TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesini görüşmek üzere toplandı. Komisyon Başkanı ve AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında yürütülen oturumda, Bakan Vedat Işıkhan'ın sunumunun ardından muhalefet milletvekilleri söz alarak bakanlığa yönelik kapsamlı eleştiri ve sorularını dile getirdi.
Kaya: Yüzde 435 artışın kadınlara yansıması ne olacak?
YENİ Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, bakanlığın 2027 yılı için talep ettiği bütçeyi geçen yılın bütçesiyle karşılaştırarak artışın yaklaşık yüzde 435 olduğunu vurguladı. Bu büyük artışın kadınların hayatında somut ne değiştireceğini soran Kaya, "Kaç kadın sigortalı işe girecek? Kaç kadın emekli olabilecek?" diye sordu.
Çalışan kadınların yüzde 30'unun kayıt dışı olduğunu, tarım sektöründe ise bu oranın yüzde 92'ye çıktığını belirten Kaya, tarlada çalışan kadınların eve döndüklerinde çocuk, hasta ve yaşlı bakımını da üstlendiklerini hatırlattı. Yıllarca çalıştığı halde prim eksikliği nedeniyle emekli olamayan kadınlara dikkat çeken Kaya, "Kadının ömrü zaten çalışarak geçmiş. Daha ne yapsın Sayın Bakan?" dedi.
Kaya, işveren prim teşvikleri için öngörülen 353 milyar 900 milyon liralık destekten kaç kadının yararlanacağını da sorguladı. Kreş ücretlerinin kadınların kazancını tükettiğini vurgulayan Kaya, "Bir kadına çalış demek kolay. Çocuğuna kim bakacak? Kreş ücretini nasıl ödeyecek? Sizin çözümünüz ne?" diye konuştu. Çocuk, hasta ya da yaşlı baktığı için ücretli bir işte çalışamayan kadınların kendi adlarına sosyal güvenceye nasıl kavuşacağını da Işıkhan'a yönelttiği sorular arasına katan Kaya, bakanlıktan net yanıt beklediğini ortaya koydu.
Gökçek: 65 çocuk ekmek parası için hayatını kaybetti
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Ali Gökçek, yılın ilk dokuz ayında 18 yaşın altında 65 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini açıkladı. Gökçek, bu çocukların 23'ünün 14 yaşından küçük olduğunu da vurgulayarak tablonun vahametini gözler önüne serdi.
Bakanlığın performans raporlarına dayanarak rakamları aktaran Gökçek, çocuk işçiliğiyle mücadele için 2023 yılında ayrılan 41 milyon liranın 33,9 milyon lirasının harcandığını, 2024 yılında ise bu kalem için 28,6 milyon lira ayrıldığını ve bunun yalnızca 14,4 milyon lirasının kullanıldığını söyledi. Çocuk işçiliğiyle mücadeleye ayrılan kaynağın hem miktarının hem de kullanım oranının düştüğünü eleştiren Gökçek, Işıkhan'a sert bir çıkış yaptı: "Bir ülkede 65 çocuk ekmek parası kazanmak için can vermiş. Ve siz Çalışma Bakanı olarak o koltukta oturmaya devam edebiliyorsunuz."
Emekli aylıklarının yetersizliğini de gündeme taşıyan Gökçek, yılın ilk dokuz ayında 65 yaşın üzerinde 108 kişinin çalışırken hayatını kaybettiğini aktardı. Asgari ücretin daha işçilerin eline geçmeden açlık sınırının altına düştüğünü belirten Gökçek, belirlenecek yeni asgari ücretin de ilk aydan itibaren açlık sınırının altında kalıp kalmayacağını sordu.
Gergerlioğlu, Dilovası yangını mağdurlarının tepkisini aktardı
DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, komisyon oturumundan önce Kocaeli'nin Dilovası ilçesindeki parfüm deposunda çıkan yangına ilişkin davanın duruşmasına katıldığını belirtti. Gergerlioğlu, duruşmadaki mağdurların Bakan Işıkhan'a beddua ettiğini söyledi.
Gergerlioğlu'nun aktarımına göre mağdurlar, yangından önce iş yerinin mühürlenmesi ya da kapatılması için CİMER'e ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na defalarca başvurduklarını, ancak hiçbir işlem yapılmadığını anlattı. Yangın sırasında annesiyle telefonda konuşan bir kişinin, oradaki kadınların çığlıklarını hayatı boyunca unutamayacağını söylediğini de aktaran Gergerlioğlu, Işıkhan'a "Bakın bütün bu insanlar sizin ihmaliniz yüzünden öldü" dedi. Yangının ardından açığa alınan yöneticilerin neden görevlerine iade edildiğini de soran Gergerlioğlu, Bakan Işıkhan'ı istifaya çağırdı.
