TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarının görüşmelerine başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın sunumunun ardından söz alan YENİ Parti milletvekilleri, Türkiye'nin sanayi görünümüne ilişkin çarpıcı veriler paylaşarak Bakan Kacır'a yönelik sert bir muhalefet sergiledi.
Çiler: 'Tırlar Artık Fabrikaları Yurt Dışına Taşıyor'
YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Nail Çiler, "sanayinin başkenti" olarak nitelendirdiği Kocaeli'deki tabloyu aktararak konuşmasına başladı. Fabrikaların kapandığını, üretimin yurt dışına taşındığını ve KOBİ'lerin krediye erişimde ciddi sorunlar yaşadığını vurgulayan Çiler, durumu çarpıcı bir benzetmeyle özetledi: "Sayın Bakan, önceden tırlar fabrikalara yük almaya gelirdi. Şimdi tırlar fabrikaları yurt dışına taşımak için geliyor."
İhracat hedeflerine de değinen Çiler, 2023 yılında belirlenen 500 milyar dolarlık ihracat hedefinin 2025'te 173 milyar dolar düzeyinde kaldığını hatırlatarak Bakan Kacır'ı gerçeklerle yüzleşmeye davet etti. İşsizlik rakamlarının arttığını, kapanan iş yerlerinin çoğaldığını ve vatandaşların geçim sıkıntısı yaşadığını belirten Çiler, kademeli emeklilik sorununa da dikkat çekti. "Bir ya da iki günle emekliliği kaçıran vatandaşlar var. Kademeli emekliliği daha çözemediniz" dedi.
Çiler ayrıca fon krizine ilişkin Bakan Kacır'a doğrudan sorular yöneltti: "Fon vurgunun siyasi ayağı var mıdır, yok mudur? Onu özellikle sormak istiyorum. Soruşturma hangi kurumlara, isimlere ulaşacak? Toplum bunu sizden bekliyor."
Kocaeli'nin Kartepe ilçesine ilişkin de tepkisini dile getiren Çiler, Yıldızlar Holding'e ait hatların kurulmasına ve bölgenin endüstri bölgesi ilan edilmesine karşı çıktı. "Kocaeli Kartepe, Marmara'daki turizmin başkentlerinden biri. Getirdiniz Yıldızlar Holding'e şehrin göbeğinde haddehane kurduruyorsunuz. 10 Kasım'da da mahkemesi var, çünkü biz dava açmıştık" diyerek konunun yargıya taşındığını hatırlattı.
Bakanlık bütçesinin değerlendirilmesinde yalnızca ayrılan kaynaklara bakılmaması gerektiğini vurgulayan Çiler, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bütçesine baktığımızda, ayrılan kaynaklarla değil, bu kaynakların ne kadarını üretime ve teknolojiye sağladığı katkıya da bakmak lazım" dedi.
Arpacı: 'Tarihin En Başarısız Sanayi Bakanısınız'
YENİ Parti Denizli Milletvekili Şeref Arpacı ise konuşmasına bütçe rakamlarıyla başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinin 249 milyar lira olduğunu ve geçen yıla göre yüzde 40,6 arttığını belirten Arpacı, bu artışın beklenen enflasyonun üzerinde olduğunu kabul etmekle birlikte asıl sorunun merkezi bütçe içindeki paya ilişkin olduğunu vurguladı. "Merkezi harcamaların içindeki payı 0,91. Bu 8-10 senedir 0,70 ile 0,90 arasında gidip geliyor. Gayrisafi yurt içi hasılaya oranı binde 2'lerde. Faiz giderlerinin bakanlık bütçesine oranı ise 16 kat" dedi.
Arpacı, imalat sanayisinin GSYİH içindeki payının 2022 yılında yüzde 22 iken 2025 yılında yüzde 15,5'e gerilediğini aktardı. 2026 hedefinin yüzde 17 olarak belirlenmesine rağmen bu hedefe ulaşılamadığını, 2027 hedefinin ise yüzde 15,9 olarak revize edildiğini kaydetti. İstihdam verilerini de masaya yatıran Arpacı, imalat istihdamının 2025'te yüzde 3,2, 2026'nın ilk yedi ayında ise yüzde 2,7 oranında azaldığını bildirdi. Emek yoğun sektörlerdeki durumu ise rakamlarla ortaya koydu: "Hazır giyimde yüzde 31, makinede yüzde 20, deride yüzde 18, dayanıklıda yüzde 10 azaldı. Otomotiv üretimi 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 17 azaldı. Adet bazında otomotiv ihracatı yüzde 27 geri geldi."
AB Dönüşümüne Hazırlıksızlık İddiası
Arpacı, Avrupa Birliği'nin sanayi politikalarındaki köklü dönüşüme dikkat çekerek Türkiye'nin bu süreçte hazırlıksız yakalandığını ileri sürdü. AB'nin kamu alımlarını ve desteklerini "Made in Europe", nihai montaj ve düşük karbon şartına bağladığını hatırlatan Arpacı, Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 43'ünü Avrupa'ya yaptığını belirterek bu dönüşümün Türkiye için hayati önem taşıdığını vurguladı.
