakliyeci, paketleme tesisi ve esnaf da etkilenir" dedi.
Taşıma Sorunu ve Karadeniz Hattındaki Belirsizlik
Arkas'ın 30 Ekim tarihli açıklamasında Mersin ile St. Petersburg arasında yıl sonuna kadar iki gemiyle hizmet verileceğinin planlandığına değinen Kış, bu gelişmenin üretici ve ihracatçı açısından somut sonuçlarının yakından izlenmesi gerektiğini söyledi. "Yeni bağlantının sezonun ihtiyacını ne ölçüde karşılayacağını, taşıma maliyetini nasıl etkileyeceğini görmek istiyoruz. Kaç ton ürün taşınabilecek, seferler hangi sıklıkla yapılacak, küçük üretici ve ihracatçı bu imkândan nasıl yararlanacak?" sorularını sıralayan Kış, bakanlığın önerge yanıtında bu hat hakkında hiçbir bilgi vermediğini vurguladı.
Kaç sevkiyatın aksadığı, ne kadar kapasite kaybedildiği ve hangi desteğin ne zaman sağlanacağı sorularının da yanıtsız kaldığını belirten Kış, "Üreticinin ürününü nasıl koruyacaklarını sorduk, somut bir tedbir açıklamadılar" dedi.
Ukrayna Ticaret Anlaşması Üreticiye Ne Kazandıracak
Bakanlığın bilgilendirmesine göre Ukrayna ile ticaret anlaşmasının 1 Ekim'de yürürlüğe girdiğini, mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi indirimlerinin ise 1 Ocak 2027'de uygulanmaya başlayacağını aktaran Kış, bu anlaşmanın bugünkü sorunlara katkısını sorguladı: "Anlaşmanın bugünkü taşıma sorununa, navlun maliyetine ve üreticinin satış fiyatına katkısı nedir? Şimdi kapasiteyi, maliyeti ve kamunun sağlayacağı desteği açıklamalıdır."
Kıştan Bakanlıklara Somut Talepler
Kış, Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı'na dört temel çağrıda bulundu: üretim maliyetlerinin kamuoyuyla paylaşılması, sevkiyat kayıplarının açıklanması, navlun desteği konusunda net karar alınması ve üretici örgütleriyle birlikte takvime bağlı bir çalışma yürütülmesi. Kış bu talepleri şu sözlerle özetledi: "Bu mesele bahçeden limana kadar Mersin'in meselesidir. Üreticinin önünü görebilmesi için açık karar, yeterli kaynak ve uygulama takvimi gerekiyor."
Mersin'in ihracattaki gücünü sürdürebilmesi için önce üreticinin ayakta kalması gerektiğini vurgulayan Kış, "Mersin'de limonun, mandalinin, portakalın kilogram başına üretim maliyetini ne kadar hesapladınız?" sorusunu yineleyerek bakanlığın bu soruyu yanıtlamak zorunda olduğunu kaydetti.
Açıklamasını güçlü bir taahhütle kapatan Kış, "Mersinli çiftçi üretmekten vazgeçmesin diye emeğinin karşılığını güvence altına almak zorundayız. Mersin'in bereketinin üreticisinin borcuna dönüşmesine izin vermeyeceğiz. Biz bu kararların takipçisi olacağız" dedi.
Sıkça Sorulan Sorular
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış'ın önergesinin konusu neydi?
Kış, narenciye hasat ve ihracat sezonu sürerken Mersin'li limon üreticisinin yaşadığı düşük alım fiyatları, yüksek üretim maliyetleri ve dış pazarlara ulaşımdaki taşıma güçlüklerini konu alan 10 soruluk bir önerge verdi. Önerge, Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yanıtlandı.
Ticaret Bakanlığı'nın önerge yanıtında hangi konulara yer verildi?
Bakan Bolat imzalı yanıtta genel ihracat destekleri, tanıtım faaliyetleri, alternatif güzergâh çalışmaları ve Ukrayna ile imzalanan ticaret anlaşması ele alındı. Ancak Kış, yanıtta üreticinin gelirini doğrudan koruyacak somut önlemlerin ve uygulama takviminin bulunmadığını belirtti.
Mersin-St. Petersburg deniz hattıyla ilgili ne açıklandı?
Arkas'ın 30 Ekim tarihli açıklamasında Mersin ile St. Petersburg arasında yıl sonuna kadar iki gemiyle hizmet verileceği planlandı. Kış, bu hattın kapasitesi, sefer sıklığı ve küçük üreticilerin bu imkândan nasıl yararlanacağı konularında bakanlığın önerge yanıtında herhangi bir bilgi vermediğini vurguladı.
Ukrayna ile ticaret anlaşması narenciye üreticisine ne zaman katkı sağlayacak?
Bakanlık bilgilendirmesine göre anlaşma 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi; ancak mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi indirimleri 1 Ocak 2027'de uygulanmaya başlayacak. Kış, bu tarihin mevcut sezon sorunlarına herhangi bir katkı sağlamayacağını ve anlaşmanın bugünkü navlun maliyetleri ile üretici satış fiyatlarına doğrudan bir etkisinin bulunmadığını sorguladı.
Kış, bakanlıklardan hangi somut adımları talep etti?
Kış; narenciye üretim maliyetlerinin kamuoyuyla paylaşılmasını, aksayan sevkiyatlar ve kapasite kayıplarının açıklanmasını, navlun desteği konusunda net bir karar alınmasını ve üretici örgütleriyle birlikte takvime bağlı bir çalışma yürütülmesini talep etti.
Kaynak: Orijinal Haber