CHP'li Kış: SGK dengesi iyileşiyor ama emekli neden iyileşmiyor?
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Işıkhan'ın sunumunda SGK gelirlerinin giderleri karşılama oranını yüzde 88 olarak açıkladığını hatırlatarak "SGK'nın mali dengesi iyileşirken emeklinin geçim koşulları neden iyileşmiyor?" diye sordu. En düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğunu belirten Kış, yıllarca prim ödeyen emeklilerin kira ve faturalarını ödemekte zorlandığını dile getirdi.
2027 için hazırlanan düzenlemenin kaç emekliyi kapsayacağını ve en düşük aylığın ne kadar olacağını soran Kış, Bağ-Kur'luların emekliliği için aranan prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e düşürülmesine ilişkin takvimi de Işıkhan'a yöneltti. Gaziantep'te 17 yaşındaki bir öğrencinin MESEM kapsamında çalışmaya başladığı ilk gün bir inşaatta hayatını kaybettiğini aktaran Kış, söz konusu iş yerinin daha önce denetlenip denetlenmediğini ve ölümle sonuçlanan iş kazalarının yaşandığı iş yerlerinden kaçının önceden denetlendiğini sordu.
Rızvanoğlu ve Dinçer'den kömür geçişi ve sigorta adaleti soruları
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, kömürden kademeli çıkış sürecine ilişkin somut bir takvim talep etti. Bir kömür madeni kapandığında yalnızca madencilerin değil, ailelerinin, bölge esnafının ve nakliyecilerin de gelir kaybına uğradığını vurgulayan Rızvanoğlu, "Kaynaklar hangi bölgeye, hangi çalışana, hangi programla ulaşacak?" diye sordu. 2027 bütçesinden bu amaçla ne kadar kaynak ayrıldığını, çalışanlara mesai saatleri içinde mesleki eğitim, gelir desteği ve yeni bir işe yerleşme imkânı sağlanıp sağlanmayacağını da gündeme taşıdı. Yapay zeka ve otomasyonun istihdama etkilerini de ele alan Rızvanoğlu, bakanlığın hangi mesleklerin nasıl etkileneceğine dair bir çalışma yapıp yapmadığını ve algoritma kararlarına çalışanların nasıl itiraz edebileceğini sordu.
CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer ise staj ve çıraklık döneminde açılan sigorta kayıtlarının emeklilik hesabında esas alınmasını istedi. Sigorta kaydı 1998'de açıldığı halde emeklilik hesabında hizmet başlangıcı 2000 olarak görünen bir vatandaşı örnek veren Dinçer, "Devletin bir kaydı 1998 diyor, emeklilik hesabı 2000 diyor" dedi. Aynı iş yerinde aynı koşullarda çalışan iki kişinin sigorta başlangıçları arasındaki bir günlük fark nedeniyle yıllar arayla emekli olabildiğini belirten Dinçer, "Sayın Bakan, bir günlük farkın karşılığı yıllarca beklemek olmamalıdır" diyerek 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olanlar için kademeli emeklilik düzenlemesi yapılmasını talep etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışma Bakanlığı'nın 2027 bütçesi geçen yıla göre ne kadar arttı?
YENİ Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya'nın komisyondaki açıklamasına göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2027 yılı için talep ettiği bütçe, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 435 oranında artış göstermektedir.
Yılın ilk dokuz ayında kaç çocuk iş kazasında hayatını kaybetti?
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Ali Gökçek'in komisyonda aktardığı verilere göre yılın ilk dokuz ayında 18 yaşın altında 65 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti; bu çocukların 23'ü 14 yaşından küçüktü.
Çocuk işçiliğiyle mücadele bütçesi son yıllarda nasıl değişti?
Bakanlığın performans raporlarına göre 2023 yılında çocuk işçiliğiyle mücadele için 41 milyon lira ayrılmış ve bunun 33,9 milyon lirası harcanmıştır. 2024 yılında ise bu kalem için 28,6 milyon lira ayrılmış, ancak yalnızca 14,4 milyon lirası kullanılmıştır.
Dilovası parfüm deposu yangınında mağdurlar bakanlığa daha önce başvurmuş muydu?
DEM Parti Milletvekili Gergerlioğlu'nun aktarımına göre mağdurlar, yangından önce iş yerinin mühürlenmesi ya da kapatılması için CİMER'e ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na defalarca başvurmuş; ancak herhangi bir işlem yapılmamıştır.
En düşük emekli aylığı ne kadar ve SGK'nın gelir-gider dengesi nasıl?
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış'ın komisyondaki açıklamalarına göre en düşük emekli aylığı 23 bin 552 liradır. Bakan Işıkhan'ın sunumunda ise SGK gelirlerinin giderleri karşılama oranı yüzde 88 olarak belirtilmiştir.
