İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, parlamentoda yaptığı açıklamayla göçmenlerin ülkede süresiz oturma izni (ILR) alabilmesi için gereken süreleri yeniden düzenleyen kapsamlı bir yasa teklifini kamuoyuyla paylaştı. Uzun bir danışma sürecinin ardından şekillenen bu düzenleme, göçmenleri gelir düzeyi, çalışma alanı ve ülkeye giriş biçimine göre farklı kategorilere ayırıyor; her kategoriye farklı bekleme süreleri biçiyor.
Beş Yıllık Bekleme: Kimler Bu Kategoride?
Yeni kurallara göre en kısa bekleme süresi olan beş yıl, belirli koşulları sağlayan göçmenler için geçerli olacak. Yıllık brüt 50 bin 271 sterlin üzerinde maaş alanlar, eğitim ve sağlık sektöründe çalışanlar ile yasal ve güvenli yollardan ülkeye giren mülteciler, beş yıl İngiltere'de kaldıktan sonra ILR başvurusunda bulunabilecek. Ayrıca Mayıs 2025'ten önce ülkeye girmiş ve yılda en az brüt 25 bin sterlin kazanan göçmen sosyal bakım çalışanları da bu beş yıllık süreye tabi olacak.
En kısa bekleme süresinden yararlanan bir diğer grup ise yüksek gelirli göçmenler. Yıllık kazancı 125 bin sterlinin üzerinde olan ve en yüksek vergi diliminden vergi ödeyen göçmenler, yalnızca üç yıl sonra ILR başvurusu yapabilecek.
On Yıllık Bekleme: Orta Gelir Grubu ve Diğer Mülteciler
Yıllık brüt 50 bin sterlinin altında kazanan göçmenler ile çalışma ve eğitim hayatına geçen diğer tüm mülteciler, süresiz oturum başvurusu yapabilmek için 10 yıl beklemek zorunda kalacak. Yasal yollarla ülkeye girdikten sonra sığınma talebinde bulunan bir mültecinin bekleme süresi ise prensipte 20 yıl olarak belirlendi; ancak bu kişi düzenli bir işe girip eğitimine devam ederse ve topluma sürekli katkı sağlayacak düzeyde gelir elde ettiğini kanıtlarsa, süre 10 yıla indirilebilecek.
Yirmi ve Otuz Yıllık Bekleme: En Uzun Süreler
Düzenlemenin en ağır koşulları, belirli kurallara aykırı davranan ya da belirli sosyal yardımlardan yararlanan göçmenler için öngörüldü. İngiltere'de kaldığı süre boyunca belirli sosyal yardımlar alanlar veya vize suçu işleyenler ile botlarla kaçak yoldan ülkeye girip ardından çalışma ve eğitim hayatına geçenler 20 yıl bekleyecek. Botla gelip çalışma ya da eğitim hayatına geçmeyenler içinse bekleme süresi 30 yıla kadar çıkıyor.
ILR İçin Aranan Genel Koşullar
Bekleme sürelerinin yanı sıra süresiz oturma iznine başvurabilmek için bazı temel koşulların da sağlanması gerekiyor. Başvuru sahiplerinin sabıka kaydının bulunmaması, yüksek standartta İngilizce konuşabilmesi, vergi borcu olmaması ve vergi ödüyor olması zorunlu tutuluyor.
Bakım Çalışanları İçin Geri Adım: 15 Yıllık Plan Rafa Kalktı
Mahmood, daha önce halihazırda İngiltere'de bulunan göçmen bakım çalışanlarının ILR için 15 yıl beklemesini öngören planları gündeme getirmişti. Ancak hem kabineden hem partisinden hem de sendikalardan yoğun baskı gören bakan bu planı rafa kaldırdı. Bunun yerine Mayıs 2025 öncesinde ülkeye girmiş ve yılda en az brüt 25 bin sterlin kazanan sosyal bakım çalışanlarına beş yıllık süre tanındı.
Meclis Oylaması Gerekmeyecek
Hükümet kaynaklarının BBC'ye verdiği bilgiye göre, söz konusu değişiklikler Avam Kamarası'nda ayrı bir oylama yapılmasını gerektirmeyecek. İçişleri Bakanlığı, duyurulan düzenlemelerin göçmenlik kurallarında yapılacak bir değişiklik bildirimi aracılığıyla hayata geçirilebileceğini ve yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmayacağını belirtiyor.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise yayımladığı mesajda düzenlemeyi destekler nitelikte açıklamalar yaptı. Burnham, "Topluma en değerli katkıyı sağlayan kişilere daha erken yerleşme imkânı tanınması son derece adil" dedi. "İnsanlar, kontrol ve katkı esasına dayanan, kurallara uyanları ödüllendiren bir göç sistemi görmek istiyor" ifadelerini kullanan Burnham, önerilerin bu ilkeye dayandığını ve yurt dışından gelen çalışanların ülkeye sağladığı katkıyı gözettiğini vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
İngiltere'de süresiz oturma izni (ILR) almak için en kısa bekleme süresi kaç yıl?
Yıllık kazancı 125 bin sterlinin üzerinde olan ve en yüksek vergi diliminden vergi ödeyen göçmenler için öngörülen üç yıl, düzenlemede yer alan en kısa bekleme süresidir.
Göçmen bakım çalışanları için ILR süresi ne olarak belirlendi?
Mayıs 2025'ten önce ülkeye giren ve yılda en az brüt 25 bin sterlin kazanan göçmen sosyal bakım çalışanları, beş yıl sonra ILR başvurusu yapabilecek. Daha önce gündeme gelen 15 yıllık plan ise geri çekildi.
Botla kaçak yoldan İngiltere'ye giren göçmenler ne kadar bekleyecek?
Botla kaçak yoldan gelip çalışma veya eğitim hayatına geçmeyenler 30 yıl beklemek zorunda kalacak. Botla gelip çalışma ya da eğitim hayatına geçenler için bu süre 20 yıl olarak belirlendi.
ILR başvurusu için hangi genel koşullar aranıyor?
Süresiz oturma izni başvurusunda sabıka kaydının bulunmaması, yüksek standartta İngilizce konuşulması, vergi borcu olmaması ve vergi ödeniyor olması koşulları aranıyor.
Bu değişiklikler Avam Kamarası'nda oylanacak mı?
Hükümet kaynaklarına göre değişiklikler, Avam Kamarası'nda ayrı bir oylama yapılmaksızın göçmenlik kurallarında yapılacak bir değişiklik bildirimi yoluyla hayata geçirilebilecek; yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmayacak.
