Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın TBMM Genel Kurulu'nda görüşülme tarihi belli oldu. AK Partili kaynaklardan alınan bilgiye göre, Dışişleri Komisyonu'nun 27 Ekim Salı günkü toplantısında kabul edilen anlaşmaya ilişkin uygun bulma kanun teklifi, Genel Kurul'da bekleyen diğer gündem maddelerinin önüne geçirilerek 5 Kasım Çarşamba günü görüşülmesi planlanıyor.
Anlaşma, muhalefet partilerinin sert tepkisiyle karşılaşmıştı. Muhalefet, anlaşmanın Türkiye'nin çıkarlarına uymadığını ve ülkenin Yemen'e karşı savaşa sürükleneceğini öne sürerek karşı çıkmıştı. Öte yandan kanun teklifinin gerekçesinde anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulanıyor.
Anlaşmanın Temel Hükümleri
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasında karşılıklı güvenlik yükümlülükleri öngören önemli maddeler içeriyor. Anlaşmaya göre taraflardan birine yöneltilen dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek. Bu durumda diğer üye ülkeler, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkânlar dahil mevcut kapasiteleri ölçüsünde yardım sağlamakla yükümlü olacak.
Anlaşmanın bir diğer dikkat çekici hükmü ise çıkış koşullarına ilişkin. Buna göre Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. Bu madde, özellikle muhalefetin itirazlarında öne çıkan konulardan biri oldu.
Dışişleri Komisyonu Süreci
Anlaşmaya ilişkin uygun bulma kanun teklifi, 27 Ekim Salı günü toplanan Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi. Komisyon aşamasını tamamlayan teklif, ardından TBMM Genel Kurulu gündemine taşındı. AK Partili kaynaklar, teklifin diğer gündem maddelerinin önüne alınarak çarşamba günü görüşüleceğini belirtti.
Kızılay Kanun Teklifi ile Bağlantılı Süreç
Mekke Anlaşması'nın Genel Kurul'da ele alınma zamanlaması, Türk Kızılay Kanun Teklifi'nin görüşme süreciyle de iç içe geçmiş durumda. AK Partili kaynaklara göre TBMM gündeminde bulunan 9 maddelik Türk Kızılay Kanun Teklifi'nin görüşmelerinin bu hafta tamamlanarak yasalaşması öngörülüyor. Teklifin ilk üç maddesi daha önce kabul edilmişti; ancak "fonların tasfiyesine" ilişkin ayrı bir kanun teklifinin ele alınması için görüşmelere ara verilmişti. Mekke Anlaşması'na ilişkin teklif ise bu sürecin arasına girerek öncelikli olarak Genel Kurul'a taşınıyor.
Hakan Fidan'ın Sunum Yapıp Yapmayacağı Sorusu
Kamuoyunda merak edilen konulardan biri de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Genel Kurul görüşmeleri sırasında bilgi sunumu yapıp yapmayacağıydı. Bu konuda AK Partili yetkililer, şu ana kadar anlaşmayla ilgili pek çok tartışmanın yapıldığını ve her şeyin açıkça konuşulduğunu ifade etti. Yetkililere göre Fidan'ın ayrıca sunum yapmasını gerektirecek bir durum şu an itibarıyla söz konusu değil.
Muhalefetin İtirazları
Anlaşma, muhalefet cephesinde ciddi eleştirilere konu oldu. Muhalefet partileri, anlaşmanın Türkiye'nin ulusal çıkarlarıyla bağdaşmadığını savunurken Türkiye'nin Yemen'e karşı bir savaşa dahil edilebileceği endişesini de dile getirdi. Buna karşın hükümet cephesinden yapılan açıklamalar ve kanun teklifinin gerekçesi, anlaşmanın yalnızca savunma amaçlı olduğunu ve belirli bir ülkeyi hedef almadığını ortaya koyuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Mekke Ortak Savunma Anlaşması hangi ülkeler arasında imzalandı?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalandı.
Anlaşmaya ilişkin kanun teklifi TBMM'de ne zaman görüşülecek?
AK Partili kaynaklara göre anlaşmaya ilişkin uygun bulma kanun teklifinin 5 Kasım Çarşamba günü TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi planlanıyor.
Anlaşmadan ayrılma koşulları neler?
Anlaşma hükümlerine göre Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.
Muhalefet anlaşmaya neden karşı çıkıyor?
Muhalefet, anlaşmanın Türkiye'nin çıkarlarına uymadığını ve ülkenin Yemen'e karşı savaşa sokulacağını öne sürerek karşı çıkıyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Genel Kurul'da sunum yapacak mı?
AK Partili yetkililer, konuyla ilgili şimdiye kadar pek çok tartışma yapıldığını ve her şeyin açıkça konuşulduğunu belirterek Fidan'ın sunum yapmasını gerektirecek bir durumun şu an itibarıyla söz konusu olmadığını ifade etti.