Bakanlığın sorumlu olduğu 91 tedbirde "Avrupa" veya "karbon" kelimelerinin geçmediğini, sunumda "Made in Europe" ifadesine yer verilmediğini ve 2027 bütçesinde dönüşüme ayrılan herhangi bir pay bulunmadığını öne süren Arpacı, "Avrupa Birliği ihracatın kurallarını yeniden yazdığı bir dönemde siz ne yaptınız? Türkiye'yi üç senede sanayisizleştirmeyi başardınız" dedi.
AB'nin dönüşümünden doğrudan etkilenecek otomotiv, elektrikli ekipman ve metal sektörlerinin Türkiye'nin AB'ye ihracatının yüzde 50'sinden fazlasını oluşturduğunu belirten Arpacı, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık'ın bu alanda mutabakat sağladığını, Türkiye'nin ise bu süreçte anılmadığını vurguladı. Elektrikli araç ve batarya yatırımlarının Macaristan'a gittiğini de savunan Arpacı, Volkswagen'in 2019'da, BYD'nin 2025'te yatırım yaptığını, Chery'nin ise yatırım kararının belirsizliğini koruduğunu aktardı.
Çelik Kotası ve Fabrika Satışları
Arpacı, AB'nin çelik rejimine ilişkin de somut veriler paylaştı. Türkiye'ye 2,86 milyon tonluk kota sınırı getirildiğini, ancak Türkiye'nin 2025 yılında 7 milyon ton ihracat gerçekleştirdiğini belirten Arpacı, bu farkı şöyle özetledi: "Kayıp 4 milyon ton, 3 milyar dolar; sadece bir sektördeki kayıp."
Satılık fabrika sayısına da dikkat çeken Arpacı, 2 bin 400 fabrikanın satışa çıktığını ve bu rakamın geçen yıla göre yüzde 60 arttığını söyledi. "Yeni OSB'ler yapıyorsunuz ama mevcut fabrikalar gidiyor" diyen Arpacı, sözlerini kamuoyunda geniş yankı uyandıran bir soruyla noktaladı: "Türkiye birbirine kahve satarak mı zenginleşecek Sayın Bakanım? Lütfen buna bir cevap verin."
Plaket Eylemi ve Sert Nitelendirme
Arpacı, konuşmasının sonunda Bakan Kacır'a yönelik son derece sert bir değerlendirme yaptı. Teknoloji alanında başarılar olabileceğini kabul etmekle birlikte sanayi politikaları açısından kesin bir hüküm verdi: "Açık söyleyeyim, siz tarihin en başarısız sanayi bakanısınız. Size bu plaketi getirdim Sayın Bakan, sanayi açısından sınıfta kaldınız." Komisyon görüşmeleri, Bakan Kacır'ın söz konusu eleştirilere vereceği yanıtlarla sürdü.
Sıkça Sorulan Sorular
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda hangi bakanlığın bütçesi görüşüldü?
Komisyon, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarını görüştü.
YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Nail Çiler hangi konularda eleştiri yöneltti?
Çiler; Kocaeli'de fabrikaların kapanmasını, üretimin yurt dışına taşınmasını, KOBİ'lerin krediye erişim sorunlarını, 2023'te 500 milyar dolar olarak belirlenen ihracat hedefinin 2025'te 173 milyar dolar düzeyinde kalmasını, işsizlik artışını, kademeli emeklilik sorununu ve fon krizinin siyasi boyutunu gündeme taşıdı.
Şeref Arpacı imalat sanayisindeki gerilemeye ilişkin hangi verileri paylaştı?
Arpacı, imalat sanayisinin GSYİH içindeki payının 2022'de yüzde 22 iken 2025'te yüzde 15,5'e düştüğünü; imalat istihdamının 2025'te yüzde 3,2, 2026'nın ilk yedi ayında yüzde 2,7 azaldığını; hazır giyimde yüzde 31, makinede yüzde 20, deride yüzde 18 ve dayanıklı tüketim mallarında yüzde 10 oranında istihdam kaybı yaşandığını aktardı. Otomotiv üretiminin 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 17, adet bazında otomotiv ihracatının ise yüzde 27 gerilediğini de belirtti.
AB'nin çelik kotası Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
Arpacı'nın aktardığı verilere göre AB, Türkiye'ye 2,86 milyon tonluk kota sınırı getirdi. Türkiye 2025 yılında 7 milyon ton çelik ihracatı gerçekleştirdiğinden kota aşımı 4 milyon tona ulaştı; Arpacı bu farkın yalnızca çelik sektöründe 3 milyar dolarlık bir kayba karşılık geldiğini öne sürdü.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2027 bütçesi ne kadar ve merkezi bütçe içindeki payı nedir?
Arpacı'nın açıklamasına göre bakanlığın 2027 bütçesi 249 milyar lira olup geçen yıla kıyasla yüzde 40,6 artış gösterdi. Ancak merkezi bütçe harcamaları içindeki payı 0,91 düzeyinde kaldı ve bu oranın 8-10 yıldır 0,70 ile 0,90 arasında seyrettiği belirtildi.
