Türkiye'nin ekim ayı mal ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, ekim ayına ilişkin dış ticaret verilerini İstanbul'da kamuoyuyla paylaştı. Açıklamalara göre otomotiv sektörü, 4 milyar 32 milyon dolarlık ihracatla Türkiye tarihinde tek bir ayda 4 milyar dolar barajını aşan ilk sektör oldu.
Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü aylık ihracatı
Bakan Bolat, ekim ayında kaydedilen 25,9 milyar dolarlık rakamın Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü aylık ihracat tutarı olduğunu vurguladı. Ocak-ekim dönemindeki toplam mal ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 artışla 236,8 milyar dolara yükselerek rekor kırdı. Son 12 aylık yıllıklandırılmış mal ihracatı ise 15,6 milyar dolarlık artışla 285,6 milyar dolara ulaştı.
Bolat ayrıca ekim itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının tahmini 127,4 milyar dolara yükseldiğini, mal ve hizmet ihracatı toplamının ise tahmini 413 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştığını açıkladı.
Otomotiv öncülüğünde sektörel tablo
TİM Başkanı Gültepe, ekim ayında 13 sektörün ihracatının arttığını, 13 sektörün ise gerilediğini belirtti. Sektörler arasında zirvede yer alan otomotiv, 4 milyar 32 milyon dolarla tarihi bir eşiği ilk kez aşarak öne çıktı. Otomotivi 3 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,9 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1 milyar 353 milyon dolarla çelik ve 1 milyar 324 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller izledi.
İhracatını en fazla artıran sektörler arasında savunma ve havacılık yüzde 61,1'lik büyümeyle dikkat çekti. Mücevher sektörü yüzde 33,8, elektrik-elektronik yüzde 17,6, kimyevi maddeler yüzde 13,7 ve otomotiv yüzde 5,9 oranında artış kaydetti. Öte yandan en sert gerileme yüzde 23,6 ile gemi ve yat sektöründe yaşandı. Hazır giyim yüzde 14,1, makine yüzde 10,5, mobilya, kâğıt ve orman ürünleri yüzde 8,3, hububat ise yüzde 4,7 oranında düşüş gösterdi.
Değer arttı, miktar geriledi
Gültepe, ihracatın değer bazında ekimde yüzde 8,1 büyümesine karşın miktar bazında yüzde 1,7 oranında azaldığını açıkladı. Ocak-ekim döneminin tamamında da benzer bir tablo söz konusu: Değer bazında yüzde 5,5 artış yaşanırken miktar bazında yüzde 2,1 düşüş görüldü. Gültepe, bu ayrışmanın temelinde Türkiye ile rakip ülkeler arasındaki enflasyon ve maliyet artışlarındaki farklılaşmanın yattığını ifade etti.
Ekim ayında 47 ilin ihracatını artırdığı ve 1.069 firmanın ilk kez ihracat gerçekleştirdiği de açıklamalar arasında yer aldı. En fazla ihracat yapılan ülkeler ise Almanya, ABD ve Birleşik Krallık oldu. Gültepe, parite etkisi nedeniyle ekim ayında 446 milyon dolarlık ihracat kaybı yaşandığını da kamuoyuyla paylaştı.
Döviz dönüşüm desteğine eleştiri
TİM Başkanı Gültepe, Merkez Bankası'nın yeniden faiz indirimine başlamasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdiklerini ancak döviz dönüşüm desteğinde ciddi sorunların baş gösterdiğini belirtti. İhracatçıların yüzde 3 olarak belirlenen döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını beklediğini aktaran Gültepe, uygulamada yapılan değişikliklerin ardından bürokratik yükün arttığını ve pek çok firma için fiili destek oranının yüzde 1'in altına indiğini söyledi.
Gültepe, son bir aydır ihracatçılardan yoğun şikâyet aldıklarını belirterek Merkez Bankası'ndan uygulamayı gözden geçirmesini, en azından önceki sisteme dönmesini talep ettiklerini bildirdi. Bunun yanı sıra ihracatçıların düşük maliyetli ve uzun vadeli krediye erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini de vurguladı.
Yıl sonu hedefleri ve hizmet ihracatı
Gültepe, hizmet ihracatı verilerinin iki ay gecikmeli açıklandığını belirterek son 12 aylık gerçekleşmiş hizmet ihracatının 125,1 milyar dolar olduğunu, ocak-ağustos döneminde ise 80,6 milyar dolarlık hizmet ihracatı yapıldığını aktardı. 2026 yılına 282 milyar dolarlık mal ihracatı hedefiyle başladıklarını hatırlatan Gültepe, mevcut seyirle yılı 285 milyar doların üzerinde tamamlamayı öngördüğünü söyledi. Hizmet ihracatında ise 128 milyar dolarlık yıl sonu hedefinin yakalanabileceğini belirtti.
Sıkça Sorulan Sorular
Otomotiv sektörü ekim ayında ne kadar ihracat gerçekleştirdi?
Otomotiv sektörü ekim ayında 4 milyar 32 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirerek Türkiye tarihinde aylık bazda 4 milyar dolar sınırını aşan ilk sektör oldu.
Türkiye'nin ekim ayı toplam mal ihracatı ne kadar oldu?
Türkiye'nin ekim ayı mal ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolara ulaştı. Bakan Bolat, bu rakamın Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü aylık ihracat tutarı olduğunu açıkladı.
Ekim ayında ihracatını en fazla artıran sektör hangisiydi?
Ekim ayında ihracatını en fazla artıran sektör yüzde 61,1'lik büyümeyle savunma ve havacılık oldu. Onu sırasıyla yüzde 33,8 ile mücevher ve yüzde 17,6 ile elektrik-elektronik sektörü izledi.
TİM Başkanı Gültepe döviz dönüşüm desteği konusunda ne talep etti?
Gültepe, uygulamada yapılan değişikliklerin ardından bürokrasinin arttığını ve fiili destek oranının pek çok firma için yüzde 1'in altına gerilediğini belirterek Merkez Bankası'ndan uygulamayı gözden geçirmesini ya da en azından önceki sisteme dönmesini talep etti.
Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamı ne seviyeye ulaştı?
Bakan Bolat'ın açıklamasına göre ekim itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamı, tahmini 413 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.
