TBMM Genel Kurulu, CHP'nin şeker sektöründe yaşanan yapısal sorunların araştırılması için verdiği Meclis araştırma önergesini AK Parti ve MHP'nin oylarıyla reddetti. TBMM Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan Genel Kurul'da gündeme geçilmeden önce partilerin grup önerileri görüşüldü.
CHP'nin Önergesi Neleri Kapsıyordu?
CHP, şeker sektöründe yaşanan yapısal sorunların ve stok fazlasının nedenlerinin belirlenmesi, şeker piyasasında rekabeti bozucu uygulamaların ve kamu zararına yol açtığı ileri sürülen satış işlemlerinin araştırılması, pancar üreticilerinin uğradığı ekonomik kayıpların tespit edilmesi ve sektörün sürdürülebilirliğini sağlayacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması önergesi verdi. Önerge, oylamada AK Parti ve MHP'nin oylarıyla reddedildi.
Öztunç Kürsüye Şeker Pancarı Taşıdı
Önerge üzerine CHP Grubu adına söz alan Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, Genel Kurul kürsüsüne şeker pancarı getirerek konuşmasını somut verilerle desteklemeye çalıştı. Öztunç, geçen yıl şeker pancarının fiyatının 3 bin 100 lira olduğunu, bu yıl ise yüzde 20 artışla 3 bin 720 liraya çıktığını belirtti. Aynı dönemde mazotun litre fiyatının 55 liradan 100 liraya yükseldiğini, yani yüzde 100 zam yapıldığını vurgulayan Öztunç, "Yüzde 100 mazota zam ama pancara gelince yüzde 20. Böyle bir vicdansızlık olur mu? Bu pancarı toplarken çiftçimizin eli nasır tutuyor" dedi.
Öztunç, üreticilerin içinde bulunduğu çelişkili durumu da şu sözlerle özetledi: "Çiftçiye diyorlar ki, 'Verim yüksek, fiyat düşük'. Geçen sene diyorlardı ki: 'Verim yok'. Ee, çiftçi verim yokken para kazanamıyor, verim yüksekken para kazanamıyor. Ne yiyecek bu çiftçi, söyler misiniz?"
Elbistan ve Suluova Fabrikaları Gündemde
Özelleştirilen Elbistan Şeker Fabrikası'nı da gündeme taşıyan Öztunç, özelleştirme sürecinde uyarılarının dikkate alınmadığını hatırlatarak şunları söyledi: "Özelleştirilirken 'Yanlış yapıyorsunuz, bu fabrikaları özelleştirmeyin' dedik, dinlemediniz. Şimdi Elbistan Şeker Fabrikası, özel şirket 'Kota fazlasını ben bin 750 liraya alırım' diyor." Öztunç, 3 bin 720 lira olan pancar fiyatı ile özel şirketin teklif ettiği bin 750 lira arasındaki derin uçuruma dikkat çekti.
Öztunç, üreticilerin konuşmanın yapıldığı gün Elbistan'da fabrika önünde eylem gerçekleştirdiğini de aktardı. Üreticilerin "Bin 750 liraya vereceğime tarlada kalsın, söküm parası bile daha fazla" dediğini aktaran Öztunç, "Yazıktır, günahtır. Çiftçiye bu zulmü bu kadar fazla yapmayın" diye konuştu.
Amasya Suluova'daki şeker fabrikasına da değinen Öztunç, özelleştirilen bu fabrikanın yüksek faiz, enflasyon ve yönetim zafiyeti nedeniyle batma noktasına geldiğini öne sürdü. Öztunç'a göre fabrika, kaç personel çalıştırdığını ve ne alacağı olduğunu dahi bilemiyor hale gelmiş durumda; bu nedenle acil müdahale edilmesi gerektiğini vurguladı.
AK Parti'den TÜRKŞEKER Savunması
AK Parti Grubu adına söz alan Mersin Milletvekili Ali Kıratlı ise önergenin temelindeki kamu zararı iddiasına itiraz etti. Kıratlı, TÜRKŞEKER'in mayıs ayında yaptığı satış nedeniyle 600 milyon lira kamu zararı oluştuğunun iddia edildiğini belirterek bu iddianın eksik bir değerlendirmeye dayandığını savundu.
Kıratlı'nın açıklamalarına göre TÜRKŞEKER, genel satışlarını ilan ettiği liste fiyatından yaparken yüksek tonajlı satışlarda yönetim kurulu, satış miktarını, stok durumunu, piyasa koşullarını ve finansman ihtiyacını birlikte değerlendirerek iskonto belirliyor. Kıratlı, önergede esas alınan 38 lira 50 kuruşun genel satışın liste fiyatı olduğunu, mayıs ayındaki işlemin ise yüksek tonajlı satış kapsamında gerçekleştirildiğini belirtti.
Kıratlı, yapılan satışın 30 bin tonluk bölümünün peşin yapıldığını ve bu kaynakla başta çiftçi avansları olmak üzere kurumun nakit ihtiyacının karşılandığını söyledi. Aynı kaynağın krediyle sağlanması halinde yaklaşık 200 milyon lira finansman maliyeti doğacağını da ekleyen Kıratlı, "Liste fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark tek başına 600 milyon lira kamu zararı oluştuğunu göstermez. Bunun için aynı dönemdeki emsal satışlara, ödeme koşullarına, stok ve finansman maliyetlerine birlikte bakmak gerekir" dedi.
Önerge Reddedildi
Tüm konuşmaların ardından CHP Grubu'nun şeker sektörüne ilişkin Meclis araştırma önergesi, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
Sıkça Sorulan Sorular
CHP'nin Meclis araştırma önergesi hangi konuları kapsıyordu?
CHP'nin önergesi; şeker sektöründeki yapısal sorunların ve stok fazlasının nedenlerinin belirlenmesini, rekabeti bozucu uygulamaların ve kamu zararına yol açtığı ileri sürülen satış işlemlerinin araştırılmasını, pancar üreticilerinin ekonomik kayıplarının tespit edilmesini ve sektörün sürdürülebilirliğini sağlayacak önlemlerin belirlenmesini kapsıyordu.
Şeker pancarı fiyatı geçen yıla göre ne kadar arttı?
CHP Milletvekili Ali Öztunç'un Genel Kurul'daki açıklamalarına göre şeker pancarının fiyatı geçen yıl 3 bin 100 lira iken bu yıl yüzde 20 artışla 3 bin 720 liraya yükseldi. Aynı dönemde mazotun litre fiyatı ise 55 liradan 100 liraya çıkarak yüzde 100 zam gördü.
Elbistan Şeker Fabrikası'nda yaşanan sorun nedir?
Öztunç'a göre özelleştirilen Elbistan Şeker Fabrikası'nda özel şirket, kota fazlası pancarı bin 750 liraya almayı teklif ediyor. Bu fiyat, resmi pancar alım fiyatı olan 3 bin 720 liranın çok altında kaldığından üreticiler fabrika önünde eylem yaparak tepkilerini dile getirdi. Üreticiler, bin 750 liraya satmak yerine pancarı tarlada bırakmayı tercih ettiklerini ifade etti.
AK Parti, TÜRKŞEKER'deki kamu zararı iddiasına nasıl yanıt verdi?
AK Parti Mersin Milletvekili Ali Kıratlı, mayıs ayındaki satış nedeniyle 600 milyon lira kamu zararı oluştuğu iddiasını reddetti. Kıratlı, söz konusu işlemin yüksek tonajlı satış kapsamında yapıldığını, 30 bin tonluk bölümün peşin satıldığını ve elde edilen kaynakla çiftçi avansları dahil kurumun nakit ihtiyacının karşılandığını belirtti. Liste fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farkın tek başına kamu zararı anlamına gelmediğini savundu.
Önerge oylamada nasıl bir sonuç aldı?
CHP Grubu'nun şeker sektörüne ilişkin Meclis araştırma önergesi, TBMM Genel Kurulu'nda AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
